glikoneogeneza

Glikoneogeneza to kluczowy szlak metaboliczny, w którym powstaje glukoza z prekursorów niebędących węglowodanami, takich jak pirogronian, mleczan, glicerol oraz aminokwasy glukogenne. Proces ten zachodzi głównie w wątrobie (90%) i w mniejszym stopniu w nerkach (10%), zapewniając utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi podczas głodzenia lub intensywnego wysiłku fizycznego.

W przeciwieństwie do glikolizy, glikoneogeneza nie jest prostym odwróceniem tego szlaku. Wymaga specyficznych enzymów, takich jak karboksykinaza fosfoenolopirogronianowa, fruktozo-1,6-bisfosfataza oraz glukozo-6-fosfataza, które omijają nieodwracalne reakcje glikolizy. Proces jest energochłonny – synteza jednej cząsteczki glukozy wymaga zużycia 6 cząsteczek ATP.

Regulacja glikoneogenezy odbywa się zarówno na poziomie hormonalnym, jak i metabolicznym. Glukagon i kortyzol stymulują ten proces, podczas gdy insulina go hamuje. Zaburzenia glikoneogenezy mogą prowadzić do hipoglikemii, a nadmierna aktywność tego szlaku jest obserwowana w cukrzycy typu 2, przyczyniając się do hiperglikemii na czczo.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl