steroidowe zapalenie skóry
Steroidowe zapalenie skóry (SZS), nazywane również dermatitis perioralis lub trądzikiem steroidowym, to przewlekła choroba skóry będąca skutkiem ubocznym stosowania miejscowych glikokortykosteroidów. Schorzenie charakteryzuje się obecnością grudkowo-krostkowej wysypki, najczęściej zlokalizowanej na twarzy, szczególnie wokół ust, nosa i oczu.
Patogeneza SZS wiąże się z długotrwałym stosowaniem steroidów miejscowych, które początkowo przynoszą poprawę stanu zapalnego, ale po zaprzestaniu ich stosowania wywołują efekt z odbicia – zaostrzenie objawów. Mechanizm tego zjawiska obejmuje rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększoną kolonizację przez mikroorganizmy i dysfunkcję bariery skórnej.
Diagnostyka steroidowego zapalenia skóry opiera się głównie na wywiadzie (historia stosowania steroidów miejscowych) oraz charakterystycznym obrazie klinicznym. Leczenie polega przede wszystkim na całkowitym odstawieniu preparatów steroidowych, co początkowo może nasilić objawy. W terapii stosuje się miejscowe antybiotyki (metronidazol, erytromycyna), inhibitory kalcyneuryny oraz doustne tetracykliny w cięższych przypadkach.
Profilaktyka SZS obejmuje racjonalne stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów zgodnie z zaleceniami lekarza, unikanie preparatów fluorowanych na twarz oraz stopniowe odstawianie sterydów po dłuższym okresie leczenia. Edukacja pacjentów odnośnie właściwego stosowania tych leków ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu rozwojowi tego schorzenia.