zamknięcie tętnicy środkowej siatkówki
Zamknięcie tętnicy środkowej siatkówki (CRAO – Central Retinal Artery Occlusion) to nagły stan okulistyczny, który powstaje w wyniku zablokowania przepływu krwi przez główne naczynie tętnicze siatkówki. Prowadzi to do niedokrwienia i niedotlenienia wewnętrznych warstw siatkówki, co skutkuje natychmiastową, znaczną i zwykle nieodwracalną utratą widzenia w zajętym oku.
Najczęstszymi przyczynami CRAO są zatory pochodzące z blaszek miażdżycowych tętnic szyjnych, materiał zatorowy z zastawek serca oraz stany nadkrzepliwości. Czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, hipercholesterolemię, choroby serca, palenie tytoniu oraz podeszły wiek. Rzadziej do zamknięcia tętnicy może dojść w przebiegu olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic czy innych waskulopatii.
Obraz kliniczny charakteryzuje się nagłą, bezbolesną, jednostronną utratą widzenia. W badaniu dna oka obserwuje się bladą siatkówkę z objawem „wiśniowej plamki” w dołku środkowym, zwężenie tętnic siatkówki oraz obrzęk siatkówki. Diagnostyka obejmuje badanie dna oka, angiografię fluoresceinową oraz badania obrazowe naczyń dogłowowych i serca.
Leczenie CRAO musi być wdrożone niezwłocznie, gdyż siatkówka zachowuje żywotność tylko przez około 90-120 minut od zamknięcia naczynia. Stosuje się masaż gałki ocznej, obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (paracenteza przedniej komory oka, leki obniżające ciśnienie), tlenoterapię hiperbaryczną, a w wybranych przypadkach trombolityki. Efektywność terapii jest jednak ograniczona, a rokowanie co do powrotu widzenia zwykle niepomyślne.
Pacjenci po CRAO wymagają kompleksowej diagnostyki kardiologicznej i naczyniowej w celu identyfikacji i leczenia choroby podstawowej, aby zapobiec podobnym incydentom w drugim oku lub innym narządach. CRAO należy traktować jako manifestację oczną choroby układowej, która może prowadzić do udaru mózgu czy zawału serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Arteritis tętnicy skroniowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) jest najczęstszym zapaleniem naczyń u osób >50 r.ż., a rokowanie zależy od szybkiego wdrożenia terapii kortykosteroidami, które znacząco poprawiły przeżywalność (wcześniej śmiertelność wynosiła 12,5%). Długoterminowo przeżycie pacjentów z GCA jest porównywalne z populacją ogólną, nawet przy powikłaniach dużych naczyń. Wczesne leczenie jest kluczowe dla zachowania wzroku – opóźnienie zwiększa ryzyko niedokrwiennych powikłań oka, takich jak AAION czy CRAO, które rzadko ulegają poprawie. Pogorszenie widzenia podczas terapii występuje u 9-17% pacjentów, najczęściej w ciągu pierwszych 5 dni, a zajęcie drugiego oka mimo leczenia dotyczy około 9% chorych (w porównaniu do 20-62% u nieleczonych). Biopsja tętnicy skroniowej pozostaje złotym standardem diagnostycznym, a obecność komórek olbrzymich może wskazywać na bardziej agresywną postać choroby z wyższym ryzykiem ślepoty i polimialgii reumatycznej.
anemia, białko C-reaktywne, biopsja tętnicy skroniowej, chromanie żuchwy, glikokortykosteroid, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, osteoporoza, ostrość widzenia, polimialgia reumatyczna, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, steroid, tocilizumab, trombocytoza, udar mózgu, wstrzyknięcie podskórne, zamknięcie tętnicy środkowej siatkówki, zapalenie dużych naczyń, zapalenie tętnic wieńcowych, zapalenie tętnicy skroniowej, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena siatkówkowa – Leczenie
Migrena siatkówkowa to rzadki typ migreny charakteryzujący się nawracającymi, przejściowymi zaburzeniami widzenia w jednym oku, takimi jak zaciemnienie, mroczki czy ślepota, trwającymi zwykle kilkadziesiąt minut i często towarzyszącym bólem głowy. W odróżnieniu od migreny z aurą, objawy dotyczą tylko jednego oka. Diagnostyka wymaga wykluczenia innych poważnych przyczyn utraty widzenia, takich jak odwarstwienie siatkówki czy udar. W trakcie ataku zaleca się odpoczynek w zaciemnionym pomieszczeniu, stosowanie leków przeciwbólowych (paracetamol, ibuprofen) oraz unikanie czynności wymagających pełnej sprawności wzrokowej. Tryptany są przeciwwskazane ze względu na ryzyko przedłużenia utraty widzenia.
amitryptylina, antagonista CGRP, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, choroba zakrzepowo-zatorowa, ergotamina, flunaryzyna, koenzym Q10, krwotok do ciała szklistego, kwas acetylosalicylowy, leczenie profilaktyczne, lek przeciwbólowy, lek przeciwpadaczkowy, migrena siatkówkowa, migrena z aurą, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odwarstwienie siatkówki, okluzja naczyń siatkówki, propranolol, przejściowe zaburzenia widzenia, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, ryboflawina, stymulacja nerwu błędnego, stymulacja nerwu nadoczodołowego, terapia behawioralno-poznawcza, toksyna botulinowa, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, tryptan, utrata widzenia, zaburzenia widzenia, zamknięcie tętnicy środkowej siatkówki, zawał siatkówki