gospodarka witaminy D

Gospodarka witaminy D to złożony proces obejmujący syntezę, metabolizm i regulację poziomów tej witaminy w organizmie. Witamina D3 (cholekalcyferol) jest syntetyzowana w skórze pod wpływem promieniowania UVB, a także dostarczana z dietą. W wątrobie ulega hydroksylacji do 25(OH)D (kalcydiol), który stanowi główną formę krążącą i jest markerem statusu witaminy D.

Druga kluczowa hydroksylacja zachodzi w nerkach, gdzie powstaje aktywna forma 1,25(OH)2D (kalcytriol). Proces ten jest regulowany przez parathormon (PTH), stężenie wapnia i fosforanów oraz FGF23. Aktywna witamina D działa poprzez receptor VDR, wpływając na ekspresję ponad 200 genów w różnych tkankach.

Główne funkcje witaminy D obejmują regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej poprzez zwiększanie wchłaniania wapnia w jelitach, reabsorpcji w nerkach oraz mobilizację wapnia z kości. Odgrywa również istotną rolę w modulacji odpowiedzi immunologicznej, różnicowaniu komórek oraz kontroli proliferacji komórkowej.

Zaburzenia gospodarki witaminy D prowadzą do szeregu patologii – niedobór skutkuje krzywicą u dzieci i osteomalacją u dorosłych, a także wiąże się z większym ryzykiem chorób autoimmunologicznych, nowotworów i schorzeń sercowo-naczyniowych. Nadmiar witaminy D (hiperwitaminoza D) prowadzi do hiperkalcemii, hiperkalciurii i odkładania się złogów wapniowych w tkankach miękkich.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl