działanie teratogenne leku

Działanie teratogenne leku odnosi się do zdolności substancji farmakologicznej do powodowania wad rozwojowych u płodu podczas ciąży. Teratogeny mogą zaburzać prawidłowy rozwój zarodka lub płodu, prowadząc do anomalii strukturalnych, funkcjonalnych lub metabolicznych.

Ryzyko teratogennego wpływu leków jest szczególnie wysokie w pierwszym trymestrze ciąży (między 3. a 8. tygodniem), gdy zachodzą kluczowe procesy organogenezy. Stopień uszkodzenia zależy od wielu czynników, w tym dawki leku, czasu ekspozycji, indywidualnej wrażliwości płodu oraz interakcji z innymi substancjami.

Do leków o udokumentowanym działaniu teratogennym należą m.in. retinoidy (izotretynoina), leki przeciwpadaczkowe (walproiniany), niektóre antybiotyki (tetracykliny), leki immunosupresyjne (metotreksat), leki przeciwzakrzepowe (warfaryna) oraz talidomid, który wywołał tragiczną w skutkach epidemię fokomelii w latach 60. XX wieku.

W praktyce klinicznej stosuje się klasyfikację FDA lub ACOG kategoryzującą leki pod względem bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Przed przepisaniem jakiegokolwiek leku kobiecie w wieku rozrodczym należy zawsze rozważyć potencjalne ryzyko teratogenne i korzyści terapeutyczne, a także zaproponować odpowiednią antykoncepcję przy stosowaniu leków o znanym działaniu teratogennym.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl