działanie androgenizujące
Działanie androgenizujące to zespół efektów biologicznych wywołanych przez hormony androgenowe, głównie testosteron i jego pochodne. Oddziałują one na organizm poprzez receptory androgenowe, prowadząc do rozwoju i utrzymania męskich cech płciowych zarówno pierwszo- jak i drugorzędowych.
W praktyce klinicznej działanie androgenizujące można obserwować w postaci zwiększonego owłosienia typu męskiego (hirsutyzm), łysienia androgenowego, trądziku, pogłębienia głosu, zwiększenia masy mięśniowej czy zmian w rozkładzie tkanki tłuszczowej. U kobiet efekty te uznawane są zwykle za niepożądane i mogą wynikać z zaburzeń hormonalnych jak zespół policystycznych jajników, hiperplazja nadnerczy czy guzy hormonalnie czynne.
W farmakoterapii działanie androgenizujące jest pożądanym efektem leczenia hipogonadyzmu męskiego, osteoporozy, anemii czy kacheksji. Jednocześnie jest efektem niepożądanym niektórych leków, np. niektórych progestagenów, steroidów anabolicznych czy danazolu. Monitorowanie objawów androgenizacji stanowi ważny element oceny równowagi hormonalnej, szczególnie u kobiet przyjmujących leki hormonalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Danazol – Działania niepożądane
Danazol, wykazujący silne działanie androgenne, jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania podczas terapii. Do najczęstszych należą efekty androgenizujące, takie jak zwiększenie masy ciała, wzmożony apetyt, trądzik, łojotok, hirsutyzm oraz utrata włosów. U kobiet obserwuje się zaburzenia miesiączkowania (plamienia, zmiany długości cyklu, brak miesiączki), które zwykle ustępują w ciągu 60-90 dni po zakończeniu leczenia, choć wtórny brak miesiączki może się utrzymywać. Danazol wpływa również na gospodarkę węglowodanową, powodując zwiększoną oporność na insulinę, hipoglikemię oraz łagodne upośledzenie tolerancji glukozy. W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano kołatania serca, tachykardię, nadciśnienie tętnicze oraz rzadkie, ale poważne incydenty zakrzepowo-zatorowe i zawał mięśnia sercowego. Ponadto, lek może powodować zmiany hematologiczne (np. leukopenię, trombocytopenię), zaburzenia funkcji wątroby (wzrost aminotransferaz, żółtaczka cholestatyczna) oraz rzadkie, ale poważne nowotwory wątroby przy długotrwałym stosowaniu.
apolipoproteina, cholesterol HDL, cholesterol LDL, czerwienica, czerwone krwinki, danazol, drganie pęczkowe mięśni, dysfagia, dyslipidemia, działanie androgenizujące, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, eozynofilia, glukagon, gruczolak wątroby, hipoglikemia, hirsutyzm, kinaza kreatynowa, krwiomocz, leukopenia, łojotok, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, plamica, plamica wątrobowa, rumień, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, suchość pochwy, syntetaza kwasu aminolewulinowego, trombocytopenia, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie spermatogenezy, zakrzepica, zapalenie trzustki, zatrzymywanie płynów, zawał serca, zespół cieśni nadgarstka, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Testosteron fenylopropionian – Przedawkowanie
Testosteron fenylopropionian jest jednym z czterech estrów testosteronu wchodzących w skład preparatu Omnadren 250, w dawce 60 mg na ampułkę, obok testosteronu propionianu (30 mg), izokapronianu (60 mg) oraz dekanonianu (100 mg). Preparat podaje się w formie oleistego roztworu do wstrzykiwań, zwykle raz na tydzień. Przedawkowanie jest rzadkie przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, jednak może wystąpić przy podaniu zbyt dużej dawki jednorazowo lub częstszym niż zalecane podawaniu. Objawy przedawkowania różnią się w zależności od płci: u mężczyzn najistotniejszym objawem jest priapizm, czyli uporczywy wzwód prącia, grożący uszkodzeniem tkanek i zaburzeniami funkcji seksualnych, natomiast u kobiet dominują objawy androgenizacji, takie jak chrypka i nieodwracalna zmiana głosu (wirylizacja).
charakterystyka produktu leczniczego, działanie androgenizujące, ester testosteronu, konsultacja endokrynologiczna, konsultacja laryngologiczna, konsultacja urologiczna, Omnadren, parametry laboratoryjne, priapizm, roztwór do wstrzykiwań, testosteron dekanoian, testosteron fenylopropionian, testosteron izokapronian, testosteron propionian, wirylizacja, zaburzenie hormonalne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nebido 1000 mg/4 ml
Lek Nebido, zawierający testosteronu undecylan w stężeniu 1000 mg/4 ml, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego zależnym od androgenów oraz u mężczyzn z rakiem gruczołu sutkowego, ze względu na ryzyko progresji nowotworu pod wpływem egzogennego testosteronu. Ponadto, stosowanie Nebido jest zabronione u pacjentów z nowotworami wątroby, zarówno aktualnymi, jak i w wywiadzie, ze względu na potencjalne pogorszenie funkcji wątroby. Lek nie powinien być podawany osobom z nadwrażliwością na testosteronu undecylan lub substancje pomocnicze, w tym benzylu benzoesan (2000 mg na ampułkę), który może wywołać reakcje alergiczne. Nebido jest przeznaczony wyłącznie dla mężczyzn, a jego stosowanie u kobiet jest całkowicie przeciwwskazane ze względu na działania androgenizujące i inne niekorzystne efekty.
benzylu benzoesan, choroba układu sercowo-naczyniowego, działanie androgenizujące, epilepsja, funkcja wątroby, migrena, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór wątroby, nowotwór zależny od androgenów, progresja nowotworu, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, reakcja nadwrażliwości, retencja płynów, testosteron undecylan, zaburzenie krzepnięcia krwi