dysgusja
Dysgusja (dysgeusis) to zaburzenie smaku, które charakteryzuje się nieprawidłowym odczuwaniem smaków. Pacjenci mogą doświadczać zniekształconego postrzegania smaków (parosmia), zmiany smaku na nieprzyjemny (kakosmia) lub całkowitej utraty zdolności odczuwania smaków (ageusia).
Do najczęstszych przyczyn dysgusji należą infekcje górnych dróg oddechowych (w tym COVID-19), urazy głowy, zaburzenia neurologiczne, stany zapalne jamy ustnej, choroby ogólnoustrojowe (np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy), niedobory witamin i minerałów (szczególnie cynku i witamin z grupy B) oraz działania niepożądane niektórych leków (antybiotyki, chemioterapeutyki, leki przeciwdepresyjne).
Diagnostyka dysgusji obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne, testy smakowe (np. test smakowy całej jamy ustnej, elektryczna gustometria) oraz badania obrazowe (MRI, tomografia komputerowa) w przypadku podejrzenia przyczyn neurologicznych. Leczenie zależy od etiologii i może obejmować terapię choroby podstawowej, suplementację niedoborów, zmianę leków wywołujących objawy lub terapię wspomagającą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Calsiosol 95,5 mg/ml
Przedawkowanie preparatu Calsiosol (95,5 mg/ml, zawierającego 0,22 mmol/ml jonów wapnia) może prowadzić do hiperkalcemii o różnym nasileniu, z objawami obejmującymi układ pokarmowy (utrata apetytu, nudności, wymioty, zaparcia, bóle brzucha), moczowy (wielomocz, polidypsja, zwapnienia nerek), mięśniowo-szkieletowy (osłabienie mięśni, bóle kości), nerwowy (senność, splątanie) oraz sercowo-naczyniowy (nadciśnienie, zaburzenia rytmu, zatrzymanie akcji serca). Szybkie dożylne podanie nawet terapeutycznych dawek może wywołać przejściowe objawy, takie jak kredowy smak w ustach, uderzenia gorąca i niedociśnienie tętnicze. W stanach terminalnych możliwa jest śpiączka i głębokie zaburzenia świadomości, co stanowi zagrożenie życia.
anoreksja, arytmia, ból brzucha, ból kostny, Calsiosol, chlorek sodu, dializa otrzewnowa, diuretyk tiazydowy, diureza, dysgusja, elektrokardiografia, elektrolity, funkcja nerek, furosemid, hemodializa, hiperkalcemia, jon wapnia, kalcemia, kalcytonina, nadciśnienie tętnicze, nawodnienie, nefrokalcynoza, niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, podaż wapnia, polidypsja, poliuria, senność, śpiączka, splątanie, terapia diuretyczna, uderzenie gorąca, wstrzyknięcie dożylne, zaparcie, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metronidazol Polpharma 500 mg
Metronidazol w postaci tabletek dopochwowych 500 mg cechuje się niską toksycznością i dobrą tolerancją, jednak długotrwałe stosowanie może predysponować do rozwoju infekcji grzybiczej pochwy, manifestującej się świądem, bólem podczas stosunku oraz gęstymi, białymi upławami. Reakcje miejscowe, takie jak dyskomfort i podrażnienie w miejscu podania, występują niezbyt często. Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia, pancytopenia) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i wstrząs anafilaktyczny. Niezbyt często pojawiają się objawy neurologiczne (ból głowy, neuropatia, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji, senność), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, metaliczny posmak) oraz dolegliwości ze strony układu moczowego (piekący ból, częstsze oddawanie moczu, ciemne zabarwienie moczu). Bardzo rzadko notuje się zaburzenia czynności wątroby, w tym wzrost aminotransferaz i bilirubiny, ze szczególnym ryzykiem u pacjentów z zespołem Cockayne’a, u których odnotowano przypadki ciężkiej hepatotoksyczności i ostrej niewydolności wątroby, niekiedy zakończone zgonem.
agranulocytoza, anafilaksja, ataksja, biegunka, ból głowy, ciemny mocz, depresja, drożdżyca pochwy, dysgusja, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, infekcja grzybicza, kurcze brzucha, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, metronidazol dopochwowy, neuropatia, neutropenia, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenia wątroby, zapalenie sromu, zawroty głowy, zespół Cockayne’a - Leksykon substancji czynnych
Sugammadeks – Działania niepożądane
Sugammadeks jest stosowany do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej przez rokuronium i wekuronium podczas zabiegów chirurgicznych. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych fazy I-III obejmujących 3519 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (≥ 1/100 do < 1/10) to kaszel, powikłania oddechowe i związane ze znieczuleniem, niedociśnienie oraz powikłania po zabiegu. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, występują niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100) i mogą mieć ciężki przebieg, włącznie ze zgonem. W badaniach u zdrowych ochotników częstość nadwrażliwości wzrastała z dawką: 6,6% przy 4 mg/kg mc. i 9,5% przy 16 mg/kg mc., z pojedynczym przypadkiem anafilaksji (0,7%) przy dawce 16 mg/kg mc. Powikłania sercowe, takie jak znaczna bradykardia i zatrzymanie krążenia, zgłaszane sporadycznie po podaniu leku, pojawiają się w ciągu kilku minut od podania. Nawrót blokady nerwowo-mięśniowej obserwowano u 0,20% pacjentów w badaniach klinicznych.
anafilaksja, badanie podwójnie ślepe, blokada nerwowo-mięśniowa, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba układowa, dysgusja, klasyfikacja ASA, krztuszenie, monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, nawrót blokady przewodnictwa, niedociśnienie tętnicze, nudności, obturacja płuc, otyłość chorobliwa, pokrzywka, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja nadwrażliwości, rokuronium, rurka intubacyjna, skurcz oskrzeli, środek zwiotczający, świąd, tachykardia, wekuronium, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cipronex 0,3% 3 mg/ml
Cyprofloksacyna w postaci kropli do oczu o stężeniu 3 mg/ml (Cipronex 0,3%) jest fluorochinolonowym antybiotykiem stosowanym miejscowo w leczeniu infekcji okulistycznych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są uczucie dyskomfortu w oku (około 6% pacjentów), zaburzenia smaku (około 3%) oraz złogi w rogówce (około 3%), które mają charakter łagodny i przemijający. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10000). Rzadkie reakcje obejmują m.in. nadwrażliwość, bóle głowy, zawroty głowy, uszkodzenia rogówki, światłowstręt, obrzęk powiek, świąd oka, a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe i skórne. U pacjentów z owrzodzeniem rogówki może pojawić się biały osad w oku, który ustępuje samoistnie i nie wymaga przerwania terapii.
anafilaksja, biegunka, ból głowy, ból oka, ból ucha, cyprofloksacyna, duszność, dysgusja, dyskomfort oka, fluorochinolon, fotofobia, infekcja oka, kortykosteroid, łzawienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, naciek rogówki, niewyraźne widzenie, nieżyt nosa, nudności, obniżenie ostrości wzroku, obrzęk gardła, obrzęk oka, obrzęk powieki, obrzęk spojówki, obrzęk twarzy, omdlenie, owrzodzenie rogówki, parestezja, pokrzywka, przekrwienie oka, punktowe zapalenie rogówki, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, świąd oka, tendinopatia, uszkodzenie rogówki, wydzielina oczna, wysypka uogólniona, zapalenie skóry, zapaść sercowo-naczyniowa, zawrót głowy, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, złogi rogówki, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fanipos Plus (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową
Fanipos Plus to preparat donosowy zawierający chlorowodorek azelastyny (137 µg) oraz propionian flutykazonu (50 µg) na dawkę, stosowany w terapii alergicznych schorzeń nosa. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest zaburzenie smaku, często wynikające z nieprawidłowej techniki aplikacji. Długotrwałe stosowanie flutykazonu może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, w tym osteoporozy oraz opóźnienia wzrostu u dzieci i młodzieży. Wśród działań niepożądanych o różnej częstości występowania wyróżnia się reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy), bóle głowy, zawroty głowy, senność, jaskrę, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, zaćmę, krwawienia z nosa, suchość w jamie ustnej i nosa, nudności, wysypki skórne oraz uczucie zmęczenia i osłabienie.
chlorowodorek azelastyny, ciśnienie wewnątrzgałkowe, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dysgusja, glikokortykosteroid, hipersomnia, jaskra, kortykosteroid donosowy, krwawienie z nosa, nadwrażliwość, nieostre widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, perforacja przegrody nosowej, pokrzywka, propionian flutykazonu, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka skórna, zaburzenie smaku, zaburzenie układu oddechowego, zaćma