aberracja chromosomowa strukturalna
Aberracja chromosomowa strukturalna to zmiana w budowie chromosomu polegająca na zaburzeniu jego prawidłowej struktury bez zmiany liczby chromosomów. Należą do nich delecje (utrata fragmentu chromosomu), duplikacje (podwojenie fragmentu), inwersje (odwrócenie fragmentu), translokacje (przemieszczenie fragmentu między chromosomami) oraz izochromosomy (chromosomy z identycznymi ramionami).
Aberracje strukturalne mogą powstać spontanicznie lub pod wpływem czynników mutagennych, takich jak promieniowanie jonizujące, niektóre związki chemiczne czy wirusy. Mechanizm ich powstawania polega najczęściej na pęknięciu chromosomu i nieprawidłowym połączeniu fragmentów lub na błędach w procesie rekombinacji genetycznej.
Konsekwencje kliniczne aberracji chromosomowych strukturalnych zależą od rodzaju aberracji, jej wielkości oraz lokalizacji. Mogą one prowadzić do zespołów wad wrodzonych, zaburzeń rozwojowych, niepełnosprawności intelektualnej, poronień samoistnych lub zwiększonego ryzyka nowotworów. Niektóre aberracje zrównoważone mogą nie dawać objawów u nosiciela, ale zwiększać ryzyko niezrównoważonego kariotypu u potomstwa.
Diagnostyka aberracji strukturalnych obejmuje badania cytogenetyczne (klasyczne badanie kariotypu), techniki FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ), techniki mikromacierzowe (aCGH) oraz sekwencjonowanie nowej generacji. Poradnictwo genetyczne jest kluczowe dla rodzin, w których występują aberracje chromosomowe strukturalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Pharmascience 200 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sorafenibu wykazały zmiany zwyrodnieniowe i regeneracyjne w różnych narządach przy ekspozycji niższej niż kliniczna (ocenianej na podstawie AUC). Szczególnie wrażliwe na działanie leku okazały się młode, rozwijające się organizmy, gdzie u młodych psów stwierdzono nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku oraz zmiany w składzie zębiny, co nie występowało u dorosłych osobników. Badania genotoksyczności dały wyniki mieszane: sorafenib nie wykazywał mutagenności w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo, jednak w teście in vitro na komórkach CHO zaobserwowano zwiększoną liczbę aberracji chromosomowych. Dodatkowo, jeden z produktów pośrednich obecny w substancji czynnej (<0,15%) wykazywał działanie mutagenne w teście Amesa. Nie przeprowadzono badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego sorafenibu.
aberracja chromosomowa strukturalna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, klastogenność, komórki CHO, oligospermia, parametr AUC, płytka wzrostowa kości udowej, resorpcja płodu, sorafenib, test Amesa, test mikrojądrowy, tozylan sorafenibu, ubogokomórkowość szpiku, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gabacol 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gabapentyny, substancji czynnej leku Gabacol, obejmowały ocenę potencjału rakotwórczego, mutagennego, wpływu na płodność oraz działania teratogennego. W dwuletnich badaniach na myszach i szczurach stosowano dawki do 2000 mg/kg/dobę (odpowiadające do 5-krotności dawki ludzkiej 3600 mg/dobę w przeliczeniu na mg/m²). U samców szczurów poddanych najwyższej dawce zaobserwowano statystycznie znamienny wzrost nowotworów z komórek zrazikowych trzustki, jednak były one niskozłośliwe, nie wpływały na przeżywalność ani nie dawały przerzutów, a ich występowanie ograniczało się do najwyższej dawki. Gabapentyna nie wykazała działania genotoksycznego w standardowych testach in vitro i in vivo. Ponadto, nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność szczurów przy dawkach do 2000 mg/kg/dobę (około 5-krotność dawki ludzkiej).
Badania teratogenności przeprowadzono na myszach, szczurach i królikach, stosując dawki od 60 do 3000 mg/kg/dobę (0,3 do 8-krotności dawki ludzkiej 3600 mg/dobę w mg/m²). Gabapentyna nie zwiększała częstości wad wrodzonych, jednak u gryzoni zaobserwowano opóźnienie kostnienia kości czaszki, kręgów oraz kończyn przy dawkach ≥1000 mg/kg/dobę u myszy i do 2000 mg/kg/dobę u szczurów. U szczurów stwierdzono także zwiększoną częstość wodniaka moczowodu i/lub wodonercza przy dawkach od 500 do 2000 mg/kg/dobę. U królików podawanie gabapentyny w okresie organogenezy wiązało się ze zwiększoną utratą płodu po zagnieżdżeniu, co wskazuje na ograniczone marginesy bezpieczeństwa i konieczność ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomowa strukturalna, badanie teratologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gabapentyna, mikrojąderko w szpiku kostnym, mutagenność in vitro, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, opóźnienie kostnienia, organogeneza, potencjał genotoksyczny, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze, wpływ na płodność