kwas 4-oksy-13-cis-retinowy
Kwas 4-oksy-13-cis-retinowy, znany również jako 4-oksoizotretynoina, jest metabolitem izotretynoiny (kwasu 13-cis-retinowego), stosowanej w leczeniu ciężkich postaci trądziku. Związek ten powstaje w organizmie w wyniku oksydacji izotretynoiny i jest jednym z aktywnych metabolitów odpowiedzialnych za działanie lecznicze leku wyjściowego.
Mechanizm działania kwasu 4-oksy-13-cis-retinowego polega na modulacji ekspresji genów poprzez wiązanie z receptorami retinoidowymi. Skutkuje to zmniejszeniem wydzielania sebum przez gruczoły łojowe, normalizacją rogowacenia naskórka oraz redukcją stanu zapalnego w obrębie mieszków włosowych, co prowadzi do zmniejszenia objawów trądziku.
W praktyce klinicznej monitorowanie stężenia kwasu 4-oksy-13-cis-retinowego może mieć znaczenie dla oceny metabolizmu izotretynoiny u pacjentów oraz potencjalnie dla przewidywania skuteczności terapii. Należy pamiętać, że podobnie jak izotretynoina, związek ten ma silne działanie teratogenne, co wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Klindamycyna, dostępna w formach chlorowodorku, fosforanu i palmitynianu, jest prolekiem ulegającym hydrolizie do aktywnej biologicznie wolnej zasady. Po podaniu doustnym chlorowodorek klindamycyny charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~90%) i szybkim wchłanianiem, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 45-60 minutach (na czczo). Maksymalne stężenia po dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg wynoszą odpowiednio 1,9-3,9 μg/ml, 2,8-3,4 μg/ml oraz około 8 μg/ml. Po podaniu pozajelitowym fosforan klindamycyny (300 mg i.v. lub i.m.) osiąga stężenia w surowicy rzędu 4-6 μg/ml (i.v.) i około 6 μg/ml (i.m.), a po dawce 600 mg i.v. stężenia mogą sięgać 6-29 μg/ml. Wchłanianie miejscowe (skórne i dopochwowe) jest znacznie mniejsze, z maksymalnymi stężeniami w osoczu w zakresie ng/ml do niskich μg/ml, co wskazuje na ograniczoną ekspozycję ogólnoustrojową przy tych drogach podania. Klindamycyna wiąże się z białkami osocza w 40-94%, a jej dystrybucja obejmuje tkankę kostną (40% stężenia w surowicy), maź stawową, płyny otrzewnowy i opłucnowy (50-90%), plwocinę (30-75%) oraz ropę (30%), natomiast przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego jest słabe nawet przy zapaleniu opon. Akumulacja w neutrofilach i makrofagach jest istotna klinicznie, z koncentracjami do 50-krotnie wyższymi niż w płynie pozakomórkowym.
AIDS, biodostępność, celiakia, chlorowodorek klindamycyny, choroba Leśniowskiego-Crohna, cytochrom CYP3A4, fosforan klindamycyny, globulki dopochwowe, hemodializa, krem dopochwowy, kwas 13-cis-retinowy, kwas 4-oksy-13-cis-retinowy, kwas benzoesowy, kwas hipurowy, metabolizm wątrobowy, N-demetyloklindamycyna, nadtlenek benzoilu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, sulfotlenek klindamycyny, trądzik, tretynoina, uchyłkowatość jelita, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, wiek podeszły, wstrzyknięcie domięśniowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych -
Leksykon leków
Preparat Acnatac w formie żelu o stężeniu 10 mg klindamycyny (fosforan klindamycyny) i 0,25 mg tretynoiny na gram wykazuje minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe obu substancji czynnych po miejscowej aplikacji. Badania farmakokinetyczne na 12 pacjentach z umiarkowanym do ciężkiego trądzikiem, stosujących około 4 g żelu przez 14 dni, wykazały, że stężenia tretynoiny w osoczu utrzymywały się poniżej dolnej granicy kwantyfikacji (LLOQ 1 ng/ml) u 50-92% uczestników, a u pozostałych oscylowały między 1,0 a 1,6 ng/ml. Metabolity tretynoiny, kwas 13-cis-retinowy i kwas 4-oksy-13-cis-retinowy, występowały w osoczu w stężeniach 1,0-1,4 ng/ml oraz 1,6-6,5 ng/ml, co potwierdza niewielkie wchłanianie ogólnoustrojowe. Stężenia klindamycyny w osoczu były generalnie niskie, nie przekraczając 3,5 ng/ml, z wyjątkiem jednego pacjenta, u którego odnotowano 13,1 ng/ml, wskazując na indywidualne różnice w absorpcji.
absorpcja ogólnoustrojowa, aktywacja metaboliczna, działanie przeciwbakteryjne, fosforan klindamycyny, klindamycyna, kwas 13-cis-retinowy, kwas 4-oksy-13-cis-retinowy, kwas all-trans-retinowy, retinoidy, stężenie endogenne, stężenie klindamycyny w osoczu, trądzik, tretynoina, wchłanianie ogólnoustrojowe, witamina A
