rozstępy skóry

Rozstępy skóry (striae cutis distensae) to linijne zmiany atroficzne skóry, które powstają w wyniku uszkodzenia włókien kolagenowych i elastycznych w skórze właściwej. Pojawiają się najczęściej w okresach gwałtownych zmian masy ciała, w trakcie ciąży oraz w okresie dojrzewania. Początkowo rozstępy mają barwę czerwono-fioletową (striae rubrae), następnie bledną i stają się białawe (striae albae).

Etiopatogeneza rozstępów obejmuje mechaniczne rozciąganie skóry, zmiany hormonalne (zwiększone stężenie kortyzolu i hormonów płciowych) oraz predyspozycje genetyczne. W obrazie histopatologicznym obserwuje się zmniejszenie liczby włókien kolagenowych i elastycznych, co prowadzi do ścieńczenia skóry i utraty jej elastyczności w miejscu zmiany.

Leczenie rozstępów jest trudne i często nie przynosi całkowitego ustąpienia zmian. Najlepsze efekty uzyskuje się przy wczesnej interwencji, gdy rozstępy są jeszcze w fazie zapalnej. Stosuje się miejscowe preparaty zawierające retinoidy, kwas glikolowy, witaminę C i E oraz zabiegi z wykorzystaniem laserów frakcyjnych, radiofrekwencji mikroigłowej oraz terapii falami ultradźwiękowymi.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Bedicort salic (0,5 mg + 30 mg)/g

Preparat miejscowy zawierający betametazon dipropionian oraz kwas salicylowy wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie o charakterze skórnym, których częstość występowania jest nieznana. Do najczęstszych należą reakcje dyskomfortu (pieczenie, świąd, podrażnienie, suchość skóry), zmiany struktury mieszków włosowych i skóry (zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, zmiany trądzikopodobne), zmiany pigmentacyjne (hipopigmentacja), stany zapalne (zapalenie skóry wokół ust, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry), zmiany strukturalne (maceracja, atrofia, rozstępy, potówki) oraz powikłania infekcyjne. Długotrwałe stosowanie kwasu salicylowego może wywołać specyficzne zapalenie skóry. Ponadto, miejscowe stosowanie preparatu może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów i kwasu salicylowego, zwłaszcza przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry, u dzieci oraz podczas długotrwałej terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, Bedicort salic, betametazon, dermatitis perioralis, działania ogólnoustrojowe, hipertrichoza, hipopigmentacja skóry, kortykosteroid, kwas salicylowy, maceracja skóry, miliaria, nadmierne owłosienie, nieostre widzenie, potówki, rozstępy skóry, steroidowe zapalenie skóry, striae, zaburzenia oka, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zakażenie wtórne, zanik barwnika skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zmiany trądzikopodobne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Diprosalic (0,64 mg + 20 mg)/g

Diprosalic to preparat miejscowy zawierający betametazonu dipropionian (0,64 mg/g, odpowiadający 0,5 mg betametazonu) oraz kwas salicylowy (20 mg/g). Jako lek złożony łączący kortykosteroid i związek keratolityczny, niesie ryzyko licznych działań niepożądanych, głównie dermatologicznych. Najczęściej obserwuje się pieczenie, świąd, podrażnienie i wysuszenie skóry w miejscu aplikacji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zapalenia mieszków włosowych, nadmiernego owłosienia, zmian trądzikopodobnych, zaniku barwnika skóry, a także zapalenia skóry wokół ust (dermatitis perioralis) i alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Ponadto, możliwe są poważne zmiany strukturalne skóry, takie jak maceracja, atrofia, rozstępy i potówki. Kwas salicylowy może wywoływać podrażnienia przy długotrwałym stosowaniu, a immunosupresyjne działanie kortykosteroidu sprzyja wtórnym zakażeniom, zwłaszcza pod opatrunkiem okluzyjnym.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, betametazonu dipropionian, glikozuria, hiperglikemia, hipertrichoza, hipopigmentacja, kortykosteroid, kwas salicylowy, maceracja skóry, nadmierne owłosienie, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, potówka, rozstępy skóry, suchość skóry, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, świąd skóry, trądzik steroidowy, zakażenie skórne, zanik barwnika skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry podrażnieniowe, zapalenie skóry wokół ust, zatrucie salicylanami, zespół Cushinga, związek keratolityczny
Leksykon substancji czynnych
Ekonazol – Interakcje

Azotan ekonazolu, stosowany miejscowo, wykazuje zdolność do hamowania aktywności izoenzymów cytochromu P450 CYP3A4 i CYP2C9, co może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi takimi jak warfaryna i acenokumarol. W trakcie terapii ekonazolem zaleca się częstsze monitorowanie parametrów koagulologicznych, w szczególności INR, oraz ewentualne dostosowanie dawkowania leków przeciwzakrzepowych. Ponadto, ekonazol może osłabiać działanie miejscowych antybiotyków polienowych (nystatyna, natamycyna), a jednoczesne stosowanie z kortykosteroidami miejscowymi (np. dipropionian betametazonu) może zwiększać skuteczność przeciwgrzybiczą, ale także nasilać immunosupresję miejscową i ryzyko powikłań skórnych, takich jak rozstępy. W przypadku leków przeciwpasożytniczych, ekonazol obniża AUC i Cmax albendazolu, co wymaga monitorowania skuteczności terapii i rozważenia korekty dawkowania.
acenokumarol, albendazol, amfoterycyna B, antybiotyk polienowy, AUC, azotan ekonazolu, Cmax, cytochrom CYP3A4/2C9, czas protrombinowy, dipropionian betametazonu, doustny lek przeciwzakrzepowy, kortykosteroid, lek przeciwpasożytniczy, miejscowy lek przeciwgrzybiczny, natamycyna, nystatyna, parahydroksybenzoesan propylu, parametr koagulologiczny, rozstępy skóry, sulfametoksazol, warfaryna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar 0,25 mg/g

Flucinolon acetonid, składnik leku Flucinar, może wywoływać liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych miejscowych działań należą zanik i rozstępy skóry, teleangiektazje, hipertrichoza, zmiany trądzikopodobne, plamica posteroidowa, świąd, pieczenie, wysypka, łysienie oraz odbarwienia skóry. Stosowanie na powieki może prowadzić do jaskry i zaćmy. Zakażenia wtórne, w tym zapalenie mieszków włosowych, są możliwe wskutek obniżenia miejscowej odporności skóry. Ogólnoustrojowe działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, aplikacji na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym lub u dzieci, obejmują zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, hiperglikemię, nadciśnienie tętnicze, opóźnienie wzrostu u dzieci oraz obrzęki.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, hiperglikemia, hipertrichoza, jaskra, lek kortykosteroidowy, nadciśnienie tętnicze, opatrunek okluzyjny, opóźnienie wzrostu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, pokrzywka, rozstępy skóry, teleangiektazja, trądzik, wysypka plamisto-grudkowa, zaćma, zahamowanie wzrostu naskórka, zakażenie wtórne, zanik tkanki podskórnej, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermisil (20 mg + 1 mg)/g

Lek Dermisil jest preparatem złożonym zawierającym kwas fusydynowy (20 mg/g) oraz betametazon (1 mg/g, w postaci 1,214 mg betametazonu walerianianu) w formie kremu. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej, takie jak podrażnienie skóry, uczucie pieczenia, świąd, pogarszający się wyprysk, uczucie kłucia oraz rumień, występujące z częstością niezbyt częstą (≥1/1000 do <1/100). Rzadziej obserwuje się pokrzywkę i suchą skórę (częstość rzadką, ≥1/10 000 do <1/1000), a także reakcje alergiczne i kontaktowe zapalenie skóry o nieznanej częstości. Dodatkowo, zgłaszano nieostre widzenie, co wymaga uwagi klinicznej podczas terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, betametazon, betametazonu walerianian, depigmentacja, działanie niepożądane, hirsutyzm, jaskra, kłucie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, kwas fusydynowy, niedoczynność kory nadnerczy, nieostre widzenie, okołoustne zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, rozstępy skóry, rumień, sucha skóra, świąd, teleangiektazje, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wyprysk, wysypka, zaburzenia oka, zapalenie mieszków włosowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Pevazol 10 mg/g

