idiopatyczne transwersalne zapalenie rdzenia

Idiopatyczne transwersalne zapalenie rdzenia (TM, ang. transverse myelitis) to rzadkie schorzenie neurologiczne charakteryzujące się ostrym lub podostrym zapaleniem rdzenia kręgowego. W wyniku tego procesu dochodzi do uszkodzenia osłonek mielinowych otaczających komórki nerwowe, co prowadzi do przerwania prawidłowej komunikacji między mózgiem a ciałem.

Termin „idiopatyczne” oznacza, że przyczyna choroby pozostaje nieznana, choć podejrzewa się mechanizmy autoimmunologiczne. TM może wystąpić samoistnie lub w przebiegu innych chorób, takich jak stwardnienie rozsiane, choroby układowe tkanki łącznej czy po infekcjach wirusowych. Zapalenie obejmuje zwykle całą szerokość rdzenia kręgowego na określonym poziomie, co wyjaśnia nazwę „transwersalne”.

Objawy kliniczne idiopatycznego transwersalnego zapalenia rdzenia rozwijają się zwykle w ciągu kilku godzin do kilku dni i obejmują: osłabienie lub paraliż kończyn (najczęściej dolnych), zaburzenia czucia (drętwienie, mrowienie), dysfunkcje zwieraczy (pęcherza moczowego i odbytu), bóle pleców oraz objawy autonomiczne. Rozpoznanie opiera się na obrazowaniu MR rdzenia kręgowego, badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego oraz wykluczeniu innych przyczyn objawów.

Leczenie idiopatycznego transwersalnego zapalenia rdzenia obejmuje przede wszystkim wysokie dawki kortykosteroidów (metyloprednizolon), plazmaferezę w przypadkach opornych na steroidy oraz leczenie immunosupresyjne. Rehabilitacja neurologiczna stanowi kluczowy element terapii długoterminowej. Rokowanie jest zróżnicowane – od pełnego wyzdrowienia do trwałego inwalidztwa, przy czym około 1/3 pacjentów osiąga znaczną poprawę, 1/3 umiarkowaną, a 1/3 pozostaje z ciężkimi deficytami neurologicznymi.