ścieżka sygnałowa Akt/mTOR
Ścieżka sygnałowa Akt/mTOR to kluczowy szlak biochemiczny regulujący szereg fundamentalnych procesów komórkowych, w tym wzrost komórek, proliferację, metabolizm oraz angiogenezę. Aktywacja kinazy Akt (inaczej nazywanej PKB – kinazą białkową B) zachodzi głównie w odpowiedzi na działanie czynników wzrostu poprzez szlak PI3K i prowadzi do fosforylacji wielu białek efektorowych.
Kinaza mTOR (mammalian target of rapamycin) występuje w dwóch kompleksach: mTORC1 i mTORC2. mTORC1 jest bezpośrednim efektorem Akt i reguluje syntezę białek, biogenezę rybosomów oraz metabolizm komórkowy. mTORC2 działa jako regulator zwrotny, fosforylując i aktywując Akt, tworząc pętlę regulacyjną.
Zaburzenia w ścieżce Akt/mTOR są powiązane z wieloma stanami patologicznymi, w tym nowotworami, cukrzycą oraz zaburzeniami neurologicznymi. Nadmierna aktywacja tej ścieżki jest obserwowana w wielu typach nowotworów, co czyni ją ważnym celem terapeutycznym. Inhibitory mTOR, takie jak rapamycyna i jej analogi (ewerolimuus, temsirolimus), są stosowane w leczeniu niektórych nowotworów oraz jako leki immunosupresyjne.
W praktyce klinicznej modulowanie ścieżki Akt/mTOR stanowi obiecującą strategię terapeutyczną, szczególnie w onkologii. Obecnie prowadzone są liczne badania kliniczne nad nowymi inhibitorami poszczególnych elementów tego szlaku, a także nad terapiami kombinowanymi, które mogłyby przezwyciężyć mechanizmy oporności na leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak stawowy – Etiologia i przyczyny
Mięsak stawowy (synovial sarcoma) to rzadki, złośliwy nowotwór tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się w okolicy dużych stawów, zwłaszcza kolan, łokci, bioder i ramion. Kluczowym czynnikiem etiologicznym jest specyficzna translokacja chromosomowa t(X;18)(p11;q11), obecna w ponad 90% przypadków, prowadząca do powstania genu fuzyjnego SS18-SSX. Białko fuzyjne SS18-SSX zaburza funkcję kompleksu BAF, wyparcie białka supresorowego BAF47 oraz aktywację genu Sox2, co skutkuje nieprawidłową ekspresją genów i rozwojem guza. Mutacja ta jest somatyczna, nie germinalna, co wyklucza dziedziczenie. Mięsak charakteryzuje się powolnym wzrostem, ale wysokim ryzykiem inwazji lokalnej i przerzutów (30-60%), które mogą pojawić się nawet po 5 latach od diagnozy.
arsen, białko fuzyjne, błona maziowa, chlorek winylu, choroba von Recklinghausena, dioksyna, dwutlenek toru, gen fuzyjny SS18-SSX, gen Sox2, gen SS18, gen SSX, mięsak indukowany promieniowaniem, mięsak Kaposiego, mięsak maziówkowy, mięsak stawowy, mutacja genu RB1, mutacja genu TP53, mutacja germinalna, mutacja somatyczna, naciekanie tkanek, nerwiakowłókniakowatość typu 1, nowotwór złośliwy tkanek miękkich, promieniowanie jonizujące, przerzut nowotworowy, radioterapia, remodelowanie chromatyny, ścieżka sygnałowa Akt/mTOR, siatkówczak dziedziczny, tkanka maziowa, translokacja chromosomowa, wirus onkogenny, zaburzenie epigenetyczne, zespół Li-Fraumeni, zespół Wernera