Właściwości farmakodynamiczne
Enoxaparin sodium LEK-AM 10 000 j.m. (100 mg)/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Enoxaparin sodium LEK-AM

Enoxaparin sodium LEK-AM należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakrzepowych z grupy heparyn, oznaczonych kodem ATC: B01AB05. Jest to produkt leczniczy biopodobny, którego szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹

Charakterystyka biochemiczna

Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej wynoszącej około 4500 daltonów. Substancją leczniczą jest sól sodowa. Najważniejszą cechą enoksaparyny jest to, że aktywność przeciwzakrzepowa i przeciwkrzepliwa, charakterystyczna dla standardowej heparyny, została w tym przypadku rozdzielona.²

Mechanizm działania

Enoksaparyna sodowa w badaniach in vitro wykazuje wysoką aktywność przeciwko czynnikowi Xa krzepnięcia krwi (aktywność anty-Xa), osiągającą około 100 j.m./mg, przy jednoczesnej niskiej aktywności przeciwko czynnikowi IIa (aktywność anty-IIa) lub inaczej mówiąc, aktywności przeciwtrombinowej, która wynosi około 28 j.m./mg. Stosunek tych aktywności wynosi 3,6. Działanie przeciwzakrzepowe enoksaparyny zachodzi przy udziale antytrombiny III (ATIII), co skutkuje działaniem przeciwzakrzepowym u ludzi.³

Dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne

Poza podstawową aktywnością anty-Xa i anty-IIa, enoksaparyna posiada dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, które zostały potwierdzone zarówno w badaniach z udziałem zdrowych ochotników i pacjentów, jak również w modelach nieklinicznych. Te dodatkowe działania obejmują:

• Zależne od ATIII zahamowanie innych czynników krzepnięcia, w tym czynnika VIIa
• Indukcję uwalniania endogennego inhibitora zależnej od czynnika tkankowego drogi krzepnięcia (Tissue Factor Pathway Inhibitor, TFPI)
• Zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda (von Willebrand factor, vWF) ze śródbłonka naczyniowego do krwioobiegu

Wszystkie wymienione czynniki przyczyniają się do ogólnego działania przeciwzakrzepowego enoksaparyny sodowej.⁴

Wpływ na parametry krzepnięcia

Enoksaparyna sodowa stosowana w dawkach profilaktycznych nie wpływa w istotny sposób na wartość czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Natomiast w przypadku stosowania leku w dawkach terapeutycznych, wartość aPTT może ulec wydłużeniu o 1,5–2,2 razy w stosunku do czasu kontrolnego przy maksymalnej aktywności leku.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po operacjach ortopedycznych

Szczególnie istotne dane kliniczne dotyczą rozszerzonej profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po operacjach ortopedycznych. W badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą oceniano skuteczność przedłużonej profilaktyki u pacjentów poddanych alloplastyce stawu biodrowego. Badaniu poddano 179 pacjentów bez objawów żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, którzy w okresie hospitalizacji otrzymywali enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie. Po wypisaniu ze szpitala pacjentów losowo przydzielono do dwóch grup – jednej otrzymującej nadal enoksaparynę sodową w dawce 4000 j.m. (40 mg) podskórnie raz na dobę (n=90), drugiej otrzymującej placebo (n=89). Leczenie kontynuowano przez 3 tygodnie.⁶

Wyniki badania wykazały, że częstość występowania zakrzepicy żył głębokich podczas stosowania przedłużonej profilaktyki była istotnie niższa w grupie otrzymującej enoksaparynę sodową w porównaniu z grupą placebo. Co ważne, nie odnotowano przypadków zatorowości płucnej ani epizodów poważnych krwawień podczas badania, co świadczy o korzystnym profilu bezpieczeństwa leku.⁷

Powyższa tabela przedstawia dane dotyczące skuteczności enoksaparyny sodowej w porównaniu z placebo w rozszerzonej profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po operacji ortopedycznej. Jak widać, stosowanie enoksaparyny wiązało się ze znamiennym statystycznie zmniejszeniem częstości występowania zakrzepicy żył głębokich w porównaniu z placebo (6,6% vs 20,2%, p<0,05).⁸