egzocytoza neurotransmiterów

Egzocytoza neurotransmiterów to kluczowy proces w funkcjonowaniu układu nerwowego, polegający na uwalnianiu neurotransmiterów z pęcherzyków synaptycznych do szczeliny synaptycznej. Zachodzi on w zakończeniach aksonalnych neuronu presynaptycznego w odpowiedzi na potencjał czynnościowy.

Mechanizm egzocytozy neurotransmiterów jest ściśle regulowany przez napięciozależne kanały wapniowe. Gdy potencjał czynnościowy dociera do zakończenia presynaptycznego, powoduje otwarcie tych kanałów i napływ jonów wapnia do wnętrza neuronu. Wzrost stężenia wewnątrzkomórkowego wapnia aktywuje kompleks białek SNARE (syntaksyna, SNAP-25 i synaptobrewina), który umożliwia fuzję pęcherzyków synaptycznych z błoną presynaptyczną.

W procesie egzocytozy neurotransmiterów uczestniczą również inne białka regulatorowe, takie jak synaptotagmina (sensor wapniowy), kompleks Munc18-1/Sec1, białka Rab i białka RIM. Zaburzenia w funkcjonowaniu tych białek mogą prowadzić do dysfunkcji synaptycznych i chorób neurologicznych, takich jak choroba Parkinsona, choroba Alzheimera czy schizofrenia.

Egzocytoza neurotransmiterów podlega różnym formom plastyczności, takim jak krótkotrwałe wzmocnienie synaptyczne, długotrwałe wzmocnienie synaptyczne (LTP) czy długotrwałe osłabienie synaptyczne (LTD). Te mechanizmy modulacji efektywności uwalniania neurotransmiterów są podstawą procesów uczenia się i pamięci.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl