martwica ogniskowa
Martwica ogniskowa to forma obumierania tkanek, charakteryzująca się występowaniem rozproszonych, ograniczonych obszarów martwiczych w obrębie narządu. W przeciwieństwie do martwicy rozlanej, zmiany te nie obejmują całego narządu, lecz tworzą wyraźnie odgraniczone ogniska.
Do najczęstszych przyczyn martwicy ogniskowej należą zaburzenia ukrwienia (niedokrwienie), zakażenia, urazy, działanie toksyn oraz reakcje immunologiczne. Morfologicznie charakteryzuje się utratą jąder komórkowych (karioliza), rozpadem cytoplazmy oraz naciekiem zapalnym w otaczających tkankach.
W diagnostyce martwicy ogniskowej kluczową rolę odgrywają badania obrazowe (TK, MRI, USG), które pozwalają zlokalizować i ocenić zasięg zmian, oraz badania laboratoryjne wykrywające markery uszkodzenia tkanek. Ostateczne rozpoznanie ustala się na podstawie badania histopatologicznego.
Leczenie martwicy ogniskowej zależy od jej przyczyny, lokalizacji i rozległości. Może obejmować interwencję chirurgiczną (usunięcie martwych tkanek), antybiotykoterapię w przypadku zakażeń, lub leczenie choroby podstawowej. Rokowanie zależy od narządu objętego procesem chorobowym oraz możliwości regeneracji tkanki.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Gadoksetynian disodu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Gadoksetynian disodu, substancja czynna Primovist (0,25 mmol/ml), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania w diagnostyce MR. Przeciwwskazane jest podawanie u pacjentów z rozrusznikami serca i implantami ferromagnetycznymi. Zaleca się monitorowanie czynności nerek przed podaniem, zwłaszcza u pacjentów z GFR < 30 ml/min/1,73 m², u których istnieje ryzyko nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF). Pacjenci po przeszczepieniu wątroby oraz osoby powyżej 65. roku życia wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko ostrej niewydolności nerek i zmniejszonego klirensu gadoksetynianu. Hemodializa może pomóc w eliminacji środka, ale nie jest zalecana profilaktycznie u pacjentów niedializowanych. Produkt zawiera 11,7 mg sodu/ml, co przy dawce 0,1 ml/kg masy ciała (np. 70 kg) odpowiada 82 mg sodu, czyli 4,1% maksymalnego dziennego spożycia sodu według WHO.
astma oskrzelowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, gadoksetynian disodu, gałka blada, hemodializa, jądro zębate, klirens nerkowy, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy III, martwica ogniskowa, nerkopochodne zwłóknienie układowe, odkładanie w mózgu, ostra niewydolność nerek, Primovist, przeszczepienie wątroby, reakcja alergiczna, rozrusznik serca, środek kontrastowy, środek kontrastowy zawierający gadolin, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wzgórze, wzmocnienie kontrastowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Primovist
Produkt leczniczy Primovist (disodu gadoksetynian) stosowany jako środek kontrastowy w badaniach rezonansu magnetycznego wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 30 ml/min/1,73 m²), u których istnieje ryzyko nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF). Zaleca się ocenę funkcji nerek przed podaniem oraz obserwację pacjenta przez minimum 30 minut po iniekcji ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, w tym reakcji alergicznych i wstrząsu. Produkt jest przeciwwskazany u osób z rozrusznikami serca i implantami ferromagnetycznymi oraz u pacjentów z nieskorygowaną hipokaliemią. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych (≥65 lat) z możliwym zmniejszonym klirensem nerkowym gadoksetynianu oraz u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza przy stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (np. amiodaron, sotalol). Podanie domięśniowe jest zabronione ze względu na ryzyko martwicy ogniskowej.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, beta-mimetyk, disodu gadoksetynian, gałka blada, hemodializa, hipokaliemia, jądro zębate, klirens nerkowy, lek przeciwarytmiczny, martwica ogniskowa, nerkopochodne zwłóknienie układowe, ostra niewydolność nerek, przeszczep wątroby, reakcja alergiczna, rezonans magnetyczny, rozrusznik serca, środek kontrastowy, wstrząs anafilaktyczny, wzgórze, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zespół wydłużonego odstępu QT