zatrzymanie odpływu żółci
Zatrzymanie odpływu żółci (cholestaza) to zaburzenie, w którym przepływ żółci z wątroby do dwunastnicy zostaje upośledzony lub całkowicie zablokowany. Może mieć charakter wewnątrzwątrobowy (spowodowany dysfunkcją hepatocytów lub drobnych przewodów żółciowych) lub zewnątrzwątrobowy (wywołany przez przeszkodę mechaniczną w dużych przewodach żółciowych).
Najczęstsze przyczyny cholestazy to kamica żółciowa, nowotwory dróg żółciowych lub trzustki, zwężenia dróg żółciowych, choroby wątroby (pierwotne zapalenie dróg żółciowych, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych), oraz polekowe uszkodzenie wątroby. U kobiet w ciąży może wystąpić cholestaza ciężarnych, związana z wpływem hormonów na metabolizm wątrobowy.
Objawy zatrzymania odpływu żółci obejmują żółtaczkę, świąd skóry, ciemne zabarwienie moczu, odbarwione stolce, bóle brzucha oraz ogólne osłabienie. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma ocena parametrów biochemicznych (bilirubina, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, GGTP) oraz badania obrazowe (USG, MRCP, ERCP, cholangiografia).
Leczenie zależy od przyczyny cholestazy. W przypadku niedrożności mechanicznej może być konieczne postępowanie zabiegowe (ERCP z papillotomią, usunięcie złogów, założenie stentu, zabieg operacyjny). W cholestazach wewnątrzwątrobowych stosuje się leczenie farmakologiczne, w tym kwas ursodeoksycholowy i leki przeciwświądowe. Długotrwała cholestaza może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak wtórna marskość żółciowa wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Supliven –
Preparat Supliven, będący koncentratem do infuzji zawierającym pierwiastki śladowe takie jak chrom (0,02 μmol/ml), miedź (0,60 μmol/ml), żelazo (2,00 μmol/ml), mangan, jod, fluor, molibden, selen i cynk, posiada istotne przeciwwskazania kliniczne. Bezwzględnie nie należy stosować go u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, całkowitym zatrzymaniem odpływu żółci (cholestaza całkowita), chorobą Wilsona (ze względu na ryzyko kumulacji miedzi 38 μg/ml) oraz hemochromatozą (z uwagi na obecność żelaza 110 μg/ml). Dodatkowo, preparat jest przeciwwskazany u dzieci o masie ciała poniżej 15 kg ze względu na ryzyko przedawkowania i odmienną farmakokinetykę pierwiastków śladowych.
choroba wątroby, choroba Wilsona, dysfagia, działanie niepożądane, hemochromatoza, koncentrat do sporządzania, mechanizm detoksykacyjny, metabolizm i eliminacja, nadwrażliwość na substancje czynne, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, składnik preparatu, stężenie terapeutyczne, substancja pomocnicza, uszkodzenie narządu, właściwość osmotyczna, zaburzenie metabolizmu miedzi, zaburzenie odpływu żółci, zatrzymanie odpływu żółci - Leksykon substancji czynnych
Jod – Przeciwwskazania stosowania
Jod stosowany jest w różnych formach farmaceutycznych, w tym dożylnych koncentratach pierwiastków śladowych, preparatach miejscowych oraz środkach kontrastowych. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wszystkich preparatów zawierających jod jest nadwrażliwość na jod lub substancje pomocnicze. Szczególnie istotne jest unikanie preparatów o wysokim stężeniu jodu, takich jak etiodowany olej HEVASCOL (480 mg I/ml) oraz płyn Lugola (10 mg jodu i 20 mg potasu jodku w 1 g), u pacjentów z nadczynnością tarczycy. Ponadto, przeciwwskazania obejmują zaburzenia czynności wątroby (np. cholestaza z bilirubiną >140 mmol/l), choroby magazynowania pierwiastków śladowych (choroba Wilsona, hemochromatoza), ciężką niewydolność nerek bez możliwości dializy oraz gruźlicę płuc (w przypadku płynu Lugola). Wiek pacjenta również determinuje bezpieczeństwo stosowania – niektóre preparaty są przeciwwskazane u noworodków, niemowląt oraz dzieci o masie ciała poniżej 15 kg (np. Supliven).
bronchografia, chemoembolizacja przeztętnicza, cholestaza, choroba Wilsona, etiodowany olej, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gruźlica czynna, hemochromatoza, hemosyderoza, hiperglikemia niekontrolowana, histerosalpingografia, jodek potasu, kwasica metaboliczna, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na jod, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilny stan ogólny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, płyn lugola, posocznica, przewodnienie, rak wątrobowokomórkowy, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, stężenie bilirubiny, wstrząs krążeniowy, wstrząs septyczny, wynaczynienie, zaburzenie funkcji tarczycy, zaburzenie magazynowania żelaza, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zatrzymanie odpływu żółci, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół szoku pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Molibden – Przeciwwskazania stosowania
Molibden, będący kofaktorem wielu enzymów, jest składnikiem preparatów wielopierwiastkowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jednak jego podawanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Główne z nich to nadwrażliwość na molibden lub substancje pomocnicze, zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych, zwłaszcza całkowite zatrzymanie odpływu żółci oraz cholestaza z bilirubiną >140 µmol/l i podwyższonymi enzymami wątrobowymi (γ-GT, fosfataza zasadowa). Przeciwwskazane jest także stosowanie u pacjentów z podwyższonym stężeniem molibdenu w surowicy, a także u noworodków i niemowląt (np. preparat Tracutil) oraz dzieci o masie ciała <15 kg (Supliven). Wskazane jest ponadto unikanie molibdenu u chorych z chorobą Wilsona, hemochromatozą i innymi zaburzeniami magazynowania żelaza, ze względu na obecność miedzi i żelaza w preparatach, które mogą nasilać objawy tych schorzeń.
charakterystyka produktu leczniczego, cholestaza, choroba Wilsona, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemochromatoza, hemosyderoza, hiperglikemia, kofaktor enzymu, kwasica metaboliczna, molibdenian amonu, molibdenian sodu, niedożywienie, niestabilny stan ogólny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, pierwiastek śladowy, proces metaboliczny, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, stężenie bilirubiny, wstrząs krążeniowy, wstrząs septyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie magazynowania żelaza, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie metabolizmu miedzi, zatrzymanie odpływu żółci, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Selen – Przeciwwskazania stosowania
Selen jest istotnym pierwiastkiem śladowym stosowanym w żywieniu pozajelitowym, jednak jego podawanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań klinicznych. Podstawowymi przeciwwskazaniami są nadwrażliwość na selen lub substancje pomocnicze oraz podwyższone stężenie selenu w surowicy krwi. Szczególnie istotne jest unikanie preparatów zawierających selen w przypadku całkowitego zatrzymania odpływu żółci lub znacznej cholestazy (bilirubina >140 µmol/l lub 140 mmol/l z podwyższoną aktywnością GGT i fosfatazy zasadowej). Ponadto, choroby związane z zaburzeniami magazynowania metali, takie jak choroba Wilsona, hemochromatoza czy hemosyderoza, stanowią przeciwwskazanie do stosowania wybranych preparatów (np. Nutryelt, Supliven, Tracutil). Wiek i masa ciała pacjenta również determinują możliwość podania niektórych preparatów, np. Supliven jest przeciwwskazany u dzieci <15 kg, a Tracutil u noworodków i niemowląt.
bilirubina w surowicy, cholestaza, choroba Wilsona, ciężka niewydolność nerek, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemochromatoza, hemosyderoza, hiperglikemia, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, patologiczne stężenie, pierwiastek śladowy, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stężenie selenu w surowicy, wrodzone zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs septyczny, zaburzenie magazynowania żelaza, zatrzymanie odpływu żółci, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół szoku pokarmowego, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Addamel N –
Preparat Addamel N, będący koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji zawierającym pierwiastki śladowe, posiada bezwzględne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta. Całkowite zatrzymanie odpływu żółci stanowi przeciwwskazanie do stosowania ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń metabolicznych i pogorszenia stanu klinicznego. Ponadto, nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze preparatu, w tym chrom (5,33 μg/ml), miedź (0,34 mg/ml), żelazo (0,54 mg/ml), mangan (99,0 μg/ml), jod (16,6 μg/ml), fluor (0,21 mg/ml), molibden (4,85 μg/ml), selen (6,90 μg/ml) oraz cynk (1,36 mg/ml), wyklucza jego podanie. Preparat charakteryzuje się wysoką osmolalnością około 3100 mOsm/kg wody oraz kwaśnym pH 2,4-2,5, co również należy uwzględnić w ocenie pacjenta.
chlorek chromu, chlorek cynku, chlorek manganu, chlorek miedzi, chlorek żelaza, cholestaza, enzym, enzym oksydoredukcyjny, fluorek sodu, hemoglobina, hormon tarczycy, jodek potasu, koncentrat do infuzji, metabolizm glukozy, mineralizacja kości, molibdenian sodu, nadwrażliwość na substancje czynne, osmolalność, pierwiastek śladowy, przeciwutleniacz, reakcja anafilaktyczna, selenin sodu, stan obrzękowy, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zatrzymanie odpływu żółci - Leksykon substancji czynnych
Cynk – Przeciwwskazania stosowania
Cynk, jako pierwiastek śladowy, jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na cynk lub jego sole (np. siarczan, octan, glukonian), ciężką niewydolność nerek oraz wątroby, w tym stany cholestazy z bilirubiną >140 µmol/l i podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych. Ponadto, cynk jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobą Wilsona, hemochromatozą, hipercynkemią oraz w niestabilnych stanach klinicznych, takich jak wstrząs, ostry zawał mięśnia sercowego, udar czy ciężka niewydolność serca. Preparaty złożone zawierające cynk, zwłaszcza stosowane w żywieniu pozajelitowym (np. Finomel, SmofKabiven Peripheral), mają dodatkowe ograniczenia wiekowe i przeciwwskazania, w tym u dzieci poniżej 2 lat oraz w obecności zaburzeń metabolicznych i koagulopatii.
astma z polipami nosa, cholestaza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba Wilsona, choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność nerek, cynk, dializoterapia, dna moczanowa, epizod zakrzepowo-zatorowy, hemochromatoza, hemofiltracja, hipercynkemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hiperwitaminoza, kamica nerkowa, koagulopatia, kwas moczowy, kwasica, kwasica metaboliczna, metabolizm miedzi, nadwrażliwość na cynk, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość syderoblastyczna, niestabilny stan układu krążenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, pierwiastek śladowy, posocznica, skaza krwotoczna, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, trombocytopenia, udar, wstrząs, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie równowagi elektrolitów, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zator, zatorowość tłuszczowa, zatrzymanie odpływu żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół Reye’a, żywienie pozajelitowe