wirus Herpes zoster
Wirus Herpes zoster, znany również jako wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV), należy do rodziny Herpesviridae. Jest czynnikiem etiologicznym dwóch jednostek chorobowych: ospy wietrznej (varicella) – występującej najczęściej u dzieci podczas pierwotnego zakażenia, oraz półpaśca (zoster) – będącego wynikiem reaktywacji latentnego wirusa.
Po pierwotnym zakażeniu wirus pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latencji przez wiele lat. Reaktywacja VZV, prowadząca do półpaśca, występuje zwykle u osób z obniżoną odpornością, w podeszłym wieku lub w stanach stresowych. Objawia się bolesną, pęcherzykową wysypką ograniczoną do obszaru unerwianego przez zajęty zwój nerwowy, najczęściej w obrębie tułowia.
Powikłania półpaśca mogą obejmować neuralgię popółpaścową (PHN), która charakteryzuje się przewlekłym bólem neuropatycznym utrzymującym się miesiącami po ustąpieniu zmian skórnych. Inne powikłania to zapalenie rogówki przy zajęciu nerwu trójdzielnego, porażenie nerwu twarzowego (zespół Ramsaya Hunta) czy rozsiane zakażenie u pacjentów immunoniekompetentnych.
W leczeniu półpaśca stosuje się leki przeciwwirusowe (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir), które są najskuteczniejsze przy wczesnym wdrożeniu terapii (do 72h od wystąpienia wysypki). Profilaktyka obejmuje szczepienia przeciwko ospie wietrznej oraz szczepionkę przeciwko półpaścowi, zalecane szczególnie osobom po 50. roku życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gabapentin Aurovitas 300 mg
Gabapentin Aurovitas, zawierający gabapentynę w dawkach 100 mg, 300 mg oraz 400 mg w formie kapsułek twardych, jest wskazany w leczeniu padaczki oraz obwodowego bólu neuropatycznego. W terapii padaczki stosowany jest jako lek wspomagający u dorosłych i dzieci powyżej 6 roku życia w napadach częściowych (z lub bez wtórnego uogólnienia) oraz jako monoterapia u dorosłych i młodzieży od 12 roku życia. Nie jest zalecany do monoterapii u dzieci poniżej 12 lat ani w ogóle u dzieci poniżej 6 lat. W leczeniu obwodowego bólu neuropatycznego, Gabapentin Aurovitas jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych, szczególnie w bolesnej neuropatii cukrzycowej i neuralgii popółpaścowej, zwłaszcza gdy inne metody leczenia zawiodły lub są przeciwwskazane.
bolesna neuropatia cukrzycowa, epilepsja, gabapentyna, kapsułka twarda, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia padaczki, napad częściowy, napad wtórnie uogólniony, nerwoból popółpaścowy, neuralgia popółpaścowa, obwodowy ból neuropatyczny, padaczka, powikłanie neurologiczne cukrzycy, przewlekły zespół bólowy, terapia bólu neuropatycznego, terapia padaczki, terapia skojarzona, wirus Herpes zoster - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tabagine 300 mg
Tabagine, zawierający pregabalinę w dawkach 75 mg, 150 mg oraz 300 mg, jest wskazany w leczeniu bólu neuropatycznego o podłożu obwodowym i ośrodkowym, w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii popółpaścowej, bólu neuropatycznego po udarze mózgu czy urazie rdzenia kręgowego oraz neuralgii trójdzielnej. Ponadto, lek znajduje zastosowanie jako terapia skojarzona u dorosłych pacjentów z napadami częściowymi padaczki, zwłaszcza w przypadkach lekooporności lub nietolerancji innych leków przeciwpadaczkowych. Trzecim wskazaniem jest leczenie uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD) u pacjentów z przewlekłym, trudnym do kontrolowania lękiem oraz objawami somatycznymi, szczególnie gdy inne terapie, takie jak SSRI lub SNRI, okazały się nieskuteczne lub przeciwwskazane.
ból neuropatyczny, ból neuropatyczny ośrodkowy, depresant OUN, kapsułka twarda, leczenie skojarzone padaczki, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, napad częściowy, napad ogniskowy, neuralgia popółpaścowa, neuralgia trójdzielna, neuropatia, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, objawy somatyczne lęku, padaczka lekooporna, pregabalina, SNRI, SSRI, substancja psychoaktywna, uogólnione zaburzenie lękowe, wirus Herpes zoster, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe uogólnione - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gabacol 400 mg
Lek Gabacol, zawierający gabapentynę w kapsułkach o dawkach 100 mg, 300 mg i 400 mg, jest wskazany w terapii napadów częściowych padaczki oraz obwodowego bólu neuropatycznego u dorosłych. W padaczce stosowany jest jako terapia wspomagająca u dzieci od 6. roku życia oraz dorosłych, a także jako monoterapia u pacjentów powyżej 12 lat z napadami częściowymi z lub bez wtórnego uogólnienia. Gabapentyna wykazuje skuteczność szczególnie w przypadkach, gdy standardowe leczenie jest niewystarczające lub przeciwwskazane. W leczeniu bólu neuropatycznego, Gabacol jest zalecany u dorosłych z bolesną neuropatią cukrzycową oraz neuralgią postherpetyczną, zwłaszcza gdy ból ma charakter piekący, mrowiący lub drętwiejący i nie reaguje na standardowe leki przeciwbólowe pierwszego rzutu.
ból neuropatyczny obwodowy, gabapentyna, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia, napad częściowy, napad padaczkowy, neuralgia postherpetyczna, neuropatia cukrzycowa, obwodowy ból neuropatyczny, obwodowy układ nerwowy, padaczka, terapia wspomagająca, titracja leku, wirus Herpes zoster, wtórne uogólnienie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pragiola 100 mg
Pragiola (pregabalina) jest lekiem dostępnym w kapsułkach twardych o dawkach od 25 mg do 300 mg, stosowanym przede wszystkim w leczeniu bólu neuropatycznego, padaczki oraz uogólnionych zaburzeń lękowych u dorosłych. W terapii bólu neuropatycznego wykazuje skuteczność zarówno w neuropatiach obwodowych (cukrzycowa, pozapółpaścowa, pourazowa, toksyczna), jak i ośrodkowych (uszkodzenia rdzenia kręgowego, udary, stwardnienie rozsiane). W padaczce pregabalina jest wskazana wyłącznie jako lek wspomagający w terapii skojarzonej napadów częściowych, zarówno z wtórnym uogólnieniem, jak i bez, szczególnie w przypadkach lekooporności. W zaburzeniach lękowych uogólnionych (GAD) lek jest rekomendowany przy utrzymujących się co najmniej 6 miesięcy nasilonych objawach lękowych, poprawiając tolerancję i compliance terapii.
ból neuropatyczny, ból neuropatyczny obwodowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, compliance terapeutyczny, lek przeciwpadaczkowy, napady częściowe, napięcie mięśniowe, neuropatia cukrzycowa, neuropatia pourazowa, neuropatia toksyczna, obwodowy układ nerwowy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, padaczka lekooporna, pregabalina, stwardnienie rozsiane, udar mózgu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wirus Herpes zoster, wtórne uogólnienie napadów, zaburzenia lękowe uogólnione - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bortezomib Zentiva 1 mg
Bortezomib Zentiva, stosowany głównie w terapii szpiczaka mnogiego, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które należy dokładnie monitorować. W badaniach klinicznych obejmujących 5476 pacjentów, z czego 3996 otrzymywało dawkę 1,3 mg/m², najczęściej obserwowano trombocytopenię, niedokrwistość, neutropenię, obwodową neuropatię (w tym czuciową), bóle głowy, parestezje oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, zaparcia, wymioty). Działania te występowały bardzo często (>1/10). Ponadto często zgłaszano zmęczenie, gorączkę, zmniejszenie apetytu, duszność, wysypkę, półpasiec i ból mięśni. Neuropatia obwodowa, szczególnie czuciowa, jest istotnym ograniczeniem terapii i może wymagać modyfikacji dawkowania lub przerwania leczenia.
anemia, badanie hematologiczne, bortezomib, ciężkie działanie niepożądane, drętwienie, duszność, dyzestezja, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca, ostra rozlana naciekowa choroba płuc, parestezja, półpasiec, przeczulica bólowa, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wirus Herpes zoster, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gabapentin Teva 400 mg
Gabapentin Teva 400 mg, zawierający gabapentynę, jest wskazany w terapii padaczki oraz obwodowego bólu neuropatycznego. W leczeniu padaczki stosuje się go jako terapię wspomagającą u dzieci od 6 roku życia oraz dorosłych z napadami częściowymi, a także w monoterapii u młodzieży od 12 lat i dorosłych. W obszarze bólu neuropatycznego lek jest rekomendowany u dorosłych z bolesną neuropatią cukrzycową oraz neuralgią postherpetyczną, szczególnie gdy ból utrzymuje się powyżej 3 miesięcy po ustąpieniu wysypki. Gabapentynę należy wprowadzać stopniowo, monitorując skuteczność i działania niepożądane, z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych i indywidualizacji terapii.
ból neuropatyczny, ból neuropatyczny obwodowy, ból przewlekły, działania niepożądane, gabapentyna, hiperglikemia, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia, napady częściowe, napady toniczno-kloniczne, napady wtórnie uogólnione, nerwoból popółpaścowy, neuralgia postherpetyczna, neuropatia cukrzycowa, padaczka, parestezje, politerapia, skuteczność przeciwdrgawkowa, uszkodzenie nerwów obwodowych, wirus Herpes zoster, wysypka półpaścowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Versatis 700 mg
Versatis 700 mg to plaster leczniczy zawierający 5% lidokainy (700 mg lidokainy w plastrze o wymiarach 10×14 cm), wskazany do objawowego leczenia bólu neuropatycznego związanego z neuralgią popółpaścową (PHN) u dorosłych pacjentów po przebytym zakażeniu wirusem Herpes zoster. Produkt ma postać hydrożelowego plastra z materiałem przylepnym na podłożu z politereftalanu etylenu. Neuralgia popółpaścowa charakteryzuje się przewlekłym bólem neuropatycznym utrzymującym się miesiące lub lata po ustąpieniu zmian skórnych. Leczenie miejscowe lidokainą ma na celu złagodzenie tego bólu poprzez miejscowe znieczulenie. W składzie plastra znajdują się także substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan (14 mg), propylu parahydroksybenzoesan (7 mg) oraz glikol propylenowy (700 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub podrażnienia skóry, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta do terapii.
ból neuropatyczny, działanie znieczulające, glikol propylenowy, leczenie bólu neuropatycznego, leczenie objawowe, leczenie przyczynowe, lidokaina, metylu parahydroksybenzoesan, neuralgia popółpaścowa, plaster hydrożelowy, plaster leczniczy, podrażnienie skóry, półpasiec, propylu parahydroksybenzoesan, przewlekły zespół bólowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, terapia systemowa, wirus Herpes zoster, zmiana skórna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Accordeon 10 mg
Oksykodon chlorowodorek, substancja czynna preparatu Accordeon, jest pełnym agonistą receptorów opioidowych (kappa, mi, delta) ośrodkowego układu nerwowego, wykazującym działanie analgetyczne i sedacyjne. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zapewniają długotrwałą kontrolę bólu bez zwiększenia częstości działań niepożądanych w porównaniu do form szybkiego uwalniania. Oksykodon może indukować skurcz zwieracza Oddiego, co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z chorobami dróg żółciowych. Ponadto, wpływa na osie endokrynne podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczową i podwzgórzowo-przysadkowo-gonadową, powodując wzrost prolaktyny oraz obniżenie kortyzolu i testosteronu w osoczu, co może manifestować się zaburzeniami miesiączkowania i zmniejszonym libido. Działanie immunomodulujące oksykodonu jest podobne do morfiny, jednak jego kliniczne znaczenie wymaga dalszych badań.
agonista opioidowy, ból neuropatyczny, ból nowotworowy, ból pooperacyjny, choroba zwyrodnieniowa stawów, drogi żółciowe, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, efekt przeciwbólowy, immunomodulacja, kortyzol, kortyzol w osoczu, nerwoból poopryszczkowy, neuropatia cukrzycowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oś podwzgórzowo-przysadkowo-gonadowa, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, przedłużone uwalnianie, przepływ żółci, receptory opioidowe, testosteron, układ hormonalny, układ immunologiczny, wirus Herpes zoster, zaburzenia miesiączkowania, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gabapentin Teva 600 mg
Gabapentin Teva w dawce 600 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany w leczeniu padaczki oraz obwodowego bólu neuropatycznego. W terapii padaczki stosuje się go jako lek wspomagający u dzieci od 6. roku życia oraz dorosłych z napadami częściowymi z napadami wtórnie uogólnionymi lub bez nich, a także w monoterapii u pacjentów od 12. roku życia. Rozpoznanie padaczki powinno być potwierdzone badaniem EEG i obrazowaniem mózgu (MRI). W leczeniu obwodowego bólu neuropatycznego, szczególnie w bolesnej neuropatii cukrzycowej oraz neuralgii popółpaścowej, lek jest stosowany wyłącznie u dorosłych. Terapia powinna być poprzedzona dokładną diagnostyką, oceną nasilenia bólu oraz wykluczeniem innych przyczyn dolegliwości.
allodynia, elektroencefalografia, gabapentyna, kontrola glikemii, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia, napad częściowy, napad częściowy z wtórnym uogólnieniem, napad fokalny, neuralgia popółpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewydolność nerek, obrazowanie MRI mózgu, obwodowy ból neuropatyczny, padaczka, półpasiec, skala oceny bólu, terapia adjuwantowa, wirus Herpes zoster, zaburzenie czynności nerek