odwodnienie komórkowe

Odwodnienie komórkowe (hiperosmolalne) to stan, w którym dochodzi do utraty wody z przestrzeni wewnątrzkomórkowej przy względnym zachowaniu objętości płynu pozakomórkowego. Charakteryzuje się wzrostem osmolalności osocza powyżej 295 mOsm/kg H₂O, co powoduje przemieszczanie się wody z komórek do przestrzeni pozakomórkowej zgodnie z gradientem osmotycznym.

Najczęstszymi przyczynami odwodnienia komórkowego są: hiperglikemia w przebiegu cukrzycy, podaż hipertonicznych roztworów, moczówka prosta, a także utrata wody przez skórę i płuca w przebiegu gorączki czy nadmiernej wentylacji. W praktyce klinicznej często spotyka się je u pacjentów w stanach krytycznych oraz osób starszych z zaburzeniami świadomości i ograniczonym dostępem do płynów.

Objawy kliniczne odwodnienia komórkowego obejmują pragnienie, suchość błon śluzowych, zaburzenia świadomości (od niepokoju do śpiączki), hipernatremię oraz objawy neurologiczne wynikające z obkurczania się komórek mózgowych. W badaniach laboratoryjnych charakterystyczne są: podwyższona osmolalność osocza, hipernatremia oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny.

Leczenie polega na powolnym wyrównywaniu deficytu wody z zastosowaniem płynów hipotonicznych (np. 5% glukoza, 0,45% NaCl). Zbyt szybka korekcja hipernatremii może prowadzić do obrzęku mózgu i ciężkich powikłań neurologicznych. Zaleca się, aby spadek stężenia sodu w surowicy nie przekraczał 8-10 mmol/l/dobę.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl