opór płucny
Opór płucny (rezystancja naczyń płucnych, PVR – Pulmonary Vascular Resistance) to parametr hemodynamiczny określający opór, jaki muszą pokonać naczynia płucne podczas przepływu krwi przez łożysko płucne. Jest to kluczowy wskaźnik oceniający funkcję krążenia płucnego, wyrażany w jednostkach Wooda lub dyn·s·cm⁻⁵.
Fizjologicznie opór płucny jest znacznie niższy niż opór obwodowy i wynosi 0,25-1,5 jednostek Wooda. Podwyższony opór płucny może wskazywać na nadciśnienie płucne, które może być konsekwencją chorób lewego serca, schorzeń płuc, chorób tkanki łącznej, zakrzepowo-zatorowych czy pierwotnego nadciśnienia płucnego.
Pomiar oporu płucnego jest istotnym elementem diagnostyki inwazyjnej, wykonywanej podczas cewnikowania prawego serca. Oblicza się go ze wzoru: PVR = (mPAP – PCWP)/CO, gdzie mPAP to średnie ciśnienie w tętnicy płucnej, PCWP to ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, a CO to rzut serca.
Wzrost oporu płucnego prowadzi do przeciążenia prawej komory serca, co może skutkować jej niewydolnością. Leczenie zwiększonego oporu płucnego obejmuje terapię choroby podstawowej oraz stosowanie leków naczyniorozszerzających, takich jak prostacykliny, antagoniści receptora endoteliny czy inhibitory fosfodiesterazy typu 5.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dobutamin hameln 12,5 mg/ml
Dobutamin jest syntetyczną aminą katecholową o działaniu inotropowo dodatnim, głównie poprzez pobudzenie receptorów adrenergicznych beta1 i alfa1, co skutkuje zwiększeniem kurczliwości mięśnia sercowego, objętości wyrzutowej lewej komory oraz pojemności minutowej serca. Działanie hemodynamiczne jest dawkozależne: przy niskich dawkach obserwuje się wzrost rzutu serca głównie przez zwiększenie objętości wyrzutowej, natomiast przy wyższych dawkach dochodzi do przyspieszenia czynności serca oraz zmniejszenia ciśnienia napełniania lewej komory i oporu obwodowego. Dobutamin nie działa na receptory dopaminowe ani nie wpływa na uwalnianie endogennej noradrenaliny, co odróżnia go od dopaminy. W terapii stosuje się dawki od 1,0 do 20 mikrogramów/kg mc./min, przy czym u dzieci obserwuje się specyficzne efekty hemodynamiczne, takie jak mniejsza redukcja oporu naczyniowego i większe przyspieszenie tętna. Lek jest wskazany w dekompensacji serca z obniżoną kurczliwością, zwłaszcza gdy towarzyszy temu podwyższone ciśnienie w kapilarach płucnych.
arytmia, ciśnienie napełniania lewej komory, ciśnienie tętnicze, ciśnienie w kapilarach płucnych, ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej, dekompensacja serca, działanie chronotropowe, działanie inotropowe dodatnie, echokardiografia obciążeniowa, hipokineza, kurczliwość mięśnia sercowego, kurczliwość skurczowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, noradrenalina endogenna, objętość wyrzutowa lewej komory, opór naczyń obwodowych, opór naczyniowy płucny, opór obwodowy, opór płucny, perfuzja nerkowa, pojemność minutowa serca, przeciek płucny, przepływ wieńcowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor beta2, receptor dopaminowy, receptory adrenergiczne, tolerancja lekowa, zabieg kardiochirurgiczny, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zwężenie tętnic wieńcowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olicard 40 retard 40 mg
Monoazotan izosorbidu, substancja czynna preparatu Olicard 40 retard, jest nitratem o specyficznym profilu farmakodynamicznym, stosowanym w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego (kod ATC: C01DA14). Jego podstawowy mechanizm działania polega na bezpośrednim rozkurczu mięśniówki gładkiej naczyń krwionośnych, ze szczególnym wpływem na postkapilarne naczynia objętościowe oraz duże tętnice, w tym tętnice wieńcowe. Efektem jest wzrost objętości układu żylnego (pooling), zmniejszenie powrotu żylnego do serca, redukcja objętości komór serca oraz obniżenie ciśnienia napełniania, co prowadzi do istotnego spadku obciążenia wstępnego (preload). Ponadto, lek zmniejsza promień komór i napięcie ich ścian podczas skurczu, redukuje ciśnienie napełniania jam serca oraz poprawia perfuzję warstwy podwsierdziowej, co przekłada się na obniżenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen i energię oraz poprawę pojemności wyrzutowej serca.
ciśnienie napełniania, cykliczny guanozynomonofosforan, drogi moczowe, działanie przeciwdławicowe, działanie rozkurczające, hemodynamika krążenia, komora serca, kurczliwość serca, lek rozszerzający naczynia, mięsień sercowy, mięśniówka gładka, mięśniówka gładka naczyń, mięśniówka oskrzeli, monoazotan izosorbidu, naczynie oporowe, nitrat, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, opór obwodowy, opór płucny, pęcherzyk żółciowy, perfuzja podwsierdziowa, pojemność wyrzutowa, powrót żylny, przewód żółciowy wspólny, tętnica wieńcowa, tlenek azotu, układ żylny - Leksykon substancji czynnych
Dobutamina – Właściwości farmakodynamiczne
Dobutamina jest syntetyczną aminą katecholową o działaniu sympatykomimetycznym, wykazującą głównie dodatnie działanie inotropowe poprzez pobudzenie receptorów beta1 i alfa1 adrenergicznych, co skutkuje zwiększeniem kurczliwości mięśnia sercowego, objętości wyrzutowej lewej komory oraz pojemności minutowej serca. Działanie dobutaminy obejmuje także agonizm receptorów beta2 i w mniejszym stopniu alfa2, bez wpływu na receptory dopaminowe i uwalnianie endogennej noradrenaliny. Efekty hemodynamiczne są dawkozależne i obejmują zmniejszenie ciśnienia napełniania lewej komory, oporu obwodowego i płucnego (przy dużych dawkach), a także zwiększenie rzutu serca, indeksu sercowego oraz przepływu wieńcowego i nerkowego. Dobutamina może powodować przyspieszenie czynności serca, skrócenie czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz skłonność do arytmii, a także zwiększa zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, co wymaga ostrożności w przypadku niedokrwienia mięśnia sercowego. Po długotrwałym stosowaniu (>72 godz.) obserwowano zjawisko tolerancji.
ciśnienie napełniania lewej komory, ciśnienie tętnicze, ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej, dekompensacja serca, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, działanie inotropowo dodatnie, działanie sympatykomimetyczne, echokardiografia obciążeniowa, efekt hemodynamiczny, hipoperfuzja, indeks sercowy, kapilary płucne, kurczliwość mięśnia sercowego, naczynie wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, noradrenalina, objętość wyrzutowa lewej komory, opór obwodowy, opór płucny, organiczna choroba serca, płytki krwi, pojemność minutowa serca, przepływ nerkowy, przepływ wieńcowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor adrenergiczny, receptor beta2, receptor dopaminowy, receptory adrenergiczne, rzut serca, skurczowe ciśnienie tętnicze, tętnica wieńcowa, układowy opór naczyniowy, zabieg kardiochirurgiczny, zwężenie tętnicy wieńcowej, żywotność mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dobutamin hameln 5 mg/ml
Dobutamina jest syntetyczną aminą katecholową o działaniu sympatykomimetycznym, wykazującą głównie dodatnie działanie inotropowe poprzez pobudzenie receptorów adrenergicznych beta1 i alfa1, co prowadzi do zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego, objętości wyrzutowej lewej komory oraz pojemności minutowej serca. Działanie to jest niezależne od stężeń endogennych amin katecholowych, a lek nie wpływa na receptory dopaminowe ani na uwalnianie noradrenaliny. Dobutamina wykazuje również działanie agonistyczne na receptory beta2 i alfa2, co skutkuje zmniejszeniem ciśnienia napełniania lewej komory, oporu obwodowego oraz oporu płucnego (przy dużych dawkach). Efekty hemodynamiczne są dawkozależne, przy dawkach 1,0 µg/kg mc./min obserwuje się początek zwiększania pojemności minutowej serca, przy 2,5 µg/kg mc./min wzrost skurczowego ciśnienia tętniczego, a dawki 10-20 µg/kg mc./min powodują dalsze zwiększenie pojemności minutowej i zmiany częstości tętna. Dobutamina może skracać czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego i przywracać rytm zatokowo-przedsionkowy, jednak niesie ryzyko arytmii oraz rozwoju tolerancji po ponad 72 godzinach ciągłej infuzji.
amina katecholowa, ciśnienie napełniania komór serca, ciśnienie napełniania lewej komory, ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej, dekompensacja serca, dobutamina, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, działanie sympatykomimetyczne, echokardiografia obciążeniowa, hipokineza, kurczliwość mięśnia sercowego, kurczliwość skurczowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, noradrenalina, objętość wyrzutowa lewej komory, opór naczyń obwodowych, opór obwodowy, opór płucny, płytki krwi, pojemność minutowa serca, przeciek płucny, przepływ wieńcowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor adrenergiczny, receptor alfa2, receptor beta2, tolerancja lekowa, układowy opór naczyniowy, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zwężenie tętnicy wieńcowej, żywotność mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olicard 60 retard 60 mg
Olicard 60 retard zawiera monoazotan izosorbidu w dawce 60 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, należący do grupy azotanów rozszerzających naczynia (kod ATC: C01DA14). Substancja ta działa bezpośrednio rozkurczająco na mięśniówkę gładką naczyń krwionośnych, ze szczególnym wpływem na postkapilarne naczynia objętościowe oraz duże tętnice, w tym tętnice wieńcowe. Efektem farmakodynamicznym jest zwiększenie objętości układu żylnego (pooling), co zmniejsza powrót żylny do serca, redukcja objętości komór i ciśnienia napełniania, a tym samym obciążenia wstępnego (preload). Ponadto dochodzi do zmniejszenia promieni komór i napięcia ich ścian podczas skurczu, co obniża zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen i energię oraz poprawia perfuzję podwsierdziową. Dodatkowo monoazotan izosorbidu zmniejsza opór obwodowy i płucny, redukując obciążenie następcze (afterload).
cGMP, choroba serca, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynomonofosforan, lek rozszerzający naczynia, mięśniówka gładka, mięśniówka oskrzeli, monoazotan izosorbidu, naczynie krwionośne, niedokrwienie, nitrat, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, opór obwodowy, opór płucny, pęcherzyk żółciowy, perfuzja podwsierdziowa, pojemność wyrzutowa, powrót żylny, przewód żółciowy wspólny, rozkurcz mięśniówki gładkiej, tętnica wieńcowa, tlenek azotu, układ żylny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dobutamin Sandoz 250 mg
Dobutamina jest syntetyczną aminą katecholową o działaniu sympatykomimetycznym, wykazującą selektywne pobudzanie receptorów adrenergicznych beta-1 i alfa-1, co prowadzi do dodatniego efektu inotropowego poprzez zwiększenie kurczliwości mięśnia sercowego, objętości wyrzutowej lewej komory oraz pojemności minutowej serca. Działanie to jest niezależne od stężeń katecholamin endogennych, a lek nie aktywuje receptorów dopaminowych ani nie wpływa na uwalnianie noradrenaliny. Dobutamina zmniejsza ciśnienie napełniania lewej komory oraz opór obwodowy, a przy wyższych dawkach także opór płucny, co przekłada się na poprawę hemodynamiki, jednak może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz wykazywać zjawisko tolerancji po stosowaniu powyżej 72 godzin. W terapii niewydolności serca z niedokrwieniem mięśnia sercowego konieczne jest stosowanie dawek minimalizujących przyspieszenie czynności serca i wzrost ciśnienia tętniczego, aby uniknąć nasilenia niedokrwienia. Dobutamina nie wpływa bezpośrednio na perfuzję nerkową, co odróżnia ją od dopaminy.
agonista receptora, amina katecholowa, bilans tlenowy, ciśnienie napełniania lewej komory, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej, czynność komór serca, działanie inotropowe, działanie inotropowo dodatnie, działanie sympatykomimetyczne, efekt hemodynamiczny, infuzja dożylna, kurczliwość mięśnia sercowego, lek nasercowy, mieszanina racemiczna, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, noradrenalina endogenna, objętość wyrzutowa lewej komory, opór naczyń obwodowych, opór naczyniowy obwodowy, opór płucny, perfuzja nerkowa, płucny opór naczyniowy, płytka krwi, pojemność minutowa serca, profil farmakologiczny, przeciek płucny, przepływ wieńcowy, receptor adrenergiczny, receptor dopaminergiczny, rzut serca, skurczowe ciśnienie tętnicze, tolerancja lekowa, zaburzenie rytmu serca