Działania niepożądane leku Lidocaine Fresenius Kabi

Lidokaina, stosowana jako miejscowy środek znieczulający, charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa z potencjalnymi działaniami niepożądanymi, które występują stosunkowo rzadko. Większość niepożądanych reakcji pojawia się w wyniku zwiększonego stężenia leku w osoczu krwi, co może być spowodowane: niezamierzonym wstrzyknięciem donaczyniowym, przekroczeniem zalecanej dawki lub szybkim wchłanianiem substancji z obszarów o bogatym unaczynieniu. Zdarzenia niepożądane mogą być również konsekwencją nadwrażliwości, idiosynkrazji lub obniżonej tolerancji pacjenta na substancję czynną.¹

Ogólnoustrojowa toksyczność lidokainy

Toksyczność ogólnoustrojowa lidokainy dotyczy przede wszystkim dwóch głównych układów: ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia. Skutki toksyczne mogą manifestować się w różnym nasileniu, w zależności od stężenia leku we krwi.²

Działania niepożądane po znieczuleniu regionalnym

Przy zastosowaniu lidokainy w znieczuleniu regionalnym, szczególnie dokanałowym lub zewnątrzoponowym, możliwe jest wystąpienie takich objawów jak: niedociśnienie, hipowentylacja, zespół Hornera oraz hipoglikemia. Nasilenie tych objawów jest bezpośrednio proporcjonalne do dawki leku oraz rozległości blokady nerwowej.³

W przypadku znieczulenia lędźwiowego i krzyżowego może dojść do zatrzymania moczu, które zwykle nie utrzymuje się dłużej niż czas działania blokady. Po wykonaniu blokady zwoju gwiaździstego istnieje ryzyko wystąpienia bezdechu oraz niedowładu połowiczego, najprawdopodobniej wskutek niezamierzonego podania lidokainy do tętnicy kręgowej lub szyjnej.⁴

Powikłania neurologiczne po znieczuleniu podpajęczynówkowym

Po zastosowaniu lidokainy w znieczuleniu podpajęczynówkowym mogą wystąpić przejściowe objawy neurologiczne, takie jak ból w dolnym odcinku kręgosłupa, ból pośladków oraz ból kończyn dolnych. Objawy te pojawiają się zazwyczaj w ciągu 24 godzin od podania znieczulenia i ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.⁵

W rzadkich przypadkach po znieczuleniu podpajęczynówkowym lidokainą lub podobnymi środkami znieczulającymi odnotowano przypadki zapalenia pajęczynówki lub zespołu końskiego ogona z utrzymującymi się parestezjami, zaburzeniami czynności jelit i układu moczowego oraz porażeniem kończyn dolnych. Większość tych przypadków wiązała się z zastosowaniem roztworu hiperbarycznego lidokainy lub długotrwałej infuzji podpajęczynówkowej.⁶

Powikłania okulistyczne

W procedurach okulistycznych przy zastosowaniu lidokainy, może wystąpić obustronna ślepota, która może być wynikiem niezamierzonego wstrzyknięcia leku do osłonki nerwu wzrokowego. Odnotowano również przypadki zapalenia oczodołu oraz podwójnego widzenia po znieczuleniu zagałkowym i okołogałkowym.⁷

Tabela działań niepożądanych lidokainy

Poniższa tabela przedstawia szczegółową klasyfikację działań niepożądanych lidokainy w oparciu o częstość ich występowania oraz podział na układy i narządy:⁸

Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Testy nadwrażliwości

Warto zaznaczyć, że wyniki testów skórnych na nadwrażliwość na lidokainę nie są uznawane za wiarygodne metody diagnostyczne.⁹

Powikłania po znieczuleniu okulistycznym

W kontekście procedur okulistycznych należy być szczególnie ostrożnym, gdyż przy znieczuleniu zagałkowym i okołogałkowym opisywano wystąpienie zapalenia oczodołu oraz podwójnego widzenia. Obustronna ślepota może być wynikiem niezamierzonego wstrzyknięcia leku do osłonki nerwu wzrokowego.¹⁰

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹¹