inhibitor zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia

Inhibitor zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia (TFPI – Tissue Factor Pathway Inhibitor) to naturalny antykoagulant produkowany głównie przez komórki śródbłonka naczyniowego. Jego podstawową funkcją jest hamowanie początkowej fazy zewnątrzpochodnej drogi krzepnięcia poprzez blokowanie kompleksu czynnik tkankowy-czynnik VII oraz inhibicję czynnika Xa.

TFPI posiada trzy domeny Kunitza, które odpowiadają za jego działanie inhibicyjne. Pierwsza domena wiąże i blokuje kompleks czynnik VIIa-TF, druga hamuje czynnik Xa, a trzecia domena odpowiada za wiązanie z lipoproteinami i heparynami. Mechanizm działania TFPI polega na dwuetapowej inhibicji – najpierw wiąże czynnik Xa, a następnie ten kompleks blokuje aktywność kompleksu czynnik VIIa-TF.

Zaburzenia stężenia lub aktywności TFPI mogą przyczyniać się do stanów zakrzepowych lub krwotocznych. Niedobór TFPI wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy, podczas gdy jego nadmiar może prowadzić do skłonności krwotocznych. W praktyce klinicznej rekombinowany TFPI był badany jako potencjalny lek przeciwzakrzepowy, szczególnie w sepsis i zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC).

Poziom TFPI jest modyfikowany przez heparynę i jej pochodne, które zwiększają jego aktywność antykoagulacyjną poprzez uwalnianie TFPI ze śródbłonka naczyniowego. Ten efekt częściowo tłumaczy przeciwzakrzepowe działanie heparyny. Oznaczanie poziomu TFPI może mieć znaczenie w diagnostyce różnych zaburzeń krzepnięcia, choć nie jest to badanie rutynowo wykonywane w praktyce klinicznej.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl