siła szpotawiąca
Siła szpotawiąca to termin ortopedyczny odnoszący się do działania mięśni lub struktur stawowych, które powoduje odchylenie części ciała (najczęściej kończyny) do wewnątrz, w kierunku osi środkowej ciała. Zjawisko to ma szczególne znaczenie w ocenie biomechaniki stawów, zwłaszcza kończyn dolnych.
W przypadku stawu kolanowego, siła szpotawiąca powoduje ustawienie kolana w pozycji szpotawej (genu varum), gdzie dystalna część kończyny odchyla się do wewnątrz. Nadmierna siła szpotawiąca może prowadzić do przeciążenia przedziału przyśrodkowego stawu kolanowego, przyspieszając procesy degeneracyjne chrząstki i powodując dolegliwości bólowe.
Ocena siły szpotawiącej ma istotne znaczenie w planowaniu leczenia schorzeń stawów, szczególnie w kwalifikacji do zabiegów korekcyjnych, takich jak osteotomie czy endoprotezoplastyka. W terapii zachowawczej stosuje się modyfikacje aktywności, fizjoterapię oraz ortezowanie w celu zrównoważenia nieprawidłowych sił działających na staw.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zerwanie łąkotki – Patofizjologia i mechanizm
Łąkotki przyśrodkowa i boczna, zbudowane głównie z kolagenu typu I, pokrywają około 70% powierzchni stawowej plateau piszczeli i pełnią kluczową rolę w przenoszeniu obciążeń oraz amortyzacji stawu udowo-piszczelowego. Ich unaczynienie jest ograniczone do zewnętrznej 1/3 („strefa czerwona”), co determinuje potencjał gojenia uszkodzeń w tej części, podczas gdy wewnętrzne 2/3 („strefa biała”) pozostają beznaczyniowe i mają ograniczone zdolności regeneracyjne. Uszkodzenia łąkotek powstają najczęściej w wyniku sił rotacyjnych i ścinających, szczególnie przy zgiętym kolanie, co jest typowe dla aktywności sportowych wymagających gwałtownych zmian kierunku, przyspieszeń i hamowań. U młodszych pacjentów dominują zerwania pionowe, takie jak „rączka od wiadra”, natomiast u osób starszych przeważają zerwania degeneracyjne o charakterze poziomym, często związane z procesami zwyrodnieniowymi i zapaleniem stawów. Współistnienie urazów łąkotki z uszkodzeniami więzadła krzyżowego przedniego (ACL) jest częste, zwłaszcza w przypadku łąkotki przyśrodkowej.
biomarker zapalny, błona maziowa, ból neuropatyczny, choroba zwyrodnieniowa stawów, czynnik wzrostu, fibrochondrocyt, kolagen typu I, komórka macierzysta, łąkotka boczna, łąkotka przyśrodkowa, macierz pozakomórkowa, medycyna regeneracyjna, meniscektomia, nocyceptor, osocze bogatopłytkowe, plateau piszczeli, płyn maziowy, płyn owodniowy, rezonans magnetyczny, siła koślawienia, siła ścinająca, siła szpotawiąca, staw udowo-piszczelowy, strefa biała łąkotki, strefa czerwona łąkotki, terapia biologiczna, torebka stawowa, więzadło krzyżowe przednie, zerwanie degeneracyjne, zerwanie pionowe, zerwanie poziome, zerwanie promieniste - Leksykon chorób i schorzeń
Zwichnięcie rzepki – Epidemiologia
Zwichnięcie rzepki stanowi 2-3% wszystkich urazów stawu kolanowego, z częstością występowania w populacji ogólnej na poziomie 5,8-7,0 na 100 000 osób rocznie, a u młodzieży (10-17 lat) wzrasta do 29 na 100 000. W populacji wojskowej częstość ta sięga 69 na 100 000. Najczęściej dotyczy osób w drugiej i trzeciej dekadzie życia, z pierwszym epizodem przed 20. rokiem życia. Ryzyko nawrotu po pierwszym zwichnięciu wynosi 15-60%, z możliwością wzrostu do 54% po 15 latach. Czynniki ryzyka obejmują młody wiek, patella alta, dysplazję kłykci kości udowej, wcześniejsze zwichnięcie po stronie przeciwnej oraz wiotkość więzadeł. Zwichnięcia rzepki najczęściej wynikają z urazów skrętnych kolana w zgięciu i valgus, często bez kontaktu, szczególnie podczas aktywności sportowej takich jak koszykówka (18,2%), piłka nożna (6,9%) i futbol amerykański (6,9%).
artrogrypoza, ból rzepkowo-udowy, choroba Osgood-Schlattera, dysplazja kłykci kości udowej, jakość życia związana ze zdrowiem, nawrotowe zwichnięcie rzepki, otyłość olbrzymia, patella alta, przyśrodkowe więzadło rzepkowo-udowe, siła szpotawiąca, uraz ortopedyczny, uraz skrętny, wiotkość więzadeł, zespół Bealsa, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Larsena, zwichnięcie rzepki, zwichnięcie stawu kolanowego