przestrzeń wodna pozakomórkowa

Przestrzeń wodna pozakomórkowa (ang. extracellular fluid, ECF) stanowi część całkowitej wody ustrojowej znajdującą się poza komórkami organizmu. Obejmuje ona około 20% masy ciała dorosłego człowieka (około 14 litrów u osoby ważącej 70 kg) i dzieli się na dwa główne kompartmenty: płyn śródmiąższowy (interstycjalny) oraz osocze krwi.

Płyn śródmiąższowy wypełnia przestrzenie między komórkami tkanek, stanowiąc około 75% całkowitej objętości płynu pozakomórkowego. Zawiera on elektrolity, białka, składniki odżywcze oraz produkty przemiany materii. Osocze krwi stanowi pozostałe 25% objętości płynu pozakomórkowego i charakteryzuje się wyższym stężeniem białek w porównaniu do płynu śródmiąższowego.

Skład elektrolitowy przestrzeni wodnej pozakomórkowej różni się znacząco od płynu wewnątrzkomórkowego. W ECF dominującym kationem jest sód (Na+), a anionami chlorki (Cl-) i wodorowęglany (HCO3-). Utrzymanie prawidłowej objętości i składu płynu pozakomórkowego jest kluczowe dla homeostazy organizmu i podlega ścisłej regulacji przez nerki, układ hormonalny oraz mechanizmy osmotyczne.

Zaburzenia przestrzeni wodnej pozakomórkowej mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak obrzęki (przy zwiększonej objętości ECF) lub odwodnienie (przy zmniejszonej objętości ECF). Ocena stanu nawodnienia i równowagi elektrolitowej przestrzeni pozakomórkowej stanowi istotny element diagnostyki i terapii wielu schorzeń, szczególnie w nefrologii, kardiologii i intensywnej terapii.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl