Właściwości farmakodynamiczne
Levetiracetam Aurovitas 750 mg
Lewetyracetam, będący S-enancjomerem amidu kwasu α-etylo-2-oksy-l-pirolidynooctowego, jest lekiem przeciwpadaczkowym o unikalnym mechanizmie działania, który obejmuje modulację stężeń jonów wapnia (Ca2+) w neuronach poprzez częściowe hamowanie prądów Ca2+ typu N oraz ograniczanie uwalniania jonów Ca2+ z wewnątrzkomórkowych magazynów. Ponadto, lek wiąże się z białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A (SV2A), co koreluje z jego skutecznością przeciwpadaczkową. Lewetyracetam wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrgawkowego w modelach zwierzęcych oraz u ludzi, skutecznie redukując napady częściowe, uogólnione, miokloniczne oraz toniczno-kloniczne. Metabolit leku jest farmakologicznie nieaktywny, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania substancji czynnej.
- Właściwości farmakodynamiczne lewetyracetamu
- Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
- Terapia wspomagająca w leczeniu napadów częściowych lub częściowych wtórnie uogólnionych
- Skuteczność u dzieci i młodzieży
- Monoterapia w leczeniu napadów częściowych lub częściowych wtórnie uogólnionych
- Terapia wspomagająca w leczeniu napadów mioklonicznych
- Terapia wspomagająca w leczeniu napadów toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych
- Kolejne rozdziały
Właściwości farmakodynamiczne lewetyracetamu
Lewetyracetam, substancja czynna leku Levetiracetam Aurovitas, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwpadaczkowych (kod ATC: N03AX14). Jest to pochodna pirolidonu, a dokładniej S-enancjomer amidu kwasu α-etylo-2-oksy-l-pirolidynooctowego, który chemicznie nie wykazuje powiązań ze znanymi substancjami czynnymi o działaniu przeciwpadaczkowym.1
Mechanizm działania
Mechanizm działania lewetyracetamu nie został jeszcze w pełni wyjaśniony. Badania in vitro oraz in vivo wskazują, że substancja ta nie modyfikuje podstawowych właściwości komórkowych ani prawidłowych procesów neurotransmisji.2
Badania laboratoryjne wykazały, że lewetyracetam oddziałuje na stężenie jonów wapnia (Ca2+) w neuronach poprzez:
- Częściowe hamowanie prądów Ca2+ typu N3
- Ograniczanie uwalniania jonów Ca2+ z wewnątrzkomórkowych magazynów w neuronach4
Dodatkowo lewetyracetam częściowo znosi hamowanie prądów bramkowanych przez GABA i glicynę, które indukowane jest przez cynk i beta-karboliny.5
Kluczowe odkrycie dotyczy wiązania lewetyracetamu z białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A (SV2A) w tkance mózgowej gryzoni. Białko to uczestniczy w procesie fuzji pęcherzyków i egzocytozy neurotransmiterów. Zaobserwowano, że stopień powinowactwa lewetyracetamu i jego analogów do białka SV2A koreluje z siłą działania przeciwpadaczkowego w modelu audiogennych napadów padaczkowych u myszy. Ta interakcja wydaje się mieć istotny wpływ na przeciwpadaczkowe działanie leku.6
Działania farmakodynamiczne
Lewetyracetam wykazuje działanie ochronne przeciw drgawkom w wielu zwierzęcych modelach napadów padaczkowych, zarówno częściowych jak i pierwotnie uogólnionych, nie wywierając przy tym działania drgawkotwórczego. Główny metabolit leku jest nieaktywny farmakologicznie. Skuteczność przeciwdrgawkowa u ludzi została potwierdzona w przypadku padaczki z napadami częściowymi oraz w padaczce z napadami uogólnionymi (co wykazano w badaniach EEG dotyczących wyładowań padaczkowych oraz odpowiedzi świetlno-napadowej na przerywane bodźce świetlne), co świadczy o szerokim profilu farmakologicznym leku.7
Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
Terapia wspomagająca w leczeniu napadów częściowych lub częściowych wtórnie uogólnionych
Skuteczność u dorosłych została potwierdzona w trzech badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. Badania te obejmowały stosowanie lewetyracetamu w dawkach 1000 mg, 2000 mg lub 3000 mg na dobę, podawanych w dwóch dawkach podzielonych, z okresem leczenia do 18 tygodni. Analiza danych wykazała, że odsetek pacjentów, u których nastąpiło zmniejszenie liczby napadów częściowych o co najmniej 50% w porównaniu do okresu wyjściowego, wynosił:8
| Dawka lewetyracetamu | Odsetek pacjentów z redukcją napadów ≥50% |
|---|---|
| 1000 mg/dobę | 27,7% |
| 2000 mg/dobę | 31,6% |
| 3000 mg/dobę | 41,3% |
| Placebo | 12,6% |
Skuteczność u dzieci i młodzieży
Badania kliniczne potwierdziły skuteczność lewetyracetamu w różnych grupach wiekowych:9
- Dzieci w wieku 4-16 lat: W 14-tygodniowym badaniu z udziałem 198 pacjentów, stosujących lek w dawce 60 mg/kg mc./dobę (w dwóch dawkach podzielonych), u 44,6% pacjentów otrzymujących lewetyracetam uzyskano redukcję napadów o ≥50%, w porównaniu do 19,6% w grupie placebo. W obserwacji długoterminowej całkowite ustąpienie napadów zaobserwowano u 11,4% pacjentów na okres co najmniej 6 miesięcy oraz u 7,2% pacjentów na okres roku lub dłużej.10
- Niemowlęta i dzieci w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat: Badanie z podwójnie ślepą próbą, kontrolowane placebo, objęło 116 pacjentów i trwało 5 dni. Pacjenci otrzymywali roztwór doustny w dawkach dostosowanych do wieku:
- niemowlęta w wieku od 1 miesiąca do poniżej 6 miesięcy: dawka początkowa 20 mg/kg mc./dobę, stopniowo zwiększana do 40 mg/kg mc./dobę
- niemowlęta i dzieci w wieku od 6 miesięcy do poniżej 4 lat: dawka początkowa 25 mg/kg mc./dobę, stopniowo zwiększana do 50 mg/kg mc./dobę
Całkowita dawka dobowa była podawana w dwóch dawkach podzielonych. Głównym parametrem skuteczności był odsetek odpowiedzi na leczenie (procent pacjentów, u których średnia dobowa częstość napadów zmniejszyła się o ≥50% w stosunku do wartości wyjściowych), oceniany na podstawie 48-godzinnego zapisu wideo-EEG. W grupie otrzymującej lewetyracetam odpowiedź na leczenie uzyskano u 43,6% pacjentów, w porównaniu do 19,6% w grupie placebo. Wyniki te były spójne we wszystkich analizowanych grupach wiekowych. W długoterminowej obserwacji u 8,6% pacjentów napady nie występowały przez co najmniej 6 miesięcy, a u 7,8% pacjentów przez co najmniej rok.11
- Niemowlęta poniżej 1 roku życia: W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo uczestniczyło 35 niemowląt z napadami częściowymi, z czego 13 było w wieku poniżej 6 miesięcy.12
Monoterapia w leczeniu napadów częściowych lub częściowych wtórnie uogólnionych
Skuteczność monoterapii lewetyracetamem oceniano u pacjentów w wieku od 16 lat z nowo rozpoznaną padaczką w randomizowanym badaniu równoważności z karbamazepiną o kontrolowanym uwalnianiu (CR). Badanie objęło 576 pacjentów z samoistynmi napadami częściowymi lub wyłącznie uogólnionymi napadami toniczno-klonicznymi. Pacjenci otrzymywali karbamazepinę CR w dawce 400-1200 mg/dobę lub lewetyracetam w dawce 1000-3000 mg/dobę przez okres do 121 tygodni, w zależności od odpowiedzi klinicznej.13
Sześciomiesięczny okres bez napadów osiągnięto u 73,0% pacjentów leczonych lewetyracetamem oraz u 72,8% pacjentów otrzymujących karbamazepinę CR, przy skorygowanej różnicy bezwzględnej wynoszącej 0,2% (95% CI: -7,8; 8,2). Ponad połowa pacjentów pozostawała wolna od napadów przez 12 miesięcy (56,6% w grupie lewetyracetamu i 58,5% w grupie karbamazepiny CR).14
W badaniu odzwierciedlającym praktykę kliniczną, u określonej liczby pacjentów (36 dorosłych z 69), którzy odpowiedzieli na terapię wspomagającą lewetyracetamem, możliwe było odstawienie jednocześnie stosowanych leków przeciwpadaczkowych.15
Terapia wspomagająca w leczeniu napadów mioklonicznych
Skuteczność lewetyracetamu w leczeniu napadów mioklonicznych u pacjentów dorosłych i młodzieży w wieku od 12 lat z młodzieńczą padaczką miokloniczną oceniano w 16-tygodniowym badaniu z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo. Badanie objęło pacjentów z idiopatyczną padaczką uogólnioną z napadami mioklonicznymi w przebiegu różnych zespołów klinicznych, przy czym u większości rozpoznano młodzieńczą padaczkę miokloniczną.16
W badaniu stosowano lewetyracetam w dawce 3000 mg/dobę, podawanej w dwóch dawkach podzielonych. Zmniejszenie liczby dni w tygodniu z napadami mioklonicznymi o co najmniej 50% odnotowano u 58,3% pacjentów leczonych lewetyracetamem, w porównaniu do 23,3% otrzymujących placebo. W dłuższym okresie leczenia całkowite ustąpienie napadów mioklonicznych osiągnięto u 28,6% pacjentów na co najmniej 6 miesięcy oraz u 21,0% pacjentów na rok lub dłużej.17
Terapia wspomagająca w leczeniu napadów toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych
Skuteczność lewetyracetamu w leczeniu napadów toniczno-klonicznych pierwotnie uogólnionych (PGTC) u pacjentów dorosłych, młodzieży oraz niewielkiej liczby dzieci z idiopatyczną padaczką uogólnioną oceniano w 24-tygodniowym badaniu z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo. Badanie objęło pacjentów z różnymi zespołami klinicznymi, takimi jak: młodzieńcza padaczka miokloniczna, młodzieńcza padaczka z napadami nieświadomości, dziecięca padaczka z napadami nieświadomości oraz padaczka z napadami grand mal występującymi po obudzeniu się.18
W badaniu stosowano lewetyracetam w dawce 3000 mg/dobę u dorosłych i młodzieży oraz 60 mg/kg mc./dobę u dzieci, podawanej w dwóch dawkach podzielonych. Zmniejszenie liczby napadów PGTC w tygodniu o co najmniej 50% osiągnięto u 72,2% pacjentów leczonych lewetyracetamem, w porównaniu do 45,2% otrzymujących placebo. W długoterminowej obserwacji całkowite ustąpienie napadów toniczno-klonicznych odnotowano u 47,4% pacjentów na okres co najmniej 6 miesięcy oraz u 31,5% pacjentów na rok lub dłużej.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania