enzym

Enzymy to białka, które pełnią funkcję biokatalizatorów, przyspieszając reakcje biochemiczne w organizmie bez ulegania trwałym zmianom w trakcie tego procesu. Każdy enzym charakteryzuje się specyficznością substratową, co oznacza, że katalizuje określony typ reakcji chemicznej lub działa na konkretny substrat.

Budowa enzymu składa się z części białkowej (apoenzym) oraz często niebiałkowego kofaktora, który może być jonem metalu lub związkiem organicznym (koenzymem). Centrum aktywne enzymu, odpowiedzialne za wiązanie substratu i katalityczne przyspieszenie reakcji, ma strukturę przestrzenną dopasowaną do substratu zgodnie z modelem „klucza i zamka” lub „indukcyjnego dopasowania”.

W diagnostyce medycznej oznaczanie aktywności enzymów we krwi i innych płynach ustrojowych stanowi ważne narzędzie w rozpoznawaniu chorób. Przykładowo, podwyższone poziomy aminotransferaz (ALT, AST) mogą wskazywać na uszkodzenie wątroby, zwiększona aktywność lipazy i amylazy sugeruje zapalenie trzustki, a troponiny są markerami zawału mięśnia sercowego.

Zaburzenia aktywności enzymów mogą być przyczyną wielu chorób metabolicznych. Enzymopatia, czyli wrodzony niedobór lub brak enzymu, prowadzi do gromadzenia się substratu lub braku produktu danej reakcji enzymatycznej, co skutkuje zaburzeniami metabolicznymi, jak np. fenyloketonuria, galaktozemia czy choroba Gauchera.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl