traumatyczny uraz mózgu

Traumatyczny uraz mózgu (TBI, ang. Traumatic Brain Injury) to uszkodzenie tkanki mózgowej spowodowane zewnętrznym urazem mechanicznym. Może wystąpić w wyniku wypadków komunikacyjnych, upadków, aktów przemocy lub urazów sportowych. TBI klasyfikuje się jako łagodny, umiarkowany lub ciężki, w zależności od stopnia zaburzeń świadomości, długości amnezji pourazowej oraz zmian strukturalnych widocznych w badaniach obrazowych.

Objawy traumatycznego urazu mózgu mogą obejmować utratę przytomności, zaburzenia pamięci, bóle głowy, zawroty głowy, nudności, zmęczenie, zaburzenia snu, problemy z koncentracją, zmiany nastroju i zachowania. W cięższych przypadkach mogą wystąpić drgawki, afazja, niedowłady, zaburzenia równowagi oraz długotrwałe deficyty poznawcze i behawioralne.

Diagnostyka TBI opiera się na badaniu neurologicznym, skali Glasgow (GCS), obrazowaniu (CT, MRI) oraz ocenie funkcji poznawczych. Leczenie zależy od ciężkości urazu – od obserwacji i farmakoterapii objawowej w łagodnych przypadkach, po interwencję neurochirurgiczną w ciężkich urazach z krwiakami śródczaszkowymi, obrzękiem mózgu czy złamaniami czaszki. Rehabilitacja neurologiczna stanowi kluczowy element leczenia, mający na celu poprawę funkcji poznawczych, motorycznych i psychospołecznych.

Traumatyczny uraz mózgu może prowadzić do długotrwałych następstw, w tym encefalopatii pourazowej, padaczki pourazowej, przewlekłych zespołów bólowych oraz zaburzeń neuropsychiatrycznych. Najnowsze badania wskazują na związek między przebytymi TBI a zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, takich jak przewlekła encefalopatia pourazowa (CTE) czy choroba Alzheimera.