znieczulenie zewnątrzoponowe
Znieczulenie zewnątrzoponowe (epiduralne) to technika anestezjologiczna polegająca na podaniu leku miejscowo znieczulającego do przestrzeni zewnątrzoponowej kręgosłupa. Zabieg wykonuje się poprzez wprowadzenie cienkiej igły lub cewnika między wyrostki kolczyste kręgów, najczęściej w odcinku lędźwiowym lub piersiowym kręgosłupa.
Metoda ta pozwala na selektywne znieczulenie określonego obszaru ciała poprzez blokadę przewodzenia bodźców bólowych w korzeniach nerwowych rdzenia kręgowego. W przeciwieństwie do znieczulenia podpajęczynówkowego, lek nie przedostaje się bezpośrednio do płynu mózgowo-rdzeniowego, co zmniejsza ryzyko niektórych powikłań.
Znieczulenie zewnątrzoponowe znajduje szerokie zastosowanie w położnictwie (szczególnie do łagodzenia bólu porodowego), chirurgii jamy brzusznej, klatki piersiowej, kończyn dolnych oraz w leczeniu bólu ostrego i przewlekłego. Pozwala na zachowanie świadomości pacjenta przy jednoczesnym skutecznym zniesieniu bólu, a także umożliwia przedłużone działanie przeciwbólowe poprzez pozostawienie cewnika.
Technika ta wymaga od anestezjologa dokładnej znajomości anatomii i doświadczenia, gdyż wiąże się z możliwymi powikłaniami, takimi jak punkcja opony twardej, niedostateczne znieczulenie, spadek ciśnienia tętniczego czy przemijające zaburzenia neurologiczne. Przeciwwskazaniami do jej zastosowania są m.in. zaburzenia krzepnięcia krwi, infekcje w miejscu wkłucia, niektóre choroby neurologiczne oraz brak zgody pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Podtlenek Azotu Medyczny Air Liquide 100%
Podtlenek Azotu Medyczny Air Liquide (100%, gaz medyczny skroplony) jest skutecznym środkiem leczniczym, jednak jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Przeciwwskazania obejmują m.in. konieczność wentylacji 100% tlenem, obecność uwięzionego powietrza w organizmie (np. urazy głowy, szczękowo-twarzowe, odma opłucnowa, zatory gazowe, choroba dekompresyjna, stan po encefalografii powietrznej, pęcherze rozedmowe), a także zabiegi operacyjne na strukturach z zamkniętymi przestrzeniami powietrznymi (ucho środkowe i wewnętrzne, zatoki, znaczne wzdęcie brzucha). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po wewnątrzgałkowej iniekcji gazu (SF6, C3F8, C2F6) – podtlenek azotu jest przeciwwskazany przez okres do 3 miesięcy od zabiegu. Ponadto, stosowanie nie powinno przekraczać 24 godzin ze względu na ryzyko niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego, a także jest przeciwwskazane przy zaburzeniach świadomości utrudniających współpracę z pacjentem.
aspiracja, choroba dekompresyjna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, encefalografia powietrzna, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedrożność jelit, obturacja dróg oddechowych, odma, odma prężna, operacja ucha środkowego, operacja zatok, podtlenek azotu medyczny, procedura anestezjologiczna, uraz głowy, uraz szczękowo-twarzowy, utlenowanie tkanek, wentylacja tlenem, wzdęcie brzucha, zabieg neurochirurgiczny, zaburzenie świadomości, zator gazowy, zatrzymanie powietrza w organizmie, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Marcaine – Adrenaline 0,5% (5 mg + 0,005 mg)/ml
Marcaine-Adrenaline 0,5% to roztwór zawierający chlorowodorek bupiwakainy w stężeniu 5 mg/ml oraz winian adrenaliny odpowiadający 5 µg/ml. Bupiwakaina, będąca amidowym środkiem miejscowo znieczulającym (kod ATC: N01BB51), działa poprzez odwracalne blokowanie kanałów sodowych w błonie komórkowej neuronów, co hamuje przewodzenie impulsów nerwowych. W zależności od dawki, lek wywołuje znieczulenie chirurgiczne (duże dawki) lub blokadę czuciową z mniej nasilonym efektem ruchowym (mniejsze dawki). Adrenalina, obecna w preparacie, wydłuża czas działania bupiwakainy, szczególnie w znieczuleniu nasiękowym i nerwów obwodowych, natomiast w znieczuleniu zewnątrzoponowym efekt ten jest mniej wyraźny.
adrenalina, blokada czuciowa, blokada ruchowa, blokada współczulna, bradykardia, bupiwakaina, drgawki, działanie inotropowe ujemne, działanie ogólnoustrojowe toksyczne, działanie przeciwbólowe, działanie znieczulające, hipotensja, kanał sodowy, lek miejscowo znieczulający, przewodzenie impulsów nerwowych, środek znieczulający miejscowo, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie chirurgiczne, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie nerwów obwodowych, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Enoxaparin sodium LEK-AM 8 000 j.m. (80 mg)/0,8 ml
Enoksaparyna sodowa, jako heparyna drobnocząsteczkowa (LMWH), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy rygorystycznie przestrzegać w praktyce klinicznej. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub inne LMWH oraz substancje pomocnicze, a także historię immunologicznej małopłytkowości poheparynowej (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał przeciwko heparynie. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz stanami zwiększającymi ryzyko krwawienia, takimi jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku, nieprawidłowości anatomiczne naczyń oraz tętniaki naczyniowe.
anafilaksja, antykoagulacja, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie klinicznie istotne, krwiak kanału kręgowego, krwiak rdzeniowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość na lek, nieprawidłowości naczyń krwionośnych, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, parametry krzepnięcia, powikłanie krwotoczne, powikłanie neurologiczne, powikłanie zakrzepowe, przeciwciała przeciwheparynowe, reakcja alergiczna, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, zakrzepica, znieczulenie miejscowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ropimol 2 mg/ml
Ropimol, roztwór do infuzji zawierający 2 mg/ml ropiwakainy chlorowodorku, jest stosowany u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią z zachowaniem szczególnej ostrożności. Aktualne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania ropiwakainy u ciężarnych są ograniczone, z wyjątkiem znieczulenia zewnątrzoponowego w położnictwie, gdzie lek wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa przy odpowiednim monitorowaniu matki i płodu. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu ani potomstwa, jednak decyzja o zastosowaniu leku powinna być oparta na dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka oraz wskazaniu klinicznym.
karmienie piersią, monitorowanie stanu matki, okres rozrodczy, płodność, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka kobiecego, Ropimol, ropiwakaina, ropiwakaina chlorowodorek, roztwór do infuzji, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, stosunek korzyści do ryzyka, znieczulenie zewnątrzoponowe, znieczulenie zewnątrzoponowe w położnictwie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Losmina 40 mg/0,4 ml (4000 j.m.)
Losmina (enoksaparyna sodowa) jest dostępna w ampułko-strzykawkach o dawkach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml. Dawkowanie zależy od wskazań klinicznych oraz indywidualnego ryzyka zakrzepowo-zatorowego pacjenta. Profilaktyka u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem wymaga podania 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę podskórnie, rozpoczynając 2 godziny przed zabiegiem, przez 7-10 dni. U pacjentów z wysokim ryzykiem stosuje się 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę, najlepiej 12 godzin przed zabiegiem, z możliwością przedłużenia profilaktyki do 4-5 tygodni w zależności od rodzaju operacji. W leczeniu zakrzepicy i zatorowości płucnej stosuje się schematy 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę lub 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę, z czasem terapii około 10 dni i późniejszym wprowadzeniem doustnych leków przeciwzakrzepowych. W świeżym zawale mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST dawka początkowa to 3000 j.m. (30 mg) bolusem dożylnym, następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin, z maksymalną dawką 10 000 j.m. (100 mg) dla pierwszych dwóch dawek podskórnych.
antagonista witaminy K, bezpośredni doustny lek przeciwzakrzepowy, bolus dożylny, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, enoksaparyna sodowa, fibrynoliza, hemodializa, klirens kreatyniny, krwiak okołordzeniowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, lek przeciwzakrzepowy, nakłucie lędźwiowe, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, pierścień fibrynowy, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, tworzenie skrzepów, uniesienie odcinka ST, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fragmin 2500 j.m. a.Xa/0,2 ml
Dalteparyna sodowa (FRAGMIN), będąca heparyną drobnocząsteczkową, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w celu zapewnienia bezpieczeństwa terapii przeciwzakrzepowej. Bezwzględnie nie powinna być stosowana u pacjentów z nadwrażliwością na dalteparynę lub inne heparyny, z potwierdzoną lub podejrzewaną immunologiczną małopłytkowością poheparynową (HIT), aktywnym krwawieniem (zwłaszcza z przewodu pokarmowego i naczyń mózgu), ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia (np. hemofilia, choroba von Willebranda, zaawansowana niewydolność wątroby), ostrym lub podostrym bakteryjnym zapaleniem wsierdzia oraz u pacjentów po niedawnych urazach lub zabiegach chirurgicznych w obrębie OUN, oczu i uszu. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie dużych dawek dalteparyny u pacjentów planujących znieczulenie podpajęczynówkowe lub zewnątrzoponowe ze względu na ryzyko krwiaków okołordzeniowych i poważnych powikłań neurologicznych.
aktywność anty-Xa, bakteryjne zapalenie wsierdzia, choroba von Willebranda, czynne krwawienie, dalteparyna sodowa, hemofilia, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor P2Y12, koagulopatia wrodzona, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak okołordzeniowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość poheparynowa, małopłytkowość poheparynowa immunologiczna, nakłucie lędźwiowe, niestabilna choroba wieńcowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, ostra zakrzepica żył głębokich, powikłanie krwotoczne, terapia przeciwkrzepliwa, trombocytopenia, trombolityk, ucisk rdzenia kręgowego, uszkodzenie neurologiczne, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica tętnicza i żylna, zatorowość, zatorowość płucna, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metcrean XR
Stosowanie metforminy w preparacie Metcrean XR wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, poważnego powikłania metabolicznego. Kwasica ta może pojawić się zwłaszcza przy nagłym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, zaburzeniach oddechowych czy posocznicy, co prowadzi do kumulacji metforminy. Wartość pH krwi poniżej 7,35, stężenie mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/l, zwiększona luka anionowa oraz podwyższony stosunek mleczanów do pirogronianów stanowią kluczowe parametry diagnostyczne. Przeciwwskazaniem do stosowania metforminy jest GFR < 30 ml/min, a w trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie funkcji nerek. W przypadku odwodnienia, ciężkiej biegunki, wymiotów lub gorączki należy tymczasowo przerwać podawanie leku i skonsultować się z lekarzem.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, czynność nerek, długotrwałe głodzenie, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, insulina, ketoza, kontrola cukrzycy, kwasica mleczanowa, leczenie metforminą, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynidy, metformina, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, spożycie alkoholu, stężenie mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie oddechowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Enoxaparin sodium LEK-AM 6 000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Enoksaparyna sodowa (Enoxaparin sodium LEK-AM), jako heparyna drobnocząsteczkowa, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które muszą być ściśle przestrzegane w trakcie kwalifikacji pacjentów do terapii. Należą do nich nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub inne LMWH oraz substancje pomocnicze, a także immunologiczna małopłytkowość poheparynowa (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał przeciwko heparynie. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz stanami wysokiego ryzyka krwawienia, takimi jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne operacje neurochirurgiczne lub okulistyczne, żylaki przełyku, nieprawidłowości naczyniowe i tętniaki. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do stosowania enoksaparyny w ciągu 24 godzin przed znieczuleniem podpajęczynówkowym, zewnątrzoponowym lub miejscowym ze względu na ryzyko krwiaka okołordzeniowego, który może prowadzić do trwałego porażenia.
enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, krwiak okołordzeniowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość poheparynowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przeciwciała przeciwheparynowe, reakcja anafilaktyczna, retinopatia cukrzycowa, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fragmin 7 500 j.m. a.Xa/0,3 ml
Dalteparyna sodowa, jako heparyna drobnocząsteczkowa, nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność ani rozwój okołoporodowy, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych oraz dane kliniczne. Lek nie przenika przez łożysko, co minimalizuje ryzyko teratogenności i działań niepożądanych u płodu, a analiza ponad 2000 przypadków stosowania w ciąży wskazuje na brak wad rozwojowych i korzystniejszy profil bezpieczeństwa w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, zwłaszcza w zakresie ryzyka krwawień i złamań osteoporotycznych. W badaniu EThIG obejmującym 810 ciężarnych stosowano dawki dalteparyny w zakresie 50-150 j.m./kg masy ciała, z pojedynczymi dawkami do 200 j.m./kg, co podkreśla konieczność indywidualizacji terapii w zależności od ryzyka zakrzepowo-zatorowego. Okres półtrwania anty-Xa w III trymestrze wynosi 4-5 godzin, co ma znaczenie przy planowaniu procedur inwazyjnych i stosowaniu znieczulenia zewnątrzoponowego, które jest przeciwwskazane przy dużych dawkach ze względu na ryzyko krwotoków w kanale kręgowym. U pacjentek z protezami zastawek serca skuteczność dalteparyny jest niepewna, co wymaga rozważenia alternatywnych metod leczenia.
czynnik anty-Xa, dalteparyna sodowa, Fragmin, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krwawienie, leczenie przeciwzakrzepowe, półtrwanie anty-Xa, powikłania krwotoczne, profilaktyka przeciwzakrzepowa, proteza zastawki serca, przenikanie przez łożysko, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, stosunek stężeń mleko/osocze, terapia przeciwzakrzepowa, wady rozwojowe, właściwości teratogenne, złamania osteoporotyczne, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pabal 100 mcg/ml
Produkt leczniczy PABAL zawiera karbetocynę w stężeniu 100 mikrogramów/ml i jest stosowany wyłącznie w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem medycznym po porodzie. Zalecana dawka to 1 ml (100 mikrogramów) podawana jednokrotnie, niezależnie od drogi porodu. W przypadku cięcia cesarskiego z zastosowaniem znieczulenia zewnątrzoponowego lub podpajęczynówkowego, karbetocynę należy podać powoli dożylnie (i.v.) przez ponad 1 minutę, najlepiej bezpośrednio po urodzeniu dziecka, przed usunięciem łożyska. Przy porodzie naturalnym dopuszczalne jest podanie dożylne lub domięśniowe (i.m.), jednak podanie dożylne również powinno trwać powyżej 1 minuty, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.
- Leksykon chorób i schorzeń
Atelektaza – Epidemiologia
Atelektaza, definiowana jako częściowy lub całkowity kolaps tkanki płucnej, charakteryzuje się globalną częstością występowania około 79/100 000 osób, z wyższą częstością u osób starszych (średni wiek około 60 lat) oraz u dzieci poniżej 10 roku życia, szczególnie tych poddanych wentylacji mechanicznej (8-15%). Szczególnie wysoka częstość atelektazy pooperacyjnej sięga do 90% u pacjentów po znieczuleniu ogólnym, zwłaszcza po zabiegach kardiochirurgicznych (90%), chirurgii kręgosłupa (75%) oraz operacjach w górnej części jamy brzusznej (25%). W kontekście COVID-19, atelektaza występuje u 24% pacjentów z zapaleniem płuc, gdzie większe obszary kolapsu korelują z niższym stosunkiem SatO2/FiO2, wyższą częstością przyjęć na OIT oraz dłuższym czasem hospitalizacji. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek powyżej 65 lat, otyłość, POChP, niedokrwistość (Hb <10 g/dl), znieczulenie ogólne, wentylację mechaniczną, długotrwałe operacje (>2-3 godziny), wysokie FiO2, pozycję leżącą na plecach oraz choroby restrykcyjne płuc.
ARDS, atelektaza, atelektaza pooperacyjna, choroba śródmiąższowa płuc, czynnościowa pojemność zalegająca, gruźlica, krążenie pozaustrojowe, narażenie na azbest, nerw przeponowy, niedodma płuca, niedrobnokomórkowy rak płuca, obrzęk płuc, oddział intensywnej terapii, odma opłucnowa, operacja kardiochirurgiczna, POChP, schyłkowa niewydolność nerek, torakotomia, wentylacja mechaniczna, wentylacja oboczna, wysięk opłucnowy, wysięk parapneumoniczny, zakażenie układu oddechowego, zapalenie opłucnej, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał płuca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lidocaini hydrochloridum Noridem 20 mg/ml
Przeciwwskazania do stosowania lidokainy chlorowodorku w roztworze do wstrzykiwań 20 mg/ml obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na lidokainę, inne amidowe leki miejscowo znieczulające oraz substancje pomocnicze, w tym sód (1,9–2,05 mg/ml). W znieczuleniu podpajęczynówkowym i zewnątrzoponowym przeciwwskazania obejmują nieskorygowaną hipowolemię, koagulopatie, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz krwawienia do OUN lub rdzenia kręgowego, ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia, krwiaka kanału kręgowego oraz nasilenia objawów neurologicznych. W terapii przeciwarytmicznej lidokaina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami przewodzenia, zawałem mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 3 miesięcy oraz znacznym obniżeniem rzutu serca, z wyjątkiem zagrażających życiu arytmii komorowych.
arytmia komorowa, asystolia, blokada przedsionkowo-komorowa, blokada wewnątrzkomorowa, działanie inotropowe, działanie proarytmiczne, frakcja wyrzutowa, hipowolemia, koagulopatia, komorowe zaburzenie rytmu serca, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak kanału kręgowego, leczenie przeciwarytmiczne, lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, lidokaina chlorowodorek, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, niewydolność serca, reakcja anafilaktyczna, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie przewodzenia, zawał mięśnia sercowego, zmniejszony rzut serca, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xuvelex XR 750 mg
Lek Xuvelex XR, zawierający chlorowodorek metforminy w dawkach 500 mg, 750 mg lub 1000 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ostre stany kwasicy metabolicznej, takie jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa oraz cukrzycowy stan przedśpiączkowy. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 30 mL/min) ze względu na ryzyko kumulacji metforminy i rozwoju kwasicy mleczanowej. Przeciwwskazania dotyczą także ostrych stanów mogących zaburzać czynność nerek, takich jak odwodnienie, ciężkie zakażenia i wstrząs, a także chorób prowadzących do niedotlenienia tkanek, w tym niewyrównanej niewydolności serca, niewydolności oddechowej, niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego oraz wstrząsie. Lek jest również przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz w przypadku ostrego zatrucia alkoholem i alkoholizmu, ze względu na zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej i hipoglikemii.
alkoholizm, chlorowodorek metforminy, ciała ketonowe, ciężka niewydolność nerek, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowy stan przedśpiączkowy, hipoglikemia, hipoksemia, hipoperfuzja nerek, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, nefropatia kontrastowa, niedobór insuliny, niedotlenienie tkanek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostre zatrucie alkoholem, sepsa, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wstrząs, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lignocain 2% 20 mg/ml
Lignocain 2% zawiera lidokainę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml i jest stosowany zarówno w znieczuleniu miejscowym, jak i leczeniu ostrych zaburzeń rytmu serca. Maksymalne dawki dla dorosłych i młodzieży powyżej 15 roku życia wynoszą 300 mg (15 ml) bez leku obkurczającego naczynia oraz 500 mg (25 ml) w połączeniu z lekiem zwężającym naczynia, np. epinefryną (1:100 000 do 1:200 000). Dawkowanie wymaga indywidualizacji u dzieci, pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, serca, kobiet w ciąży oraz osób w złym stanie ogólnym. W znieczuleniu miejscowym stosuje się różne techniki podania, a w leczeniu tachyarytmii komorowych dawka początkowa dożylna wynosi 70-100 mg (1-1,5 mg/kg m.c.), z maksymalną dawką do 300 mg na godzinę i wlewem podtrzymującym 20-50 μg/kg m.c./min, przy stałym monitorowaniu EKG i parametrów życiowych.
amidowy środek znieczulający, arytmia serca, blokada nerwów, blokada nerwów obwodowych, bradykardia, chlorowodorek lidokainy, choroba wątroby, czas QT, częstoskurcz komorowy, epinefryna, kwasica, lek obkurczający naczynia, lek przeciwarytmiczny, lek zwężający naczynia, monitorowanie EKG, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pompa infuzyjna, stężenie lidokainy, tachyarytmia, tachyarytmia komorowa, wlew dożylny, wstrzyknięcie podskórne, wstrzyknięcie śródskórne, zaburzenia przewodzenia impulsów, zaburzenia rytmu serca, znieczulenie infiltracyjne, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie okołoporodowe, znieczulenie powierzchniowe, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon substancji czynnych
Enoksaparyna sodowa – Przeciwwskazania stosowania
Enoksaparyna sodowa, będąca heparyną drobnocząsteczkową (LMWH), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym alkohol benzylowy obecny w preparatach wielodawkowych (np. Neoparin Multi, Clexane 10 000 j.m./ml). Szczególną uwagę należy zwrócić na immunologiczną małopłytkowość poheparynową (HIT) w wywiadzie do 100 dni lub obecność przeciwciał przeciw kompleksom heparyna-PF4, ze względu na ryzyko nawrotu HIT i powikłań zakrzepowo-zatorowych. Enoksaparyna jest również przeciwwskazana przy aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniu oraz w stanach wysokiego ryzyka krwotocznego, takich jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z tendencją do krwawień, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku oraz nieprawidłowości anatomiczne naczyń. Ponadto, stosowanie enoksaparyny w ciągu ostatnich 24 godzin przed znieczuleniem podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko krwiaka okołordzeniowego i paraliżu.
aktywność anty-Xa, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, błona śluzowa jelit, czynnik płytkowy 4, doustny antykoagulant, dysfagia, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, inhibitor trombiny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klirens kreatyniny, kompresja pneumatyczna, krwawienie aktywne, krwiak okołordzeniowy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość na enoksaparynę, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie żołądka, pochodne heparyny, reakcja anafilaktyczna, udar krwotoczny, zespół zatrucia, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Combodiab 50 mg + 850 mg
Lek Combodiab, zawierający 50 mg sytagliptyny i 850 mg metforminy chlorowodorku, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ostrą kwasicą metaboliczną, w tym kwasicą mleczanową, cukrzycową kwasicą ketonową oraz stanem przedśpiączkowym. Ze względu na ryzyko kumulacji metforminy i kwasicy mleczanowej, Combodiab jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 30 ml/min), odwodnieniem, ciężkimi zakażeniami, wstrząsem oraz po podaniu środków kontrastowych zawierających jod. Ponadto, przeciwwskazania obejmują stany niedotlenienia tkanek, takie jak niewydolność serca w stadium dekompensacji, niewydolność układu oddechowego, świeży zawał mięśnia sercowego oraz wstrząs.
alkoholizm, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zakażenie, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowy stan przedśpiączkowy, hipoksja tkankowa, hipoperfuzja nerek, karmienie piersią, kwasica mleczanowa, metforminy chlorowodorek, nadwrażliwość na substancję czynną, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność układu oddechowego, odwodnienie, ostre zatrucie alkoholowe, reakcja nadwrażliwości, środek kontrastowy zawierający jod, sytagliptyna, wstrząs, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban APC
Stosowanie rywaroksabanu w dawce 10 mg wymaga ścisłego nadzoru klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka krwawień oraz sytuacji klinicznych predysponujących do powikłań krwotocznych. W trakcie terapii obserwuje się częstsze krwawienia z błon śluzowych (np. z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość w porównaniu z antagonistami witaminy K. Zaleca się regularne monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim (klirens kreatyniny <30 mL/min) i umiarkowanym (30-49 mL/min) zaburzeniem czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie rywaroksabanu. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 mL/min oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV), ze względu na ryzyko wzrostu stężenia leku (średnio 1,6- do 2,6-krotny wzrost) i powikłań krwotocznych.
antagonista witaminy K, brak laktazy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, hemoglobina, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodne azolowe, powikłanie krwotoczne, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Losmina 120 mg/0,8 ml (12 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa (Losmina) jest dostępna w ampułko-strzykawkach o dawkach 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml oraz 15 000 j.m. (150 mg)/1 ml i stosowana jest w profilaktyce oraz leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału mięśnia sercowego. Dawkowanie profilaktyczne zależy od ryzyka pacjenta: 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem, podawane 2 godziny przed zabiegiem i kontynuowane przez 7-10 dni, oraz 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę u pacjentów z wysokim ryzykiem, rozpoczynane 12 godzin przed zabiegiem. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-30 ml/min) konieczne jest dostosowanie dawki, a u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek (klirens <15 ml/min) stosowanie jest przeciwwskazane poza hemodializą. Enoksaparynę podaje się wyłącznie podskórnie, z wyjątkiem szybkiego wstrzyknięcia dożylnego (bolus) w leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, gdzie dawka wynosi 3000 j.m. (30 mg) dożylnie, a następnie 100 j.m./kg mc. podskórnie co 24 godziny.
aktywność anty-Xa, antagonista witaminy K, bezpośredni doustny lek przeciwzakrzepowy, enoksaparyna sodowa, hemodializa, klirens kreatyniny, krążenie pozaustrojowe, krwiak okołordzeniowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nakłucie lędźwiowe, niestabilna dławica piersiowa, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, schyłkowa choroba nerek, szybkie wstrzyknięcie dożylne, uniesienie odcinka ST, wstrzyknięcie do linii tętniczej, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Crusia 80 mg/0,8 ml (8000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Crusia, dostępna w dawkach od 2000 j.m./0,2 ml do 10 000 j.m./1 ml, jest stosowana z zachowaniem ścisłych przeciwwskazań ze względu na ryzyko poważnych powikłań krwotocznych i alergicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub inne LMWH, a także immunologiczna małopłytkowość poheparynowa (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał krążących. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz u osób z wysokim ryzykiem krwawienia, w tym po niedawnym udarze krwotocznym, owrzodzeniach przewodu pokarmowego, nowotworach złośliwych o wysokim ryzyku krwawienia, niedawnych operacjach mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylakach przełyku, nieprawidłowościach anatomicznych naczyń, tętniakach oraz poważnych malformacjach naczyniowych w obrębie OUN. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie leku w kontekście planowanego lub niedawnego znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego ze względu na ryzyko krwiaka okołordzeniowego i trwałego porażenia.
aktywność anty-Xa, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, HIT, incydent zakrzepowo-zatorowy, krwawienie śródczaszkowe, krwiak okołordzeniowy, leczenie przeciwkrzepliwe, LMWH, malformacja naczyniowa, małopłytkowość poheparynowa, nowotwór złośliwy, owrzodzenie żołądka, płytka krwi, przeciwciało krążące, reakcja alergiczna, substancja czynna, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metcrean
Metformina chlorowodorek, substancja czynna leku Metcrean, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, chorobami układu krążenia, zaburzeniami układu oddechowego czy posocznicą. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/l, zwiększoną luką anionową oraz podwyższonym stosunkiem mleczanów do pirogronianów. Wskazane jest monitorowanie wartości GFR przed i w trakcie terapii, z przeciwwskazaniem do stosowania metforminy przy GFR <30 ml/min. Metformina powinna być tymczasowo odstawiona w stanach odwodnienia, przed i po badaniach z użyciem środków kontrastowych zawierających jod oraz przed zabiegami chirurgicznymi z zastosowaniem znieczulenia ogólnego, podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego, z ponownym włączeniem leku po minimum 48 godzinach i potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek.
alkoholizm, astenia, ból brzucha, choroby układu krążenia, cukrzyca, cukrzyca typu 2, duszność kwasicza, glikol propylenowy, głodzenie, hipoglikemia, hipotermia, insulina, ketoza, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, leki przeciwnadciśnieniowe, meglitynidy, metformina chlorowodorek, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, skurcze mięśni, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenia układu oddechowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Losmina 120 mg/0,8 ml (12 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Losmina, jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w formie roztworu do wstrzykiwań w dawkach 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml oraz 15 000 j.m. (150 mg)/1 ml. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na enoksaparynę lub inne heparyny, z immunologiczną małopłytkowością poheparynową (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni, aktywnym krwawieniem oraz stanami wysokiego ryzyka krwawienia, takimi jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe obarczone ryzykiem krwawienia, niedawne operacje neurochirurgiczne, obecność żylaków przełyku, tętniaki naczyniowe czy nieprawidłowości naczyniowe w obrębie mózgu i rdzenia kręgowego. Ponadto, stosowanie enoksaparyny jest przeciwwskazane w przypadku planowanego znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego w ciągu ostatnich 24 godzin od podania leku ze względu na ryzyko powikłań neurologicznych, w tym krwiaka okołordzeniowego.
enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie klinicznie istotne, krwiak okołordzeniowy, leczenie przeciwzakrzepowe, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość na enoksaparynę, niedobór czynników krzepnięcia, niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, zabieg neurochirurgiczny, zaburzenie krzepnięcia, zasadowa depolimeryzacja, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Polpharma
Rywaroksaban wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, szczególnie z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistości. Monitorowanie pacjentów obejmuje ocenę objawów krwawienia oraz badania laboratoryjne stężenia hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), u których stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), co może zwiększyć stężenie leku średnio 2,6-krotnie i ryzyko krwawienia. Nie zaleca się stosowania rywaroksabanu u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min, po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR), z zespołem antyfosfolipidowym oraz u pacjentów z nowotworami zlokalizowanymi w przewodzie pokarmowym lub układzie moczowo-płciowym o wysokim ryzyku krwawienia.
aloplastyka stawu, angioplastyka, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, badanie fizykalne, brak laktazy, choroba nowotworowa, ciężkie krwawienie, ciężkie zaburzenie czynności nerek, doustny antykoagulant, embolektomia, eozynofilia, glikoproteina p, hemoglobina i hematokryt, hemostaza, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwnowotworowe, leczenie trombolityczne, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nakłucie podpajęczynówkowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, profil farmakokinetyczny, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, terapia przeciwzakrzepowa, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, utajone krwawienie, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neoparin Forte 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml
Enoksaparyna sodowa, aktywny składnik preparatu Neoparin Forte, jest heparyną drobnocząsteczkową uzyskiwaną przez zasadową depolimeryzację estru benzylowego heparyny z błony śluzowej jelit świń. Charakteryzuje się wysoką aktywnością anty-Xa i działaniem przeciwzakrzepowym. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub ich pochodne, immunologiczną małopłytkowość poheparynową (HIT) stwierdzoną w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał krążących, aktywne klinicznie krwawienia oraz stany zwiększonego ryzyka krwawienia, takie jak niedawno przebyty udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku, nieprawidłowości naczyniowe, tętniaki oraz poważne zmiany naczyniowe w OUN. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie wysokodawkowych preparatów zawierających 12 000 j.m. (120 mg) lub 15 000 j.m. (150 mg) enoksaparyny w pojedynczej dawce, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych.
aktywność anty-Xa, dawka terapeutyczna, depolimeryzacja heparyny, działanie przeciwzakrzepowe, enoksaparyna sodowa, funkcja nerek, heparyna drobnocząsteczkowa, HIT, immunologiczna małopłytkowość poheparynowa, incydent zakrzepowy, krwawienie klinicznie istotne, krwawienie śródczaszkowe, krwiak okołordzeniowy, LMWH, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość na enoksaparynę, Neoparin Forte, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, porażenie, procedura inwazyjna, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bupivacaini Noridem 2,5 mg/ml
Bupiwakaina chlorowodorek jest amidowym, długo działającym lekiem miejscowo znieczulającym o podwójnym działaniu: znieczulającym i analgetycznym. Mechanizm jej działania polega na odwracalnym blokowaniu kanałów sodowych w błonie komórkowej neuronów, co hamuje przewodzenie impulsów nerwowych. Dawkowanie determinuje efekt kliniczny – wyższe dawki indukują pełne znieczulenie chirurgiczne, natomiast niższe powodują selektywną blokadę czuciową z minimalnym wpływem na funkcje ruchowe. Czas i początek działania zależą od dawki oraz miejsca podania. Preparat Bupivacaini Noridem dostępny jest w stężeniach 2,5 mg/ml i 5 mg/ml, w ampułkach o objętości 5, 10 i 20 ml, zawierających odpowiednio od 12,5 mg do 100 mg bupiwakainy chlorowodorku bezwodnego. Roztwór ma pH 4,0-6,5 i osmolalność 270-320 mOsm/kg, a każdy ml zawiera 0,144 mmol (3,31 mg) sodu, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami sodowymi.
analgezja, blokada czuciowa, blokada ruchowa, blokada współczulna, błony komórkowe, bradykardia, bupiwakaina chlorowodorek, działanie analgetyczne, działanie inotropowe, jony sodowe, kanały sodowe, kardiotoksyczność, lek miejscowo znieczulający, lek znieczulający miejscowo, mięsień sercowy, neurotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, osmolalność, przewodzenie impulsów nerwowych, roztwór do wstrzykiwań, toksyczność ogólnoustrojowa, układ bodźco-przewodzący, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zibor 3500 j.m. anty Xa/0,2 ml
Bemiparyna sodowa, substancja czynna leku Zibor 3500 j.m. anty-Xa/0,2 ml, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla heparyn drobnocząsteczkowych. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są wybroczyny i krwiaki w miejscu wstrzyknięcia, występujące u około 15% pacjentów. Istotne klinicznie powikłania obejmują powikłania krwotoczne, które mogą dotyczyć skóry, błon śluzowych, przewodu pokarmowego i dróg moczowych, prowadząc do niedokrwistości krwotocznej. Trombocytopenia może występować w dwóch formach: łagodna, przemijająca (typ I) oraz ciężka, immunologiczna (typ II), wymagająca natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia. Długotrwała terapia bemiparyną wiąże się z ryzykiem osteoporozy, co należy uwzględnić w planowaniu leczenia.
aminotransferaza, bemiparyna sodowa, GGTP, gorączka, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, krwiak, krwiak nadtwardówkowy, martwica skóry, nakłucie lędźwiowe, niedokrwistość krwotoczna, nudności, obrzęk głośni, odczyn alergiczny skóry, odczyn anafilaktyczny, osteoporoza, pokrzywka, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, trombocytopenia, trombocytopenia typu I, trombocytopenia typu II, wybroczyna, zaburzenie hepatologiczne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Bóle kręgosłupowe – Epidemiologia
Bóle kręgosłupowe po nakłuciu opony twardej (PDPH) są częstym powikłaniem procedur takich jak punkcja lędźwiowa i znieczulenie podpajęczynówkowe, z częstością występowania od 0,1% do 36%, zależnie od techniki i populacji pacjentów. PDPH występuje częściej po diagnostycznej punkcji lędźwiowej (10-40%) niż po znieczuleniu podpajęczynówkowym (2-40%), a w populacji położniczej po przypadkowym przebiciu opony twardej ryzyko sięga 80-86%. Czynniki ryzyka obejmują młody wiek (18-30 lat), płeć żeńską, ciążę, niski BMI, historię bólów głowy oraz techniczne aspekty zabiegu, takie jak rozmiar i typ igły (igły tnące Quincke zwiększają ryzyko w porównaniu do atraumatycznych Whitacre), liczba prób nakłucia oraz pozycja pacjenta podczas procedury. PDPH zwykle pojawia się w ciągu 48-72 godzin po zabiegu i w około 85% przypadków ustępuje samoistnie w ciągu tygodnia. Leczenie plastra krwi zewnątrzoponowego przynosi ustąpienie bólu u 60-70% pacjentów w ciągu 24 godzin.
ból głowy pochodzenia szyjnego, igła atraumatyczna, igła Quincke, migrena, nakłucie opony twardej, obniżenie ciśnienia śródczaszkowego, PDPH, plaster krwi zewnątrzoponowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przewlekły ból głowy, punkcja lędźwiowa, uraz rdzenia kręgowego, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bupivacainum hydrochloricum WZF 0,5% 5 mg/ml
Produkt BUPIVACAINUM HYDROCHLORICUM WZF 0,5% (5 mg/ml) jest roztworem do wstrzykiwań bez środków konserwujących, stosowanym do znieczulenia regionalnego i leczenia ostrego bólu około- i pooperacyjnego. U dzieci dawka zalecana wynosi 1,5-2 mg/kg (stężenie 2,5 mg/ml, objętość 0,6-0,8 ml/kg), z maksymalną dawką 2 mg/kg masy ciała, przy czym dawkę należy dostosować do należnej masy ciała, zwłaszcza u dzieci o dużej masie. Wskazania obejmują zewnątrzoponowe krzyżowe, lędźwiowe i piersiowe, znieczulenie nasiękowe oraz blokady nerwów obwodowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy podawaniu zewnątrzoponowym, stosując powolne wstrzyknięcia w dawkach podzielonych z ciągłym monitorowaniem czynności życiowych i powtarzanymi aspiracjami, aby uniknąć podania donaczyniowego. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania u dzieci poniżej 1 roku życia oraz przy przerywanych wstrzyknięciach zewnątrzoponowych lub infuzji ciągłej z powodu ograniczonych danych.
artroskopia kolana, blokada małego nerwu, blokada nerwu obwodowego, blokada prącia, ból porodowy, bupiwakaina, bupiwakaina z adrenaliną, cięcie cesarskie, dawka próbna, należna masa ciała, objawy toksyczności, podanie donaczyniowe, podanie dostawowe, przestrzeń podpajęczynówkowa, przestrzeń zewnątrzoponowa, splot ramienny, toksyczne stężenie w osoczu, uszkodzenie nerwu, znieczulenie chirurgiczne, znieczulenie ciągłe, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clexane 6000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Enoksaparyna sodowa (Clexane) jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych. Przeciwwskazania do jej stosowania obejmują nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę niefrakcjonowaną, inne LMWH oraz substancje pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z immunologiczną małopłytkowością poheparynową (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni oraz obecnością przeciwciał przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4. Enoksaparyna jest również przeciwwskazana u chorych z aktywnym krwawieniem lub stanami wysokiego ryzyka krwawienia, takimi jak niedawny udar krwotoczny, czynne owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia, niedawne operacje w obrębie mózgu, rdzenia kręgowego, oka, żylaków przełyku oraz w przypadku nieprawidłowości anatomicznych naczyń krwionośnych. Dawkowanie preparatu obejmuje stężenia od 20 mg (2000 j.m. anty-Xa) do 100 mg (10000 j.m. anty-Xa) w objętościach od 0,2 ml do 1,0 ml.
aktywność anty-Xa, choroba zakrzepowo-zatorowa, depolimeryzacja zasadowa, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krwawienie śródmózgowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak okołordzeniowy, małopłytkowość poheparynowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przeciwciała przeciwko heparynie, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, terapia przeciwzakrzepowa, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, zakrzepica, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Efedryna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Efedryna, jako substancja sympatykomimetyczna, wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zależny od postaci farmaceutycznej, dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Charakterystyki produktów leczniczych zawierających efedrynę wskazują, że preparaty takie jak Efrinol (1% i 2%) nie mają jednoznacznie określonego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, jednak zaleca się zachowanie ostrożności. Roztwór do wstrzykiwań Ephedrinum hydrochloricum WZF (25 mg/ml) zasadniczo nie zaburza tej zdolności, choć przy dawkach przekraczających zalecane lub u osób wrażliwych może wywołać nadmierną pobudliwość nerwową. Preparat Ephedrinum hydrochloricum Aguettant (3 mg/ml) stosowany w warunkach szpitalnych nie dotyczy kwestii prowadzenia pojazdów. Natomiast Tussipect (syrop 4,35 mg/5 ml i tabletki 15 mg/tabletkę) ze względu na ryzyko znacznego pobudzenia psychoruchowego stanowi wyraźne przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ustąpienia objawów ze strony układu nerwowego.
ampułko-strzykawka, charakterystyka produktu leczniczego, działanie sympatykomimetyczne, efedryna, efedryna chlorowodorek, Efrinol, Ephedrinum Hydrochloricum, hipotensja, pobudliwość nerwowa, pobudzenie psychoruchowe, roztwór do wstrzykiwań, saponina, sprawność psychomotoryczna, tabletka drażowana, układ nerwowy, wyciąg tymiankowy, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon chorób i schorzeń
Kolka niemowlęca – Epidemiologia
Kolka niemowlęca dotyka około 20% niemowląt, choć częstość jej występowania w literaturze waha się od 3% do 40%, co wynika z różnic w kryteriach diagnostycznych i metodologii badań. Najczęściej pojawia się między 2. a 3. tygodniem życia, osiągając szczyt około 6. tygodnia, a ustępuje u 60% niemowląt do 12. tygodnia i u 90% do 16. tygodnia życia. Nie stwierdzono związku między płcią, sposobem karmienia, statusem socjoekonomicznym, kolejnością urodzenia czy czasem porodu a występowaniem kolki. Natomiast niska masa urodzeniowa (np. 2000 g, OR=1,7 [CI: 1,3; 2,2]) oraz wcześniactwo (przed 32. tygodniem ciąży, OR=1,6 [1,1; 2,4]) są istotnymi czynnikami ryzyka. Epidemiologia wskazuje także na wyższą częstość kolki u niemowląt rasy białej w krajach uprzemysłowionych położonych dalej od równika, podczas gdy w społeczeństwach tradycyjnych kolka jest praktycznie nieznana.
badanie epidemiologiczne, badanie prospektywne, badanie retrospektywne, czynnościowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe, iloraz szans, karmienie piersią, kleszcze położnicze, kolka niemowlęca, konsekwencje zdrowotne, kryteria diagnostyczne, migrena, migrena dziecięca, nadwrażliwość trzewna, niska masa urodzeniowa, płacz niemowlęcia, podstawowa opieka zdrowotna, pomoc medyczna, poród przedwczesny, przegląd systematyczny, randomizowane badanie kliniczne, tydzień ciąży, wiek ciążowy, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Ropivacaine BioQ 2 mg/ml
Ropivacaine BioQ wymaga szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami miejscowo znieczulającymi amidowymi (np. lidokainą, meksyletyną) ze względu na ryzyko addytywnej toksyczności ogólnoustrojowej. Interakcje farmakokinetyczne dotyczą głównie metabolizmu ropiwakainy przez cytochrom P450, zwłaszcza CYP1A2, którego silne inhibitory, takie jak fluwoksamina i enoksacyna, mogą zmniejszyć klirens osoczowy ropiwakainy nawet o 77%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) obniżają klirens o około 15%, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Brak jest danych dotyczących interakcji z lekami przeciwarytmicznymi klasy III (np. amiodaronem), dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie funkcji sercowo-naczyniowych. Ropiwakaina może nasilać działanie leków ogólnie znieczulających i opioidów, co wymaga uważnego dawkowania i obserwacji pacjenta.
3-hydroksyropiwakaina, amiodaron, anestetyk amidowy, cytochrom P450 1A2, dysfagia, działanie addytywne, działanie bradykardyzujące, enoksacyna, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, ketokonazol, klirens osoczowy, lek beta-adrenolityczny, lek miejscowo znieczulający, lek ogólnie znieczulający, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdrgawkowy, lidokaina, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, ropiwakaina, toksyczność ogólnoustrojowa, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Crusia 100 mg/ml (10 000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa (Crusia) może być stosowana u kobiet w ciąży i karmiących piersią jedynie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Badania na modelach zwierzęcych wskazują na minimalne przenikanie leku przez łożysko oraz brak działania teratogennego i toksycznego na płód. U ludzi brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania enoksaparyny przez łożysko, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Kobiety w ciąży leczone enoksaparyną wymagają ścisłego nadzoru klinicznego pod kątem objawów krwawienia (np. z dziąseł, nosa, przewodu pokarmowego, dróg moczowych) oraz nadmiernego działania przeciwzakrzepowego (łatwe powstawanie siniaków, przedłużone krwawienie z miejsc nakłucia). Dane nie wskazują na zwiększone ryzyko krwawień, małopłytkowości czy osteoporozy w porównaniu do populacji nieciężarnych, z wyjątkiem kobiet ze sztucznymi zastawkami serca, u których ryzyko powikłań jest szczególnie wysokie i wymaga indywidualnego podejścia.
działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie, krwawienie do kanału kręgowego, laktacja, leczenie enoksaparyną, leczenie przeciwzakrzepowe, małopłytkowość, osteoporoza, płodność, powikłania ciąży, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przenikanie przez łożysko, sztuczna zastawka serca, toksyczność płodowa, układ krzepnięcia, wchłanianie doustne, znieczulenie zewnątrzoponowe