anizotropia frakcyjna
Anizotropia frakcyjna (FA – Fractional Anisotropy) to parametr ilościowy używany w obrazowaniu tensora dyfuzji (DTI), który odzwierciedla stopień kierunkowości dyfuzji cząsteczek wody w tkankach. Wartość FA waha się od 0 (izotropia całkowita, równomierna dyfuzja we wszystkich kierunkach) do 1 (anizotropia całkowita, dyfuzja ograniczona do jednego kierunku).
W diagnostyce neurologicznej anizotropia frakcyjna jest szczególnie istotna przy ocenie integralności istoty białej mózgu. Wysokie wartości FA obserwuje się w regionach o uporządkowanej strukturze włókien nerwowych, jak ciało modzelowate czy drogi piramidowe. Obniżone wartości FA mogą wskazywać na demielinizację, uszkodzenie aksonów lub dezorganizację mikrostrukturalną włókien nerwowych.
Analiza anizotropii frakcyjnej znajduje zastosowanie w diagnostyce wielu schorzeń neurologicznych, w tym udaru mózgu, stwardnienia rozsianego, chorób neurodegeneracyjnych oraz urazów mózgu. Metoda ta pozwala również na traktografię – wizualizację przebiegu włókien nerwowych, co ma znaczenie w planowaniu zabiegów neurochirurgicznych oraz w badaniach nad plastycznością mózgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia lękowe u dzieci – Patofizjologia i mechanizm
Zaburzenia lękowe u dzieci, dotykające około 8% dzieci i 25% nastolatków, mają złożoną patogenezę obejmującą interakcję czynników biologicznych, psychologicznych i środowiskowych. Neurobiologicznie obserwuje się zwiększoną aktywację ciała migdałowatego, zaburzenia funkcjonalnej łączności z korą przedczołową oraz zmiany w hipokampie i korze przedniej zakrętu obręczy, gdzie nasilenie objawów koreluje ze zwiększonym stężeniem glutaminianu. Integralność połączeń istoty białej jest obniżona (zmniejszona anizotropia frakcyjna). Kluczową rolę odgrywają dysfunkcje układów neuroprzekaźnikowych: serotoninergicznego (potwierdzone skutecznością SSRI), noradrenergicznego, GABA-ergicznego (szczególnie receptorów GABAA) oraz dopaminergicznego. Nadaktywność osi HPA i hipersekrecja CRF, zwłaszcza po traumach w dzieciństwie, również predysponują do rozwoju zaburzeń lękowych. Dziedziczność szacowana jest na 40-47%, z udziałem polimorfizmów w genie transportera serotoniny. Temperament (behawioralne zahamowanie, nadwrażliwość na odrzucenie) oraz czynniki środowiskowe, takie jak styl rodzicielski, zaburzenia psychiczne rodziców, styl przywiązania i traumatyczne doświadczenia, mają istotny wpływ na rozwój i utrzymanie zaburzeń lękowych u dzieci.
anizotropia frakcyjna, behawioralne zahamowanie, ciało migdałowate, czynnik uwalniający kortykotropinę, fobia społeczna, gen transportera serotoniny, hipokamp, kwas gamma-aminomasłowy, lękowy styl przywiązania, mutyzm wybiórczy, neuroprzekaźnik, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przekaźnictwo noradrenergiczne, przyśrodkowa kora przedczołowa, receptor GABA, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, styl przywiązania, terapia poznawczo-behawioralna, układ serotoninergiczny, uogólnione zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe separacyjne, zaburzenie lękowe u dzieci, zaburzenie paniczne, zaburzenie psychiczne wieku dziecięcego, zniekształcenie poznawcze