Azotan ekonazolu, substancja czynna kremu PEVAZOL (10 mg/g), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami stosowanymi miejscowo i ogólnoustrojowo. Szczególnie istotne jest osłabienie działania przeciwgrzybiczego antybiotyków polienowych (nystatyna, natamycyna) przy jednoczesnym stosowaniu miejscowym, co może prowadzić do zmniejszonej skuteczności terapii. Z kolei parahydroksybenzoesan propylu oraz sulfametoksazol wykazują potencjał do nasilenia działania przeciwgrzybiczego azotanu ekonazolu, co może być korzystne klinicznie. Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów, np. dipropionianu betametazonu, zwiększa skuteczność przeciwgrzybiczą, ale wiąże się z ryzykiem immunosupresji miejscowej, wydłużenia przeżywalności grzybów, nasilenia objawów infekcji oraz wystąpienia rozstępów skóry, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
albendazol, amfoterycyna B, antybiotyk polienowy, azotan ekonazolu, dipropionian betametazonu, immunosupresja, kortykosteroid, krem PEVAZOL, lek przeciwpasożytniczy, maksymalne stężenie leku we krwi, natamycyna, nystatyna, parahydroksybenzoesan propylu, pole pod krzywą stężenia leku, preparat przeciwgrzybiczny, przesuszenie skóry, rozstępy skóry, sulfametoksazol, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pevisone (10 mg + 1,1 mg)/g

Produkt leczniczy Pevisone w postaci kremu zawiera ekonazol azotan (10 mg/g) oraz triamcynolon acetonid (1,1 mg/g), łącząc działanie przeciwgrzybicze z kortykosteroidowym. W badaniach klinicznych u 182 dorosłych najczęstszymi działaniami niepożądanymi były uczucie pieczenia i podrażnienie skóry (po 1,6%), natomiast u 101 dzieci (3 miesiące–10 lat) dominował rumień (1%). Działania niepożądane klasyfikowane według MedDRA obejmują często występujące rumień, pieczenie i podrażnienie skóry, a także bardzo rzadkie reakcje takie jak obrzęk naczynioruchowy, kontaktowe zapalenie skóry, atrofia, świąd, złuszczanie, rozstępy i teleangiektazje. Występują również reakcje odstawienne o nieznanej częstości, manifestujące się zaczerwienieniem skóry, pieczeniem, świądem i łuszczeniem poza pierwotnym obszarem zmienionym chorobowo.
atrofia skóry, butylohydroksyanizol, działanie niepożądane leku, ekonazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, krosta, kwas benzoesowy, lek przeciwgrzybiczny, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja odstawienna, rozstępy skóry, rumień, świąd, teleangiektazja, terminologia MedDRA, tkanka podskórna, triamcynolon, układ immunologiczny, złuszczanie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Laticort 0,1% 1 mg/ml

Laticort 0,1% zawiera hydrokortyzon 17-maślan (1 mg/ml) i jest stosowany miejscowo na skórę w postaci płynu. Lek ten, jak inne kortykosteroidy miejscowe, może wywoływać działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe, których częstość występowania jest nieznana. Do działań niepożądanych dotyczących oczu należą nieostre widzenie, jaskra i zaćma, szczególnie przy aplikacji na powieki lub długotrwałym stosowaniu. Najczęstsze działania miejscowe obejmują zmiany skórne takie jak objawy trądzikopodobne, plamica posteroidowa, zanik naskórka i tkanki podskórnej, suchość skóry, hirsutyzm lub łysienie, zmiany pigmentacji, rozstępy, teleangiektazje, perioral dermatitis, zapalenie mieszków włosowych, wtórne zakażenia, podrażnienie skóry oraz reakcje alergiczne jak pokrzywka czy wysypka plamisto-grudkowa. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaostrzenia istniejących zmian chorobowych (efekt rebound).
cukromocz, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon 17-maślan, immunosupresja, jaskra, kortykosteroid miejscowy, łysienie, nadciśnienie, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, obrzęk, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, perioral dermatitis, plamica posteroidowa, podrażnienie skóry, pokrzywka, przebarwienie skóry, rozstępy skóry, suchość skóry, teleangiektazje, zaćma, zahamowanie wzrostu, zakażenie wtórne, zanik naskórka, zapalenie mieszków włosowych, zespół Cushinga