wakuolizacja neuronów
Wakuolizacja neuronów to patologiczny proces, w którym wewnątrz komórek nerwowych tworzą się puste przestrzenie (wakuole) wypełnione płynem. Jest to niespecyficzna zmiana degeneracyjna, która może świadczyć o uszkodzeniu lub obumieraniu neuronów.
Zjawisko to występuje w różnych schorzeniach neurodegeneracyjnych, w tym w chorobie Alzheimera, chorobie Parkinsona, encefalopatii gąbczastej (choroby prionowe) oraz w przebiegu niektórych encefalopatii metabolicznych i toksycznych. Wakuolizacja może być również efektem niedokrwienia tkanki nerwowej, infekcji wirusowych lub działania niektórych leków.
W badaniu histopatologicznym wakuolizacja neuronów objawia się jako jasne, optycznie puste obszary w cytoplazmie komórek nerwowych, które zaburzają normalną architekturę komórki. Proces ten prowadzi do dysfunkcji neuronów i może skutkować ich śmiercią. Wakuolizacja stanowi ważny marker w diagnostyce neuropatologicznej i może pomóc w określeniu etiologii uszkodzenia układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memantine Orion 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa memantyny wykazały, że neurotoksyczność w postaci wakuolizacji i martwicy neuronów (uszkodzenie typu Olney’a) pojawia się jedynie przy bardzo wysokich stężeniach w surowicy, przekraczających dawki terapeutyczne. Objawy takie jak ataksja występowały przed zmianami histopatologicznymi, jednak nie zaobserwowano ich w długotrwałych badaniach na różnych gatunkach. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania u psów i gryzoni odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. U gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten pojawiał się tylko przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne i jego znaczenie kliniczne jest niejasne.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, badanie toksyczności, dawka toksyczna, działanie teratogenne, fosfolipid, lizosom, memantyny chlorowodorek, neurotoksyczność, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja płuc, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memigmin 10 mg
Memantyna chlorowodorek, substancja czynna leku Memigmin, wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjalne efekty neurotoksyczne, takie jak wakuolizacja i martwica neuronów (uszkodzenie typu Olney’a), obserwowane u szczurów po podaniu bardzo wysokich dawek prowadzących do dużych stężeń w surowicy. Objawy przedkliniczne, w tym ataksja, poprzedzały te zmiany. Jednakże w długoterminowych badaniach na gryzoniach i innych gatunkach nie stwierdzono neurotoksyczności, co ogranicza kliniczne znaczenie tych obserwacji. Dodatkowo, u psów i gryzoni zaobserwowano zmiany w narządzie wzroku, które nie występowały u małp ani w badaniach okulistycznych u ludzi, sugerując specyficzność gatunkową i brak istotnego wpływu klinicznego. W płucach gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach związane z kumulacją memantyny, jednak efekt ten pojawiał się tylko przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie genotoksyczności, działanie teratogenne, ekspozycja leku, fosfolipid, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, lizosom, makrofag płucny, memantyna chlorowodorek, potencjał kancerogenny, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja płuc - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memantin NeuroPharma 10 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące memantyny chlorowodorku wykazały, że w krótkoterminowych badaniach na szczurach substancja ta indukowała wakuolizację neuronów oraz martwicę typu Olney’a przy bardzo wysokich stężeniach maksymalnych w surowicy, poprzedzonych objawami takimi jak ataksja. Jednakże, w długoterminowych badaniach na gryzoniach i innych gatunkach nie zaobserwowano tych efektów neurotoksycznych, co sugeruje ograniczone kliniczne znaczenie tych zmian. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podawaniu odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku u psów i gryzoni, które nie wystąpiły u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. Ponadto, u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten pojawiał się tylko przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne i nie ma potwierdzonego znaczenia klinicznego.
