blokada rdzeniowa
Blokada rdzeniowa to metoda znieczulenia regionalnego, w której środek znieczulający jest podawany do przestrzeni podpajęczynówkowej rdzenia kręgowego. Powoduje to czasowe zablokowanie przewodnictwa nerwowego poniżej miejsca podania, co prowadzi do zniesienia czucia bólu oraz porażenia mięśni w dolnych częściach ciała.
Procedura ta jest stosowana najczęściej podczas operacji w obrębie jamy brzusznej, miednicy, kończyn dolnych oraz podczas porodu. Do najczęściej używanych środków należą lidokaina, bupiwakaina oraz ropiwakaina. Czas działania znieczulenia zależy od rodzaju i dawki użytego leku, zazwyczaj wynosi od 1 do 4 godzin.
Potencjalne powikłania blokady rdzeniowej obejmują spadek ciśnienia tętniczego (hipotensję), bradykardię, popunkcyjne bóle głowy, nudności i wymioty. Rzadziej występują poważniejsze komplikacje, takie jak wysokie blokady rdzeniowe, uszkodzenia neurologiczne czy zespół ogona końskiego. Przeciwwskazaniami do wykonania blokady są: zaburzenia krzepnięcia, infekcje w miejscu wkłucia, ciężka hipowolemia oraz brak zgody pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ropiwakaina – Dawkowanie i sposób podawania
Ropiwakaina powinna być stosowana wyłącznie przez lub pod nadzorem specjalistów doświadczonych w znieczuleniach przewodowych, z indywidualnym doborem dawki na podstawie stanu pacjenta i doświadczenia lekarza, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Dawkowanie różni się w zależności od rodzaju znieczulenia – np. zewnątrzoponowe lędźwiowe w chirurgii: stężenie 7,5 mg/ml, objętość 15-25 ml, dawka 113-188 mg, czas trwania 4-6 h; blokada splotu ramiennego: 7,5-10 mg/ml, 30-40 ml, 225-300 mg, czas trwania 6-10 h; leczenie bólu pooperacyjnego infuzją ciągłą: 2 mg/ml, 6-14 ml/h, 12-28 mg/h. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, np. zewnątrzoponowe jednorazowe 2 mg/ml, 1 ml/kg, 2 mg/kg, a infuzja ciągła do 0,2-0,6 mg/kg/godz. Ropiwakaina metabolizowana jest w wątrobie, co wymaga ostrożności u pacjentów z jej niewydolnością, natomiast u pacjentów z niewydolnością nerek zwykle nie wymaga korekty dawki przy krótkotrwałym stosowaniu.
adrenalina, blokada nerwów obwodowych, blokada nerwu biodrowo-pachwinowego, blokada nerwu udowego, blokada powięzi biodrowej, blokada rdzeniowa, blokada splotu ramiennego, blokada zewnątrzoponowa krzyżowa, ból pooperacyjny, ból porodowy, działanie toksyczne, fentanyl, infuzja zewnątrzoponowa, lidokaina, opioidy, ostry ból, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, ropiwakaina, środek znieczulający, wlew okołonerwowy, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe, znieczulenie zewnątrzoponowe piersiowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ropivacaine Kabi 5 mg/ml
Przedawkowanie ropiwakainy chlorowodorku może nastąpić zarówno w wyniku przypadkowego podania donaczyniowego, jak i zastosowania nadmiernej dawki leku. Toksyczność ogólnoustrojowa manifestuje się objawami ze strony OUN (drgawki, depresja OUN) oraz układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie, bradykardia), które pojawiają się w ciągu kilku sekund do minut po podaniu donaczyniowym. Przy innych drogach podania objawy mogą wystąpić z opóźnieniem, ze szczytem stężenia osoczowego po 1-2 godzinach. Szczególnie niebezpieczne jest podanie zbyt dużej dawki do przestrzeni podpajęczynówkowej, co może prowadzić do całkowitej blokady rdzeniowej objawiającej się paraliżem, zaburzeniami oddychania i utratą przytomności. Najcięższym powikłaniem jest zatrzymanie krążenia, które wymaga natychmiastowej interwencji.
blokada rdzeniowa, bradykardia, depresja OUN, lek inotropowy, lek obkurczający naczynia, lek przeciwdrgawkowy, objawy OUN, objawy sercowo-naczyniowe, podanie donaczyniowe, postępowanie resuscytacyjne, przestrzeń podpajęczynówkowa, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, Ropivacaine Kabi, ropiwakaina chlorowodorek, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność przedawkowania, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie krążenia, znieczulenie dooponowe - Leksykon substancji czynnych
Chloroprokaina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Znieczulenie rdzeniowe z użyciem chloroprokainy (Ampres) wymaga podania wyłącznie przez doświadczonych anestezjologów, którzy są przygotowani do natychmiastowej interwencji w przypadku działań niepożądanych, takich jak toksyczność ogólnoustrojowa czy całkowita blokada rdzeniowa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z blokiem serca, niewyrównaną niewydolnością serca, zaawansowaną chorobą wątroby lub nerek, w podeszłym wieku oraz u osób leczonych lekami przeciwarytmicznymi klasy III (np. amiodaronem). Chloroprokaina, będąca lekiem estrowym, jest metabolizowana przez cholinesterazę osocza, co wymaga uwagi u pacjentów z niedoborem tego enzymu lub zaawansowaną chorobą wątroby. W trakcie znieczulenia konieczne jest zapewnienie niezawodnego dostępu żylnego oraz monitorowanie parametrów hemodynamicznych, zwłaszcza u pacjentów wysokiego ryzyka. Maksymalna dawka leku to 5 ml roztworu, zawierającego 50 mg chloroprokainy i 14 mg sodu, co czyni go praktycznie wolnym od sodu (poniżej 23 mg na dawkę).
blok serca, blokada rdzeniowa, bradykardia, chloroprokaina, chlorowodorek, cholinesteraza osocza, depresja oddechowa, depresja sercowo-naczyniowa, dostęp żylny, działanie niepożądane, elektrokardiogram, hemiplegia, lek przeciwarytmiczny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, paraplegia, parestezja, porfiria, przewodnictwo mięśnia sercowego, stwardnienie rozsiane, toksyczność ogólnoustrojowa, uszkodzenie neurologiczne, uszkodzenie wątroby, utrata wrażliwości, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zespół ogona końskiego, znieczulenie miejscowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie rdzeniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampres 10 mg/ml
Produkt leczniczy Ampres (chloroprokainy chlorowodorek 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla miejscowych leków znieczulających z grupy estrów stosowanych w znieczuleniu rdzeniowym. Najczęściej obserwuje się objawy neuropsychiatryczne, takie jak lęk, niepokój ruchowy, parestezje oraz zawroty głowy. Bardzo często występuje niedociśnienie tętnicze, a nudności pojawiają się równie często, podczas gdy wymioty są zgłaszane często. Niezbyt często notuje się objawy toksycznego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), w tym ból pleców, ból głowy, drżenie, drgawki, parestezje okołoustne, zaburzenia słuchu i wzroku, szum w uszach, problemy z mową oraz utratę przytomności. Rzadko mogą wystąpić poważne powikłania neurologiczne, takie jak neuropatia, zespół ogona końskiego, trwałe uszkodzenia neurologiczne, a także reakcje alergiczne o różnym nasileniu, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktoidalne.
blokada nerwowa, blokada rdzeniowa, bradykardia, chloroprokaina chlorowodorek, depresja mięśnia sercowego, depresja oddechowa, diplopia, drgawka, lek znieczulający z grupy estrów, miejscowy lek znieczulający, nadciśnienie tętnicze, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, odrętwienie języka, parestezja, parestezja okołoustna, płyn mózgowo-rdzeniowy, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, szum w uszach, tachykardia, toksyczny wpływ na OUN, uszkodzenie neurologiczne, utrata przytomności, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie czynności oddechowej, zespół ogona końskiego, znieczulenie rdzeniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ampres
Znieczulenie rdzeniowe z użyciem produktu Ampres powinno być wykonywane wyłącznie przez doświadczonych anestezjologów, którzy są przygotowani do natychmiastowej resuscytacji i rozpoznawania działań niepożądanych, w tym toksyczności ogólnoustrojowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa serca, niewydolnością serca, zaawansowaną chorobą wątroby lub nerek, pacjentów geriatrycznych oraz tych przyjmujących leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron). W przypadku ostrej toksyczności lub całkowitej blokady rdzeniowej należy natychmiast przerwać podanie leku. Produkt Ampres zawiera chloroprokainę, lek estrowy metabolizowany przez cholinesterazę osocza, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z niedoborem tego enzymu oraz z chorobami wątroby. Zaleca się zapewnienie niezawodnego dostępu żylnego przed rozpoczęciem procedury.
anestezjolog, blok serca, blokada rdzeniowa, bradykardia, cholinesteraza osocza, depresja oddechowa, depresja sercowo-naczyniowa, hemiplegia, lek przeciwarytmiczny, niedobór cholinesterazy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra porfiria, paraplegia, parestezja, spadek ciśnienia tętniczego, stwardnienie rozsiane, toksyczność ogólnoustrojowa, uszkodzenie neurologiczne, uszkodzenie wątroby, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie przewodnictwa serca, zatrzymanie krążenia, zespół ogona końskiego, znieczulenie miejscowe, znieczulenie podpajęczynówkowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ropivacaine Kabi 2 mg/ml
Ropivacaine Kabi jest lekiem do znieczuleń regionalnych, dostępnym w stężeniach 2 mg/ml, 7,5 mg/ml oraz 10 mg/ml, przeznaczonym do podawania wyłącznie przez lekarzy doświadczonych w tej technice. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu pacjenta i rodzaju znieczulenia, z zachowaniem zasady stosowania najmniejszej skutecznej dawki. Przykładowo, w znieczuleniu zewnątrzoponowym lędźwiowym stosuje się bolusy 10-20 ml roztworu 2 mg/ml (20-40 mg), z czasem indukcji 10-15 minut i czasem trwania 0,5-1,5 godziny. Infuzje ciągłe w leczeniu bólu porodowego lub pooperacyjnego podaje się w dawkach 6-14 ml/godz. (12-28 mg/godz.). Blokady regionalne obejmują szeroki zakres dawek od 2 do 200 mg, w zależności od techniki i obszaru znieczulenia.
adrenalina, blokada nerwów obwodowych, blokada nerwowa, blokada nerwu udowego, blokada rdzeniowa, blokada regionalna, blokada splotu ramiennego, ból pooperacyjny, ból porodowy, dawka próbna, działanie toksyczne, epinefryna, infuzja ciągła, lidokaina, lignokaina, ostry ból, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, roztwór do wstrzykiwań, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe, znieczulenie zewnątrzoponowe piersiowe - Leksykon substancji czynnych
Chloroprokaina – Działania niepożądane
Chloroprokaina, stosowana w dawce 10 mg/ml w znieczuleniu rdzeniowym, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla leków znieczulających miejscowo z grupy estrów. Najczęściej obserwuje się niedociśnienie tętnicze (≥1/10) oraz nudności (≥1/10), a także wymioty (≥1/100). Reakcje alergiczne, choć rzadkie (<1/10 000), mogą obejmować pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy z potencjalną niedrożnością dróg oddechowych, tachykardię i reakcje anafilaktoidalne z ciężkim niedociśnieniem. Często występują objawy neurologiczne takie jak lęk, niepokój ruchowy, parestezje i zawroty głowy, a niezbyt często objawy toksycznego wpływu na OUN, w tym drgawki i utrata przytomności. Rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne obejmują neuropatię, blokadę rdzeniową, zapalenie pajęczynówki oraz trwałe deficyty neurologiczne, w tym zespół ogona końskiego.
arytmia, blokada rdzeniowa, bradykardia, całkowita blokada rdzeniowa, depresja mięśnia sercowego, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, hipowolemia, krwiak rdzeniowy, nadciśnienie tętnicze, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg oddechowych, niepokój ruchowy, nudności, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parestezje okołoustne, płyn mózgowo-rdzeniowy, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, szum w uszach, tachykardia, utrata przytomności, wstrzyknięcie donaczyniowe, wymioty, zaburzenia słuchu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie czynności oddechowej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół ogona końskiego, znieczulenie rdzeniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ropivacaine Kabi
Stosowanie ropiwakainy (Ropivacaine Kabi) w znieczuleniu regionalnym wymaga realizacji procedur w wyspecjalizowanych ośrodkach medycznych z odpowiednim wyposażeniem i wykwalifikowanym personelem. Szczególną ostrożność należy zachować przy dużych blokadach, zapewniając dobry stan ogólny pacjenta oraz długotrwały dostęp żylny. Lekarz prowadzący musi posiadać kompetencje w zakresie technik regionalnych, rozpoznawania i leczenia działań niepożądanych, w tym toksyczności ogólnoustrojowej. Znieczulenie zewnątrzoponowe i blokady splotu ramiennego wiążą się z podwyższonym ryzykiem drgawek, wynikającym z możliwego donaczyniowego podania lub szybkiego wchłaniania leku. Wartości stężenia ropiwakainy w osoczu mogą wzrastać zwłaszcza przy blokadach dużych nerwów obwodowych w silnie unaczynionych obszarach, co zwiększa ryzyko powikłań kardiologicznych, w tym hipotensji, bradykardii i rzadkich przypadków zatrzymania akcji serca, szczególnie u osób starszych i z chorobami serca.
blok przewodzenia serca, blokada nerwu obwodowego, blokada rdzeniowa, blokada splotu ramiennego, bradykardia, chondroliza, ciężka choroba wątroby, drgawka, hipotensja, hipowolemia, infuzja zewnątrzoponowa, inhibitor izoenzymu CYP1A2, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwarytmiczny, lek wazopresyjny, monitorowanie EKG, nadwrażliwość krzyżowa, ostra porfiria, powikłanie kardiologiczne, przewlekła niewydolność nerek, resuscytacja pacjenta, toksyczność ogólnoustrojowa, zaburzenie czynności nerek, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie miejscowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ropivacaine Kabi 10 mg/ml
Ropivacaine Kabi jest dostępny w stężeniach 2 mg/ml, 7,5 mg/ml oraz 10 mg/ml w formie roztworu do iniekcji, przeznaczonym do stosowania przez wykwalifikowany personel medyczny specjalizujący się w znieczuleniach regionalnych. Dawkowanie należy indywidualizować, bazując na stanie klinicznym pacjenta i doświadczeniu lekarza, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. W przypadku roztworu 2 mg/ml, zalecane dawki dla znieczulenia zewnątrzoponowego lędźwiowego to bolus 10-20 ml (20-40 mg) z czasem indukcji 10-15 minut i czasem trwania 0,5-1,5 godziny, a także infuzje ciągłe 6-14 ml/godz. (12-28 mg/godz.) stosowane w leczeniu bólu pooperacyjnego i porodowego. Blokady regionalne wymagają dawek od 2 do 200 mg, z czasem działania 2-6 godzin. Podawanie leku wymaga ostrożności, w tym aspiracji przed i podczas iniekcji, powolnego wstrzykiwania dawki głównej (25-50 mg/min) oraz monitorowania objawów toksyczności i funkcji życiowych pacjenta.
adrenalina, blokada nerwów obwodowych, blokada nerwu udowego, blokada rdzeniowa, blokada splotu ramiennego, ból pooperacyjny, ból porodowy, dawka próbna, infuzja ciągła, lidokaina, neuropatia obwodowa, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, ropiwakaina, toksyczność układowa, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ropivacaine Kabi 2 mg/ml
Ropivacaine Kabi, dostępny w stężeniu 2 mg/ml, jest wskazany do znieczuleń regionalnych i leczenia ostrego bólu, w tym bólu pooperacyjnego oraz porodowego, pod warunkiem podawania przez doświadczonych lekarzy. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, stosując najmniejszą skuteczną dawkę, z uwzględnieniem rodzaju znieczulenia i stanu pacjenta. Przykładowo, w znieczuleniu zewnątrzoponowym lędźwiowym bolus wynosi 20-40 mg (10-20 ml), a infuzja ciągła 12-28 mg/godz. (6-14 ml/godz.), z czasem trwania blokady do 1,5 godziny dla bolusa. W blokadach nerwów obwodowych dawki wahają się od 2 do 200 mg, z czasem działania 2-6 godzin. U dzieci dawki są dostosowane do masy ciała, np. jednorazowa blokada zewnątrzoponowa krzyżowa u dzieci do 25 kg to 2 mg/kg (1 ml/kg), a infuzja ciągła do 0,4 mg/kg/godz. przez 72 godziny. Zaleca się uważną aspirację przed i podczas podawania, aby uniknąć podania donaczyniowego, oraz monitorowanie czynności życiowych pacjenta.
blokada nerwów obwodowych, blokada nerwu biodrowo-pachwinowego, blokada nerwu udowego, blokada powięzi biodrowej, blokada rdzeniowa, blokada splotu ramiennego, blokada zewnątrzoponowa krzyżowa, ból pooperacyjny, ból porodowy, cewnik zewnątrzoponowy, epinefryna, infuzja zewnątrzoponowa, lidokaina, lidokaina z adrenaliną, lignokaina, opioid, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, uszkodzenie nerwu, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe, znieczulenie zewnątrzoponowe piersiowe