szczepienie przeciwko meningokokom
Szczepienie przeciwko meningokokom to profilaktyka zakażeń wywoływanych przez bakterie Neisseria meningitidis (meningokoki), które są odpowiedzialne za inwazyjną chorobę meningokokową (IChM), objawiającą się głównie jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i sepsa. Bakterie te dzieli się na 12 grup serologicznych, ale za większość przypadków choroby odpowiadają serogrupy A, B, C, W-135 i Y.
W Polsce dostępne są szczepionki skoniugowane przeciwko meningokokom serogrupy C (MenC), czterowalentne szczepionki skoniugowane przeciwko serogrupom A, C, W-135 i Y (MenACWY) oraz szczepionki białkowe przeciwko meningokokom serogrupy B (MenB). Szczepienia przeciwko meningokokom nie są obowiązkowe w Programie Szczepień Ochronnych (PSO), ale są zalecane szczególnie dzieciom do 2. roku życia, nastolatkom, osobom z niedoborami odporności oraz przebywającym w skupiskach.
Szczepienie przeciwko meningokokom grupy B zaleca się rozpocząć już od 2. miesiąca życia, natomiast szczepionki przeciwko grupom A, C, W-135, Y są rekomendowane dla dzieci powyżej 2. roku życia. Szczepienia te mają wysoką skuteczność sięgającą nawet 90%, a działania niepożądane występują rzadko i zwykle ograniczają się do miejscowych odczynów poszczepiennych. Szczepienia te są szczególnie ważne ze względu na wysoką śmiertelność inwazyjnej choroby meningokokowej, sięgającą 10-15%, oraz ryzyko trwałych powikłań neurologicznych u ozdrowieńców.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Myasthenia gravis – Zapobieganie i profilaktyka
Myasthenia gravis (MG) to choroba autoimmunologiczna o niejasnej etiologii, w której profilaktyka zaostrzeń opiera się na zarządzaniu czynnikami ryzyka i unikaniu wyzwalaczy. Kluczowe jest zapobieganie infekcjom dróg oddechowych poprzez higienę, unikanie kontaktu z chorymi, szczepienia (coroczne przeciw grypie, jednorazowe przeciw pneumokokom, przeciw COVID-19 z dawkami przypominającymi, co 10 lat przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz szczepienie przeciw półpaścowi Shingrix u osób z obniżoną odpornością). Szczególną ostrożność należy zachować wobec szczepionek żywych u pacjentów na immunosupresji oraz przed terapią ekulizumabem, gdzie wymagane jest szczepienie przeciw meningokokom. Profilaktyka obejmuje także unikanie skrajnych temperatur, nadmiernego wysiłku, stresu oraz leków nasilających objawy MG (aminoglikozydy, fluorochinolony, beta-blokery), a także prawidłowe stosowanie leków antycholinesterazowych (30-45 minut przed posiłkami).
antybiotyk aminoglikozydowy, aspiracja pokarmów, beta-bloker, choroba autoimmunologiczna, duszność, ekulizumab, fluorochinolon, grasiczak, grupa wsparcia, infekcja dróg oddechowych, lek antycholinesterazowy, lek immunosupresyjny, medytacja uważności, mięsień oddechowy, mięśnie oddechowe, myasthenia gravis, obniżona odporność, oczna postać miastenii, poradnictwo genetyczne, przełom miasteniczny, szczepienie przeciwko meningokokom, szczepionka przeciwgrypowa, szczepionka przeciwko COVID-19, szczepionka przeciwpneumokokowa, technika redukcji stresu, tymektomia, żywa szczepionka - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Polisacharyd (O-deacetylowany) Neisseria meningitidis grupy C, stosowany jako substancja czynna w szczepionce NeisVac-C (10 µg polisacharydu skoniugowanego z 10-20 µg toksoidu tężcowego, adsorbowanego na 0,5 mg Al³⁺), nie posiada wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Badania przedkliniczne na samicach szczurów nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój płodu, jednak brak jest jednoznacznych danych potwierdzających bezpieczeństwo u ludzi. W związku z potencjalnym ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia meningokokowego, lekarz powinien indywidualnie ocenić korzyści i ryzyko szczepienia w okresie ciąży, informując pacjentkę o braku pełnej wiedzy oraz konieczności zachowania ostrożności.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, karmienie piersią, kobieta w ciąży, mleko kobiece, model zwierzęcy, Neisseria meningitidis grupy C, ocena korzyści i ryzyka, patogen, płodność, polisacharyd Neisseria meningitidis, rozwój płodu, szczepienie przeciwko meningokokom, szczepionka NeisVac-C, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zakażenie meningokokowe