amfifilowy kation, antagonista receptora NMDA, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, fosfolipid, genotoksyczność, lizosomy, makrofag, martwica, memantyny chlorowodorek, neurotoksyczność, potencjał genotoksyczny, ryzyko karcynogenne, toksyczność, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja, wakuolizacja neuronów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mirvedol 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa memantyny, substancji czynnej leku Mirvedol, wykazały, że neurotoksyczne zmiany typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) pojawiały się jedynie po podaniu bardzo wysokich dawek, przekraczających znacznie dawki terapeutyczne, i były poprzedzone objawami takimi jak ataksja. W badaniach długoterminowych na gryzoniach i innych gatunkach nie zaobserwowano tych efektów, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne tych zmian. Dodatkowo, nieregularne zmiany w narządzie wzroku stwierdzono u psów i gryzoni, ale nie u małp, a badania okulistyczne u ludzi nie wykazały wpływu memantyny na funkcje wzrokowe. W płucach gryzoni obserwowano odkładanie fosfolipidów w makrofagach związane z kumulacją leku w lizosomach, jednak efekt ten występował tylko przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne i jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie okulistyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, lizosomy, memantyna, memantyny chlorowodorek, neurotoksyczność, odkładanie fosfolipidów, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja płuc, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memantin NeuroPharma 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa memantyny wykazały, że krótkoterminowa ekspozycja na bardzo wysokie dawki leku u szczurów prowadziła do neurotoksycznych zmian, takich jak wakuolizacja i martwica neuronów (uszkodzenie typu Olney’a), jednak te efekty nie pojawiały się w badaniach długoterminowych na gryzoniach i innych gatunkach. W badaniach toksyczności narządu wzroku u psów i gryzoni odnotowano sporadyczne zmiany, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi, co wskazuje na ograniczone kliniczne znaczenie tych obserwacji. W płucach gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten pojawiał się tylko przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały potencjału mutagennego ani rakotwórczego memantyny, co potwierdza niski profil ryzyka w tym zakresie.
aberracja chromosomowa, amfifilowy kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie genotoksyczności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfolipidy, lizosomy, makrofagi płucne, martwica, memantyna, neurotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja tkanki płucnej, zaburzenia reprodukcyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memantine Glenmark 20 mg
Memantyna chlorowodorek, substancja czynna leku Memantine Glenmark, wykazuje w badaniach przedklinicznych specyficzne zmiany neurotoksyczne typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) u szczurów, jednak tylko przy bardzo wysokich stężeniach w surowicy, przekraczających dawki terapeutyczne. Zmiany te nie pojawiały się w badaniach długoterminowych na różnych gatunkach, co sugeruje ich przejściowy charakter lub występowanie jedynie przy ekstremalnych dawkach. W badaniach okulistycznych u psów i gryzoni zaobserwowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku, które nie potwierdziły się u małp ani ludzi. W płucach gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach związane z gromadzeniem memantyny w lizosomach, jednak efekt ten występował tylko przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne i jego znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone.
amfifilne kationy, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie okulistyczne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, lizosomy, makrofagi płucne, memantyna chlorowodorek, narząd wzroku, neurotoksyczność, odkładanie fosfolipidów, organizm matczyny, płodność, potencjał rakotwórczy, stężenie w surowicy krwi, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja tkanki płucnej, zahamowanie wzrostu płodu, zmiany typu Olneya - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zenmem 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa memantyny chlorowodorku, substancji czynnej leku Zenmem, wykazały, że neurotoksyczne zmiany w postaci wakuolizacji neuronów i martwicy (uszkodzenie typu Olney’a) pojawiały się jedynie przy bardzo wysokich stężeniach maksymalnych leku w surowicy, przekraczających dawki terapeutyczne. Objawy neurologiczne, takie jak ataksja, poprzedzały te zmiany, jednak nie zaobserwowano ich w badaniach długoterminowych u gryzoni i innych gatunków, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku u gryzoni i psów, nieobecne u małp, a badania okulistyczne u ludzi nie wykazały żadnych zmian. W układzie oddechowym u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, efekt występujący przy bardzo dużych dawkach i o nieustalonym znaczeniu klinicznym dla ludzi.
antagonista receptorów NMDA, ataksja, badania genotoksyczności, badania przedkliniczne, działanie teratogenne, efekty toksyczne, fosfolipidy, gromadzenie w lizosomach, kationy amfifilne, martwica, memantyny chlorowodorek, potencjał rakotwórczy, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja płuc, wpływ na rozród, zmiany neurotoksyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biomentin 10 mg
Memantyna, substancja czynna leku Biomentin, wykazuje relatywnie korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. W krótkotrwałych testach na szczurach zaobserwowano neurotoksyczne zmiany typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) przy bardzo wysokich stężeniach maksymalnych w surowicy, jednak efekty te nie pojawiały się w badaniach długoterminowych na gryzoniach i innych gatunkach. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku u gryzoni i psów, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. Memantyna indukowała fosfolipidozę w makrofagach płucnych gryzoni przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, co może wiązać się z wakuolizacją płuc, jednak znaczenie kliniczne tych obserwacji jest niejasne. Badania genotoksyczności i karcinogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, Biomentin, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfolipid, fosfolipidoza, genotoksyczność, memantyna, N-metylo-D-asparaginian, neurotoksyczność, potencjał onkogenny, receptor NMDA, uszkodzenie typu Olneya, wada rozwojowa, wakuolizacja, wakuolizacja neuronów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biomentin 20 mg
Memantyna, będąca antagonistą receptora NMDA i składnikiem preparatu Biomentin, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. W krótkoterminowych testach na szczurach zaobserwowano neurotoksyczne zmiany typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) jedynie przy dawkach prowadzących do ekstremalnie wysokich stężeń leku w surowicy, które wywoływały także objawy neurologiczne, takie jak ataksja. Jednakże, w długoterminowych badaniach na gryzoniach i innych gatunkach nie stwierdzono tych efektów, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. Badania okulistyczne wykazały nieregularne zmiany w narządzie wzroku u gryzoni i psów, ale nie u małp ani ludzi, co potwierdza ograniczoną istotność tych obserwacji. Ponadto, u gryzoni zaobserwowano fosfolipidozę w płucach przy bardzo wysokich dawkach, jednak jej kliniczne znaczenie pozostaje niejasne. Memantyna nie wykazuje działania genotoksycznego ani rakotwórczego w badaniach długoterminowych na myszach i szczurach.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie toksyczności, Biomentin, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfolipidoza, genotoksyczność memantyny, memantyna, płodność, toksyczność matczyna, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja płuc, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cognomem 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa memantyny chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Cognomem, wykazały, że krótkoterminowe podawanie wysokich dawek u szczurów prowadziło do specyficznych zmian neuronalnych, takich jak wakuolizacja i martwica typu Olney’a, poprzedzonych objawami neurologicznymi (np. ataksją). Jednakże zmiany te nie występowały w badaniach długoterminowych na gryzoniach i innych gatunkach, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku u gryzoni i psów, nieobecne u małp i ludzi. Ponadto, u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, obserwowane jedynie przy bardzo wysokich dawkach, bez jasnego przełożenia na klinikę. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału uszkadzania DNA ani działania onkogennego, a badania teratogenności u szczurów i królików nie potwierdziły działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, choć zaobserwowano zahamowanie wzrostu płodów przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do ludzkiego.
antagonista receptora NMDA, ataksja, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, kationy amfifilne, lizosomy, makrofagi, martwica, memantyny chlorowodorek, odkładanie fosfolipidów, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja neuronów, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polmatine 5 mg/dawkę
Badania przedkliniczne memantyny, substancji czynnej leku Polmatine, wykazały, że neurotoksyczne zmiany typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) pojawiały się jedynie po podaniu bardzo wysokich dawek prowadzących do dużych maksymalnych stężeń w surowicy, a w długoterminowych badaniach na różnych gatunkach nie zaobserwowano tych efektów. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania u psów i gryzoni stwierdzono zmiany w narządzie wzroku, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. Dodatkowo, u gryzoni zaobserwowano odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z gromadzeniem memantyny w lizosomach, jednak zjawisko to dotyczyło wyłącznie bardzo dużych dawek i jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, fosfolipid, genotoksyczność, lizosom, makrofag płucny, memantyna, narząd wzroku, odkładanie fosfolipidów, Polmatine, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja, wakuolizacja neuronów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memantine Glenmark 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące memantyny chlorowodorku wskazują na występowanie neurotoksycznych zmian typu Olney’a (wakuolizacja i martwica neuronów) jedynie po podaniu bardzo wysokich dawek, przekraczających znacznie stężenia terapeutyczne u ludzi. W badaniach długoterminowych na gryzoniach i innych gatunkach nie zaobserwowano tych zmian, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. W trakcie wielokrotnych podawań odnotowano zmiany w narządzie wzroku u psów i gryzoni, jednak nie u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. Dodatkowo, u gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, co mogło korelować z wakuolizacją płuc, ale tylko przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, ataksja, badanie okulistyczne, chlorowodorek memantyny, działanie teratogenne, ekspozycja na memantynę, genotoksyczność, makrofagi płucne, narząd wzroku, neurotoksyczność, odkładanie fosfolipidów, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podawania, wakuolizacja neuronów, zahamowanie wzrostu płodu, zmiany typu Olneya