hamowanie wychwytu serotoniny
Hamowanie wychwytu serotoniny to mechanizm działania leków przeciwdepresyjnych z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI). Polega na blokowaniu transportera serotoniny (SERT) w błonie presynaptycznej, co prowadzi do zwiększenia stężenia serotoniny w szczelinie synaptycznej i przedłużenia jej działania na receptory postsynaptyczne.
Leki hamujące wychwyt serotoniny stanowią podstawę farmakoterapii zaburzeń depresyjnych, lękowych, obsesyjno-kompulsyjnych oraz zespołu lęku napadowego. Do najczęściej stosowanych SSRI należą: fluoksetyna, sertralina, paroksetyna, escitalopram i fluwoksamina. Ich skuteczność kliniczna ujawnia się zwykle po 2-4 tygodniach regularnego stosowania.
Mechanizm hamowania wychwytu serotoniny wiąże się z określonymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaburzenia funkcji seksualnych, nudności, bóle głowy czy bezsenność. W przypadku nagłego odstawienia leków z tej grupy może wystąpić zespół odstawienny, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na układ serotoninergiczny ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Depralin ODT 5 mg
Escytalopram, substancja czynna preparatu Depralin ODT, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o wysokim powinowactwie do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoniny (5-HT). Jego działanie farmakologiczne opiera się wyłącznie na hamowaniu zwrotnego wychwytu serotoniny, co przekłada się na przewidywalność efektów terapeutycznych. Escytalopram charakteryzuje się wysoką selektywnością receptorową, nie wykazując istotnego powinowactwa do receptorów serotoninergicznych 5-HT1A i 5-HT2, dopaminergicznych D1 i D2, adrenergicznych α1, α2 i β, histaminowych H1, muskarynowych cholinergicznych, benzodiazepinowych oraz opioidowych. W badaniach elektrokardiograficznych u zdrowych ochotników wykazano dawkozależne wydłużenie odstępu QTc (Fridericia) o 4,3 ms przy dawce 10 mg/dobę oraz 10,7 ms przy dawce 30 mg/dobę, co wymaga uwagi klinicznej u pacjentów z ryzykiem zaburzeń przewodnictwa.
duży epizod depresji, escytalopram, fobia społeczna, hamowanie wychwytu serotoniny, lęk społeczny, miejsce allosteryczne, odstęp QTc, powinowactwo do miejsca wiązania, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor serotoninergiczny, selektywność receptorowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skala Y-BOCS, transporter serotoniny, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapobieganie nawrotom depresji, zapobieganie nawrotom OCD - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lafactin 150 mg
Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wymaga szczegółowego omówienia z pacjentką w kontekście płodności, ciąży i karmienia piersią. Dane dotyczące stosowania wenlafaksyny w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach wykazały negatywny wpływ na rozród, choć kliniczne znaczenie dla ludzi pozostaje nieustalone. Stosowanie wenlafaksyny w III trymestrze lub tuż przed porodem może wywołać u noworodków objawy odstawienia, takie jak drażliwość, drżenie, hipotonia, nieustający płacz oraz trudności ze ssaniem lub snem, pojawiające się najczęściej w ciągu pierwszych 24 godzin po porodzie. Ponadto, istnieje potencjalne ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków (PPHN) oraz zwiększone ryzyko krwawienia poporodowego, które jest podwyższone mniej niż dwukrotnie u kobiet stosujących SNRI/SSRI w miesiącu poprzedzającym poród.
drżenie, ekspozycja na lek, hamowanie wychwytu serotoniny, hipotonia mięśniowa, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karmienie przez zgłębnik, krwawienie poporodowe, Lafactin, lek serotoninergiczny, O-demetylowenlafaksyna, obniżone napięcie mięśniowe, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trzeci trymestr ciąży, wenlafaksyna, wspomaganie oddychania, zaburzenia rytmu snu, zaburzenia ssania, zespół odstawienia u noworodka, zespół odstawienia wenlafaksyny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pramatis 5 mg
Escytalopram, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o wysokim powinowactwie do transportera serotoninowego (kod ATC: N06AB10), wykazuje znaczną selektywność farmakodynamiczną, nie oddziałując istotnie na receptory 5-HT1A, 5-HT2, dopaminergiczne D1/D2, adrenergiczne α1/α2/β, histaminowe H1, muskarynowe, benzodiazepinowe oraz opioidowe. Mechanizm działania opiera się wyłącznie na hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa i tolerancji. W badaniu elektrokardiograficznym u zdrowych ochotników, dawka terapeutyczna 10 mg/dobę powodowała wzrost skorygowanego odstępu QTcF o 4,3 ms (90% CI 2,2-6,4), natomiast dawka 30 mg/dobę – o 10,7 ms (90% CI 8,6-12,8), co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z ryzykiem wydłużenia QT.
elektrokardiografia, epizod dużej depresji, escytalopram, fobia społeczna, hamowanie wychwytu serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lek przeciwdepresyjny, nawrót depresji, odstęp QT, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, receptor opioidowy, receptor serotoninergiczny, skala Yale-Brown, transporter serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne