tętniak tętnicy szyjnej
Tętniak tętnicy szyjnej to patologiczne, miejscowe poszerzenie ściany tętnicy szyjnej, które może występować zarówno w odcinku zewnątrzczaszkowym, jak i wewnątrzczaszkowym naczynia. Najczęściej dotyczy tętnicy szyjnej wewnętrznej, rzadziej zewnętrznej lub wspólnej. Tętniaki te stanowią około 3-5% wszystkich tętniaków tętnic obwodowych.
Etiologia tętniaków szyjnych obejmuje głównie miażdżycę (w około 70% przypadków), urazy, zakażenia, zaburzenia tkanki łącznej (np. zespół Marfana), oraz rzadziej procesy zapalne naczyń. Tętniaki pourazowe zwykle są wynikiem tępego urazu szyi lub jatrogenne, po zabiegach na tętnicy szyjnej.
Objawy tętniaka tętnicy szyjnej zależą od jego lokalizacji, wielkości i tempa powiększania się. Mogą obejmować: widoczny lub wyczuwalny pulsujący guz na szyi, ból, dysfagię, chrypkę, zespół Hornera, zawroty głowy, a w przypadku zatorowości – objawy niedokrwienia mózgu. Niektóre tętniaki pozostają bezobjawowe i są wykrywane przypadkowo podczas badań obrazowych.
Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, przede wszystkim ultrasonografii doplerowskiej, angio-CT, angio-MR oraz klasycznej angiografii. Leczenie zależy od wielkości tętniaka, jego lokalizacji, objawów i ogólnego stanu pacjenta. Obejmuje metody chirurgiczne (resekcja tętniaka z rekonstrukcją naczynia) oraz wewnątrznaczyniowe (implantacja stentu lub embolizacja).
Główne powikłania tętniaków tętnicy szyjnej to pęknięcie z krwotokiem, zatorowość mózgowa prowadząca do udaru niedokrwiennego, oraz ucisk na sąsiednie struktury. Ryzyko pęknięcia jest niższe niż w przypadku tętniaków aorty, jednak konsekwencje mogą być równie poważne. Przy braku leczenia śmiertelność w przypadku pęknięcia tętniaka szyjnego sięga 50-70%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hipermobilności stawów – Epidemiologia
Zespół hipermobilności stawów (JHS) to zaburzenie tkanki łącznej charakteryzujące się nadmierną ruchomością stawów, przewlekłym bólem i innymi manifestacjami klinicznymi. Epidemiologia JHS jest zróżnicowana, z rozpowszechnieniem w populacji ogólnej szacowanym na 3-19,5%, a uogólniona hipermobilność stawów (GJH) występuje u 10-25% populacji, częściej u kobiet i osób młodszych. Diagnostyka opiera się na kryteriach Brighton i skali Beightona (wynik ≥4 punktów wskazuje na uogólnioną hipermobilność), jednak narzędzia te mają ograniczenia, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. W 2017 roku wprowadzono nowe klasyfikacje, zastępując JHS hipermobilnym zespołem Ehlersa-Danlosa (hEDS) oraz zaburzeniami spektrum hipermobilności (HSD), co ma na celu lepsze rozróżnienie fenotypów i poprawę nadzoru epidemiologicznego. Zespół wykazuje autosomalny dominujący wzór dziedziczenia z niepełną penetracją, a patogeneza hEDS wiąże się z mutacjami w genach kodujących kolagen i białka związane z jego przetwarzaniem (np. COL1A1, COL3A1, TNXB).
autosomalny dominujący wzorzec dziedziczenia, choroba zwyrodnieniowa stawów, edukacja pacjenta, geny kolagenu, hipermobilny zespół Ehlersa-Danlosa, kryteria Brighton, łagodny zespół hipermobilności stawów, naczyniowy zespół Ehlersa-Danlosa, nadmierna ruchomość stawów, proloterapia, propriocepcja, przewlekły ból, rehabilitacja, reumatoidalne zapalenie stawów, rozwarstwienie tętnicy kręgowej, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, skala Beightona, terapia farmakologiczna, tętniak mózgu, tętniak tętnicy szyjnej, tkanka łączna, uogólniona hipermobilność stawów, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół hipermobilności stawów, zespół Marfana - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hornera – Etiologia i przyczyny
Zespół Hornera jest wynikiem uszkodzenia drogi współczulnej zaopatrującej oko i twarz, co prowadzi do charakterystycznych objawów takich jak miosis, ptosis i anhidroza po stronie uszkodzenia. Uszkodzenia mogą wystąpić na trzech poziomach: neurony pierwszego rzędu (centralne) – obejmujące podwzgórze, pień mózgu i rdzeń kręgowy (C8-T2), gdzie przyczynami są m.in. udary, stwardnienie rozsiane, guzy mózgu i urazy rdzenia; neurony drugiego rzędu (przedzwojowe) – przebiegające przez klatkę piersiową, z przyczynami takimi jak guz Pancoasta, urazy splotu ramiennego, zabiegi chirurgiczne i nowotwory; oraz neurony trzeciego rzędu (pozazwojowe) – w okolicy tętnicy szyjnej wewnętrznej i zatoki jamistej, gdzie dominują rozwarstwienia tętnicy szyjnej, bóle klasterowe i migreny. U dzieci najczęstszą przyczyną jest uraz porodowy oraz neuroblastoma. W około 35-40% przypadków etiologia pozostaje nieznana (idiopatyczny zespół Hornera).
anhidroza, droga współczulna, gruczoł potowy, guz Pancoasta, guz rdzenia kręgowego, guz wewnątrzczaszkowy, idiopatyczny zespół Hornera, klasterowy ból głowy, limfadenopatia śródpiersia, malformacja Arnolda-Chiariego, malformacja naczyniowa, mięsak prążkowanokomórkowy, migrena, nerw współczulny, neuroblastoma, opadanie powieki, podwzgórze, pozazwojowy zespół Hornera, przedzwojowy zespół Hornera, przetoka szyjno-jamista, rak płaskonabłonkowy, ropień zęba, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, stwardnienie rozsiane, syringomielia, tętniak, tętniak tętnicy szyjnej, udar naczyniowy mózgu, uraz porodowy, uraz splotu ramiennego, zakrzepica tętnicy szyjnej, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie tętnic skroniowych, zespół boczny rdzenia przedłużonego, zespół Hornera, zespół Raedera, zespół Wallenberga, zwężenie źrenicy, zwój szyjny górny