antybiotyk z grupy penicylin

Antybiotyki z grupy penicylin są jednymi z najstarszych i najczęściej stosowanych leków przeciwbakteryjnych. Należą do antybiotyków beta-laktamowych, których mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez blokowanie enzymów odpowiedzialnych za jej tworzenie (transpeptydaz, zwanych również białkami wiążącymi penicylinę – PBP).

Do grupy penicylin zaliczamy m.in. penicyliny naturalne (benzylpenicylinę), penicyliny półsyntetyczne odporne na beta-laktamazy (kloksacylinę, dikloksacylinę), aminopenicyliny (ampicylinę, amoksycylinę), karboksypenicyliny (tikarcylinę) oraz ureidopenicyliny (piperacylinę). Poszczególne podgrupy różnią się spektrum działania przeciwbakteryjnego oraz właściwościami farmakokinetycznymi.

Penicyliny wykazują działanie przede wszystkim wobec bakterii Gram-dodatnich, niektórych Gram-ujemnych oraz krętków. Stosowane są w leczeniu zakażeń dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich, układu moczowego, kości i stawów oraz w profilaktyce okołooperacyjnej. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje alergiczne, które mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych wysypek po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny.

Głównym problemem ograniczającym skuteczność penicylin jest narastająca oporność bakterii, związana głównie z produkcją enzymów rozkładających pierścień beta-laktamowy (beta-laktamaz). W celu przezwyciężenia tego problemu stosuje się inhibitory beta-laktamaz (kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam) w połączeniu z penicylinami, tworząc preparaty o zwiększonej skuteczności.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl