blok rdzeniowy
Blok rdzeniowy (ang. spinal block) to technika znieczulenia regionalnego, polegająca na podaniu środka znieczulającego do przestrzeni podpajęczynówkowej rdzenia kręgowego. Prowadzi to do czasowego zahamowania przewodnictwa nerwowego, powodując zniesienie czucia bólu oraz blokadę ruchową w obszarach unerwionych przez znieczulone struktury nerwowe.
Zabieg wykonuje się poprzez wkłucie igły punkcyjnej w przestrzeń międzykręgową (najczęściej na poziomie L3-L4 lub L4-L5) i podanie leku znieczulającego miejscowo do płynu mózgowo-rdzeniowego. Efekt znieczulenia rozwija się szybko (2-5 minut) i może utrzymywać się od 1,5 do 4 godzin, w zależności od zastosowanego środka.
Blok rdzeniowy znajduje zastosowanie w zabiegach chirurgicznych poniżej poziomu pępka, szczególnie w położnictwie (cięcia cesarskie), urologii, ortopedii (operacje kończyn dolnych) oraz chirurgii naczyniowej. Do najczęstszych powikłań należą: hipotensja, ból głowy po punkcji opony twardej, zatrzymanie moczu oraz przejściowe zaburzenia neurologiczne.
Przeciwwskazaniami do wykonania bloku rdzeniowego są: brak zgody pacjenta, zaburzenia krzepnięcia krwi, infekcja w miejscu wkłucia, hipowolemina, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe oraz niektóre choroby neurologiczne. Przed wykonaniem zabiegu konieczna jest dokładna ocena stanu klinicznego pacjenta oraz uzyskanie świadomej zgody.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ropimol 7,5 mg/ml
Ropimol, zawierający chlorowodorek ropiwakainy w stężeniu 7,5 mg/ml, jest przeznaczony do stosowania wyłącznie przez doświadczonych specjalistów w znieczuleniach przewodowych lub pod ich nadzorem, z zachowaniem zasady podawania najmniejszej skutecznej dawki. W chirurgii stosuje się różne dawki w zależności od rodzaju znieczulenia: zewnątrzoponowe lędźwiowe i cięcie cesarskie – 113-150 mg (15-20 ml), zewnątrzoponowe piersiowe – 38-113 mg (5-15 ml), blokada dużych nerwów – 75-300 mg (10-40 ml), a blokada miejscowa od 7,5 do 225 mg (1-30 ml). Szczególną ostrożność należy zachować przy blokadzie splotu ramiennego z dostępu między mięśniami pochyłymi i nadobojczykowego ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Dawkowanie musi być indywidualizowane, a podawanie leku powinno odbywać się powoli (25-50 mg/min) z częstą aspiracją, aby uniknąć podania donaczyniowego lub podpajęczynówkowego.
analgezja pooperacyjna, blok rdzeniowy, blokada dużego nerwu, blokada małego nerwu, blokada nerwów obwodowych, blokada nerwów ruchowych, blokada nerwu udowego, blokada splotu ramiennego, cewnik zewnątrzoponowy, chlorowodorek ropiwakainy, cięcie cesarskie, dawka wzrastająca, dysfagia, opioidowy lek przeciwbólowy, podanie donaczyniowe, podanie nadtwardówkowe, podanie okołonerwowe, podanie podpajęczynówkowe, toksyczne stężenie, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność ośrodkowego układu nerwowego, wlew ciągły, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe lędźwiowe, znieczulenie zewnątrzoponowe piersiowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ropimol
Znieczulenie przewodowe z użyciem ropiwakainy chlorowodorku wymaga przeprowadzenia w odpowiednio wyposażonych ośrodkach medycznych z przeszkolonym personelem oraz dostępem do sprzętu monitorującego i leków do resuscytacji. Przed blokadą z wysokimi dawkami konieczne jest zapewnienie dostępu dożylnego i optymalizacja stanu pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie donaczyniowego podania leku, które może prowadzić do toksyczności ogólnoustrojowej, drgawek i powikłań kardiologicznych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku i z chorobami serca. W przypadku nagłego zatrzymania akcji serca może być konieczna przedłużona resuscytacja. Ropiwakaina jest metabolizowana w wątrobie, co wymaga ostrożności i możliwej redukcji dawek u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. U pacjentów z zaburzeniami nerek, mimo że zwykle nie wymaga się modyfikacji dawkowania przy pojedynczej dawce, należy monitorować objawy toksyczności ze względu na ryzyko kwasicy i zmniejszonego stężenia białka osocza.
blok przewodzenia serca, blok rdzeniowy, blokada nerwu obwodowego, blokada splotu ramiennego, chondroliza, ciężka choroba wątroby, hipowolemia, inhibitor izoenzymu CYP1A2, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwarytmiczny klasy III, nadwrażliwość krzyżowa, ostra porfiria, porfiria, przewlekła niewydolność nerek, resuscytacja, ropiwakaina chlorowodorek, toksyczność ogólnoustrojowa, wlew śródstawowy, zaburzenie czynności nerek, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ropimol
Ropiwakaina chlorowodorek stosowana w znieczuleniu przewodowym wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności i odpowiedniego przygotowania personelu oraz placówki medycznej. Znieczulenie powinno być wykonywane wyłącznie przez przeszkolony personel w ośrodkach wyposażonych w sprzęt do monitorowania pacjenta i resuscytacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie donaczyniowego podania leku, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak drgawki, zatrzymanie akcji serca czy wysoki blok rdzeniowy z bezdechem i hipotonią. Pacjenci leczeni lekami przeciwarytmicznymi klasy III (np. amiodaron) oraz osoby w podeszłym wieku ze współistniejącą chorobą serca wymagają intensywnego monitorowania EKG i funkcji układu krążenia. Ropiwakaina metabolizowana jest w wątrobie, dlatego u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby konieczna jest redukcja dawek, a u osób z przewlekłą niewydolnością nerek należy monitorować objawy toksyczności, zwłaszcza w kontekście kwasicy i obniżonego stężenia białek osocza.
amiodaron, bezdech, blok przewodzenia serca, blok rdzeniowy, blokada nerwów, blokada nerwu obwodowego, blokada splotu ramiennego, chondroliza, choroba wątroby, działanie niepożądane, enoksacyna, fluwoksamina, hipowolemia, infuzja zewnątrzoponowa, inhibitor CYP1A2, kwasica, lek przeciwarytmiczny klasy III, monitorowanie EEG, monitorowanie EKG, nadwrażliwość krzyżowa, neurotoksyczność lokalna, obniżenie ciśnienia tętniczego, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, porfiria, ropiwakaina chlorowodorek, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, zaburzenie czynności nerek, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ropimol
Ropimol 2 mg/ml, zawierający ropiwakainę, wymaga stosowania wyłącznie w odpowiednio wyposażonych placówkach medycznych z dostępem do wykwalifikowanego personelu i sprzętu do monitorowania oraz resuscytacji. Szczególną ostrożność należy zachować, aby uniknąć donaczyniowego podania leku, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak drgawki, wysoki blok rdzeniowy, bezdech i obniżenie ciśnienia tętniczego. Pacjenci przyjmujący leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron) powinni być pod ścisłą kontrolą EKG ze względu na ryzyko powikłań kardiologicznych, w tym zatrzymania akcji serca, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami serca. Metabolizm ropiwakainy odbywa się głównie w wątrobie, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki u pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby oraz monitorowania u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko kumulacji metabolitów i toksyczności.
amiodaron, blok przewodzenia serca, blok rdzeniowy, blokada miejscowa, blokada nerwu obwodowego, blokada splotu ramiennego, chondroliza, choroba wątroby, enoksacyna, fluwoksamina, hipowolemia, infuzja zewnątrzoponowa, izoenzym CYP1A2, kwasica, lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, lek przeciwarytmiczny klasy III, neurotoksyczność, niewydolność nerek, ostra porfiria, podanie podpajęczynówkowe, ropiwakaina, saturacja tlenem, toksyczność ośrodkowego układu nerwowego, wlew śródstawowy, zaburzenie czynności nerek, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ropimol
Ropimol (2 mg/ml ropiwakainy chlorowodorek) wymaga stosowania wyłącznie przez wykwalifikowany personel w odpowiednio wyposażonych ośrodkach, z dostępem do sprzętu do monitorowania i resuscytacji. Szczególną ostrożność należy zachować, aby uniknąć donaczyniowego podania leku, które może prowadzić do ciężkich powikłań, w tym drgawek i zatrzymania akcji serca, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz z chorobami serca. Znieczulenie zewnątrzoponowe i blokady splotu ramiennego niosą zwiększone ryzyko toksyczności z powodu szybkiego wchłaniania lub przypadkowego podania donaczyniowego. Przed zabiegiem należy wyrównać hipowolemię i unikać podawania leku w obszarach zapalnych. Pacjenci przyjmujący leki przeciwarytmiczne klasy III wymagają ścisłego monitorowania EKG. Ropimol zawiera 3 mg sodu/ml, co jest istotne przy podawaniu dużych objętości.
amiodaron, blok przewodzenia, blok rdzeniowy, blokada nerwu obwodowego, blokada splotu ramiennego, bupiwakaina, chondroliza, enoksacyna, fluwoksamina, hipowolemia, infuzja zewnątrzoponowa, inhibitor izoenzymu CYP1A2, lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, lek przeciwarytmiczny klasy III, lidokaina, mepiwakaina, monitorowanie EEG, monitorowanie EKG, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na leki, obniżenie ciśnienia tętniczego, ostra porfiria, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, ropiwakaina chlorowodorek, toksyczność ogólnoustrojowa, wlew śródstawowy, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie miejscowe, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe