działanie inotropowe i chronotropowe
Działanie inotropowe odnosi się do wpływu na siłę skurczu mięśnia sercowego. Substancje o działaniu inotropowym dodatnim (dodatnie inotropizm) zwiększają kurczliwość miokardium, poprawiając rzut serca i wydajność hemodynamiczną układu krążenia. Przykładami leków o działaniu inotropowym dodatnim są glikozydy nasercowe (np. digoksyna), leki beta-adrenergiczne (np. dobutamina) oraz inhibitory fosfodiesterazy (np. milrinon). Natomiast substancje o działaniu inotropowym ujemnym zmniejszają siłę skurczu serca, co może być korzystne w niektórych stanach klinicznych, np. w przypadku tachykardii.
Działanie chronotropowe dotyczy wpływu na częstość akcji serca (rytm zatokowy). Substancje o działaniu chronotropowym dodatnim przyspieszają częstość akcji serca poprzez wpływ na automatyzm węzła zatokowo-przedsionkowego. Do tej grupy należą m.in. leki beta-adrenergiczne (np. izoproterenol), leki cholinolityczne (np. atropina) oraz niektóre ksantyny (np. teofilina). Substancje o działaniu chronotropowym ujemnym, takie jak beta-adrenolityki (np. metoprolol) czy blokery kanałów wapniowych (np. werapamil), spowalniają częstość akcji serca, co wykorzystuje się w leczeniu tachyarytmii czy choroby niedokrwiennej serca.
W praktyce klinicznej, wiele substancji wykazuje jednocześnie działanie inotropowe i chronotropowe, co należy brać pod uwagę przy wyborze terapii. Przykładowo, w niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF) korzystne może być działanie inotropowe dodatnie, jednak należy unikać nadmiernego działania chronotropowego dodatniego, które mogłoby zwiększyć zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Z kolei w leczeniu stabilnej choroby wieńcowej preferuje się leki o działaniu chronotropowym ujemnym, które zmniejszają obciążenie serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Dobutamin hameln 12,5 mg/ml
Przedawkowanie dobutaminy, dostępnej w koncentracie 12,5 mg/ml, stanowi poważne zagrożenie ze względu na jej silne działanie inotropowe i chronotropowe. Objawy kliniczne obejmują nudności, wymioty, drżenia, lęk, bóle głowy oraz szereg powikłań kardiologicznych takich jak kołatanie serca, dolegliwości dławicowe, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu (nadkomorowe i komorowe), migotanie komór oraz niedokrwienie mięśnia sercowego. Paradoksalnie, mimo działania presyjnego, może wystąpić niedociśnienie tętnicze spowodowane obwodowym rozszerzeniem naczyń. Dobutamina charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania 2-3 minut, co umożliwia szybkie ustąpienie objawów po zaprzestaniu infuzji.
azotan, beta-adrenolityk, ból zamostkowy, dializa otrzewnowa, dławica piersiowa, dobutamina, dolegliwość dławicowa, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, działanie inotropowe i chronotropowe, echokardiografia obciążeniowa, esmolol, gazometria, hemodializa, hemoperfuzja, kołatanie serca, komorowe zaburzenie rytmu serca, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lidokaina, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, propranolol, receptor beta, receptor beta-adrenergiczny, skurcz mięśnia sercowego, stężenie elektrolitów, układ sercowo-naczyniowy, układ współczulny, węgiel aktywny, wymuszona diureza, zaburzenie rytmu serca