znieczulenie krzyżowe
Wskazanie

Znieczulenie krzyżowe (blokada krzyżowa, znieczulenie sakralne) to technika anestezji regionalnej, polegająca na podaniu środka znieczulającego miejscowo przez otwór krzyżowy do przestrzeni zewnątrzoponowej. Jest to odmiana znieczulenia zewnątrzoponowego, która zapewnia znieczulenie dolnej części ciała, szczególnie okolicy krocza, odbytu, narządów płciowych zewnętrznych oraz części dolnych kończyn.

Wskazaniami do zastosowania znieczulenia krzyżowego są głównie zabiegi chirurgiczne w obrębie krocza, odbytu, prostaty, zabieg episiotomii czy operacje narządów płciowych zewnętrznych. Jest również stosowane w leczeniu bólu pooperacyjnego i przewlekłego bólu okolicy krzyżowej. Znieczulenie to jest szczególnie przydatne u dzieci ze względu na łatwiejszy dostęp do przestrzeni zewnątrzoponowej oraz u pacjentów, u których znieczulenie lędźwiowe jest trudne do wykonania.

Do wykonania znieczulenia krzyżowego stosuje się najczęściej leki z grupy amidów, takie jak lidokaina (Lignocainum Hydrochloricum, Xylocaine), bupiwakaina (Marcaine, Bupivacaine) czy lewobupiwakaina (Chirocaine). Często dodaje się adrenaliny (Adrenalinum) w celu wydłużenia działania znieczulającego. W przypadku długotrwałego leczenia bólu, można zastosować również opioidy, jak morfina (Morphini Sulfas) czy fentanyl (Fentanyl WZF).

Największe trudności związane z wykonaniem znieczulenia krzyżowego to przede wszystkim zmienności anatomiczne okolicy krzyżowej, które mogą utrudniać lokalizację otworu krzyżowego. Problematyczne może być również precyzyjne umieszczenie igły, co niesie ryzyko nakłucia opony twardej i wystąpienia zespołu popunkcyjnego. Dodatkowo, ze względu na bliskie sąsiedztwo struktur naczyniowych, istnieje ryzyko iniekcji donaczyniowej i związanych z tym powikłań sercowo-naczyniowych. Niezwykle ważna jest także kontrola zasięgu znieczulenia, by uniknąć zbyt wysokiego bloku z towarzyszącą depresją oddechową.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl