teratogenność leku

Teratogenność leku określa zdolność substancji farmakologicznej do wywoływania wad rozwojowych u płodu podczas jego rozwoju wewnątrzmacicznego. Leki teratogenne mogą powodować nieprawidłowości anatomiczne, zaburzenia funkcjonalne lub wpływać na rozwój poznawczy dziecka po urodzeniu.

Mechanizmy teratogennego działania leków obejmują między innymi zaburzenia syntezy DNA i RNA, hamowanie proliferacji komórek, indukcję apoptozy, zaburzenia metabolizmu oraz interakcje z receptorami. Skutki teratogennego działania zależą od czasu ekspozycji (szczególnie krytyczny jest okres organogenezy, przypadający na 3-8 tydzień ciąży), dawki leku, czynników genetycznych matki i płodu oraz interakcji z innymi substancjami.

W praktyce klinicznej stosuje się klasyfikację FDA (kategorie A, B, C, D, X) lub nowszy system PLLR (Pregnancy and Lactation Labeling Rule), które określają bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży. Do leków o udowodnionym działaniu teratogennym należą m.in. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe, lit oraz inhibitory ACE. Ocena ryzyka teratogennego wymaga starannego rozważenia korzyści terapeutycznych dla matki wobec potencjalnego zagrożenia dla płodu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl