przeciwciało anty-CD20

Przeciwciało anty-CD20 to przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko antygenowi CD20, który jest obecny na powierzchni limfocytów B. CD20 to fosfoproteinowy marker charakterystyczny dla limfocytów B, obecny od wczesnych stadiów rozwoju komórki aż do momentu przekształcenia w komórkę plazmatyczną.

Mechanizm działania przeciwciał anty-CD20 opiera się na indukcji apoptozy limfocytów B, aktywacji układu dopełniacza oraz cytotoksyczności zależnej od przeciwciał (ADCC). Prowadzi to do deplecji limfocytów B, co jest korzystne w leczeniu chorób autoimmunologicznych oraz nowotworów układu chłonnego.

Najczęściej stosowanym przeciwciałem anty-CD20 jest rytuksymab – chimeryczne przeciwciało monoklonalne. Nowsze generacje przeciwciał anty-CD20 obejmują ofatumumab (w pełni ludzkie) oraz obinutuzumab (humanizowane, glikozylowane). Główne wskazania do stosowania tych przeciwciał to chłoniaki nieziarnicze (szczególnie chłoniak rozlany z dużych komórek B i chłoniak grudkowy), przewlekła białaczka limfocytowa, reumatoidalne zapalenie stawów oraz choroby autoimmunologiczne (m.in. stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy).

Leczenie przeciwciałami anty-CD20 wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak reakcje związane z infuzją, zwiększona podatność na infekcje, neutropenia oraz rzadziej – postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Właściwa kwalifikacja pacjentów oraz monitorowanie terapii pozwala na zminimalizowanie ryzyka powikłań.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl