wzmożone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
Wzmożone ciśnienie wewnątrzczaszkowe (ICP, intracranial pressure) to stan patologiczny, w którym dochodzi do podwyższenia wartości ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego w jamie czaszki powyżej 15-20 mmHg. Jest to poważny stan wymagający natychmiastowej diagnostyki i leczenia, ponieważ może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń mózgu.
Przyczyny wzmożonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego są różnorodne i obejmują: urazy czaszkowo-mózgowe, krwawienia śródczaszkowe, guzy mózgu, obrzęk mózgu, wodogłowie, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, a także zaburzenia metaboliczne. Mechanizm patofizjologiczny opiera się na doktrynie Monro-Kelliego, zgodnie z którą zwiększenie objętości któregokolwiek z komponentów wewnątrzczaszkowych (krew, płyn mózgowo-rdzeniowy, tkanka mózgu) prowadzi do wzrostu ciśnienia.
Objawy kliniczne wzmożonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego obejmują silny ból głowy (zwykle nasilający się rano lub przy zmianie pozycji), nudności, wymioty niezwiązane z posiłkami, zaburzenia widzenia (w tym diplopia, zamazane widzenie), zaburzenia świadomości, zmiany w zachowaniu oraz w ciężkich przypadkach – triada Cushinga (nadciśnienie tętnicze, bradykardia, nieregularny oddech). Charakterystycznym objawem ocznym jest obrzęk tarczy nerwu wzrokowego.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (TK, MRI), badanie dna oka, punkcję lędźwiową (jedynie przy braku przeciwwskazań), a także w wybranych przypadkach bezpośredni pomiar ciśnienia wewnątrzczaszkowego za pomocą specjalnych czujników. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje postępowanie farmakologiczne (leki osmotycznie czynne, kortykosteroidy), chirurgiczne odbarczenie (kraniektomia dekompresyjna, drenaż komorowy), a także ogólne działania obniżające ciśnienie, takie jak uniesienie głowy o 30°, kontrola hiperwentylacji czy utrzymanie normotermii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ropiwakaina – Przeciwwskazania stosowania
Ropiwakaina, jako amidowy środek znieczulenia miejscowego, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Należą do nich przede wszystkim nadwrażliwość na ropiwakainę lub inne amidowe środki znieczulające oraz na składniki preparatu, w tym zawartość sodu (np. 3 mg sodu/ml w Ropimolu). Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie ropiwakainy w odcinkowym znieczuleniu dożylnym (blokada dożylna Biera) oraz w znieczuleniu okołoszyjkowym w położnictwie ze względu na ryzyko toksyczności systemowej i zagrożenie dla matki i płodu. Preparat Ropivacaine BioQ dodatkowo nie powinien być stosowany donaczyniowo, podpajęczynówkowo, śródmózgowo ani śródstawowo z powodu ryzyka neurotoksyczności i uszkodzenia tkanek. Hipowolemia stanowi istotne przeciwwskazanie ze względu na zwiększone ryzyko ciężkiej hipotonii i zaburzeń hemodynamicznych.
amidowy środek znieczulenia miejscowego, blokada dożylna Biera, choroba neurologiczna, dysfagia, działanie neurotoksyczne, hipotonia, hipowolemia, leczenie przeciwzakrzepowe, lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odcinkowe znieczulenie dożylne, ropiwakaina, środek znieczulenia miejscowego, toksyczność systemowa, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wzmożone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie przewodzenia, zakażenie w miejscu wkłucia, znieczulenie okołoszyjkowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Entonox 50% + 50%
ENTONOX, zawierający 50% podtlenku azotu (N₂O) i 50% tlenu (O₂), jest gazem medycznym o specyficznych właściwościach farmakologicznych, szczególnie wysokiej zdolności dyfuzji podtlenku azotu, co powoduje ryzyko powiększania się pęcherzyków gazu w organizmie. W związku z tym stosowanie ENTONOX jest przeciwwskazane u pacjentów z odma opłucnową, odma osierdziową, ciężką rozedmą płuc, zatorami gazowymi, urazami głowy (ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego), a także po głębokim nurkowaniu, zabiegach pomostowania naczyń płucnych z krążeniem pozaustrojowym oraz po pomostowaniu aortalno-wieńcowym bez krążenia pozaustrojowego. Ponadto, przeciwwskazaniem jest niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność serca, zaburzenia czynności serca po operacjach kardiochirurgicznych oraz niedobory witaminy B12 i kwasu foliowego, ze względu na ryzyko powikłań neurologicznych i hematologicznych. ENTONOX nie powinien być stosowany u pacjentów z ograniczoną świadomością, zaburzeniami funkcji poznawczych, wzmożonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym oraz po zabiegach okulistycznych z dogałkowym wstrzyknięciem gazu (np. SF6, C3F8), gdzie może dojść do poważnych powikłań, w tym utraty wzroku.
analgezja i sedacja, aspiracja treści żołądkowej, choroba dekompresyjna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, funkcje poznawcze, krążenie pozaustrojowe, kurczliwość mięśnia sercowego, lek opioidowy, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedrożność przewodu pokarmowego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, odma opłucnowa, odma osierdziowa, ograniczona świadomość, podtlenek azotu, pomostowanie aortalno-wieńcowe, rozedma płuc, splątanie, uraz głowy, uraz twarzy, wzmożone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, zabieg okulistyczny, zaburzenie oddychania, zator gazowy, znieczulenie regionalne