komórka enterochromaffinopodobna
Komórki enterochromaffinopodobne (ECL) to wyspecjalizowane komórki neuroendokrynne, zlokalizowane głównie w błonie śluzowej żołądka, szczególnie w dnie i trzonie. Stanowią one najliczniejszą populację komórek endokrynnych żołądka, odpowiadając za około 30-40% wszystkich komórek endokrynnych tego narządu.
Podstawową funkcją komórek ECL jest produkcja i wydzielanie histaminy w odpowiedzi na stymulację przez gastrynę. Uwolniona histamina działa na receptory H2 zlokalizowane na komórkach okładzinowych, stymulując wydzielanie kwasu solnego. Komórki ECL pełnią zatem kluczową rolę w regulacji wydzielania żołądkowego poprzez parakrynne oddziaływanie na komórki okładzinowe.
W patologii komórki ECL mogą ulegać hiperplazji, dysplazji, a nawet transformacji nowotworowej. Hiperplazja tych komórek jest często obserwowana w przebiegu przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka typu A, w zespole Zollingera-Ellisona oraz podczas długotrwałej terapii inhibitorami pompy protonowej. W rzadkich przypadkach może dochodzić do rozwoju rakowiaka z komórek ECL, szczególnie u pacjentów z zespołem MEN-1.
Identyfikacja komórek ECL w badaniach histopatologicznych opiera się na ich charakterystycznej morfologii oraz zdolności do wychwytywania i dekarboksylacji amin (APUD). W diagnostyce immunohistochemicznej wykazują one ekspresję chromograniny A, synaptofizyny oraz specyficznego markera histydyny dekarboksylazy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polprazol Acidcontrol 10 mg
Omeprazol, substancja czynna preparatu Polprazol Acidcontrol, jest inhibitorem pompy protonowej (IPP) o kodzie ATC A02BC01, działającym poprzez selektywne, odwracalne hamowanie H+/K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych żołądka. Mechanizm ten prowadzi do skutecznego zahamowania zarówno podstawowego, jak i stymulowanego wydzielania kwasu solnego, co przekłada się na zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego o około 80% w ciągu 24 godzin przy dawce 20 mg na dobę. Maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest po 4 dniach stosowania, a pH żołądka utrzymuje się na poziomie ≥3 przez średnio 17 godzin na dobę. Omeprazol charakteryzuje się szybkim początkiem działania i długotrwałym efektem, bez obserwowanego zjawiska tachyfilaksji, co czyni go skutecznym lekiem w terapii choroby wrzodowej dwunastnicy oraz choroby refluksowej przełyku.
błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa dwunastnicy, chromogranina A, cyjanokobalamina, gastryna, guz neuroendokrynny, H+ K+ ATP-aza, inhibitor pompy protonowej, kanalik wydzielniczy, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa, kwas solny w żołądku, mieszanina racemiczna, omeprazol, Polprazol, tachyfilaksja, torbiel gruczołowa żołądka, witamina B12, wrzód dwunastnicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omeprazole Sandoz 40 mg
Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych, w szczególności na szczurach poddanych długotrwałemu podawaniu omeprazolu, wykazały charakterystyczne zmiany w błonie śluzowej żołądka, takie jak hiperplazja komórek enterochromaffinopodobnych (ECL) oraz rozwój rakowiaków. Zmiany te są wynikiem adaptacyjnej odpowiedzi organizmu na przewlekłe hamowanie wydzielania kwasu solnego, prowadzące do utrzymującej się hipergastrynemii. Warto podkreślić, że obserwowane efekty nie wynikają z bezpośredniej toksyczności omeprazolu, lecz z wtórnego wzrostu poziomu gastryny, który stymuluje proliferację komórek ECL i może indukować zmiany nowotworowe.
antagonista receptora H2, badanie przedkliniczne, błona śluzowa żołądka, gastryna, hipergastrinemia, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, omeprazol, proliferacja komórek, rakowiak, sekrecja kwasu, wycięcie dna żołądka, wydzielanie kwasu solnego, zmiana patologiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Panzol Pro 20 mg
Pantoprazol, będący inhibitorem pompy protonowej (IPP) z grupy A02BC02, działa poprzez specyficzne, nieodwracalne hamowanie enzymu H+, K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych żołądka, co prowadzi do zahamowania zarówno podstawowego, jak i stymulowanego wydzielania kwasu solnego. Mechanizm ten jest niezależny od stymulacji acetylocholiną, histaminą czy gastryną, a efekt terapeutyczny obserwuje się zarówno po podaniu doustnym, jak i dożylnym. W trakcie terapii dawką 20 mg pantoprazolu dochodzi do szybkiego ustępowania objawów GERD, takich jak zgaga i kwaśne odbijanie, z całkowitym ustąpieniem zgagi u 54-80,6% pacjentów po 7 dniach oraz 68,1-92,3% po 28 dniach. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do odwracalnego wzrostu stężenia gastryny, zwykle do dwukrotności wartości wyjściowej, oraz łagodnego do umiarkowanego rozrostu komórek enterochromafinopodobnych (ECL), bez obserwacji zmian przedrakowych u ludzi.
antagonista receptora H2, benzoimidazol, błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, chromogranina A, gastryna, GERD, guz neuroendokrynny, H+ K+ ATP-aza, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka G, komórka okładzinowa, kwaśne odbijanie, leczenie zgagi, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, ocena endoskopowa, pantoprazol, rakowiak żołądka, wydzielanie wewnętrzne, zgaga - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Esomeprazole Adamed 40 mg
Ezomeprazol, będący S-izomerem omeprazolu i inhibitorem pompy protonowej (ATC: A02BC05), skutecznie hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku poprzez nieodwracalne blokowanie enzymu H+/K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych. Po podaniu doustnym w dawkach 20 mg i 40 mg u pacjentów z chorobą refluksową przełyku, pH żołądka utrzymuje się powyżej 4 przez średnio 13 i 17 godzin na dobę, a efekt ten jest niezależny od drogi podania (doustna lub dożylna). W leczeniu refluksowego zapalenia przełyku 40 mg ezomeprazolu doustnie prowadzi do wygojenia zmian zapalnych u 78% pacjentów po 4 tygodniach i 93% po 8 tygodniach. W przypadku krwawień z wrzodu żołądka, schemat dożylny 80 mg wlew początkowy i 8 mg/godz. przez 72 godziny znacząco zmniejsza ryzyko ponownego krwawienia (5,9% vs 10,3% w ciągu 3 dni oraz 7,7% vs 13,6% po 30 dniach w porównaniu z placebo).
błona śluzowa żołądka, Campylobacter, choroba refluksowa przełyku, chromogranina A, Clostridium difficile, dysfagia, ezomeprazol, GERD, guz neuroendokrynny, H+ K+ ATP-aza, inhibitor pompy protonowej, kanalik wydzielniczy, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa, krwawienie z wrzodu żołądka, pole pod krzywą stężenia, pompa protonowa, rakowiak, refluksowe zapalenie przełyku, S-izomer omeprazolu, Salmonella, skala Forrest, słaba zasada, torbiel gruczołowa żołądka, wydzielanie kwasu solnego, zanikowy nieżyt żołądka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pantoprazole Kalceks 40 mg
Pantoprazol, będący inhibitorem pompy protonowej (IPP) z grupy benzoimidazoli (kod ATC: A02BC02), działa poprzez specyficzne, dawkozależne hamowanie enzymu H+K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych żołądka, co prowadzi do zahamowania wydzielania kwasu solnego. Lek ulega aktywacji w kwaśnym środowisku komórek okładzinowych i skutecznie redukuje zarówno podstawowe, jak i stymulowane wydzielanie kwasu, niezależnie od rodzaju stymulacji (acetylocholina, histamina, gastryna). Efekt terapeutyczny pantoprazolu jest szybki, z ustąpieniem objawów klinicznych u większości pacjentów w ciągu 2 tygodni terapii, a skuteczność jest porównywalna przy podaniu doustnym i dożylnym.
acetylocholina, antagonista receptora H2, benzoimidazol, chromogranina A, enzym H+K+-ATP-aza, gastryna, guz neuroendokrynny, hipergastrynemia, histamina, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa żołądka, rakowiak żołądka, receptor komórkowy, rozrost gruczolakowaty, stężenie gastryny, wydzielanie kwasu solnego, zmiana przedrakowiakowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pantoprazole Reig Jofre 40 mg
Pantoprazol, klasyfikowany pod kodem ATC A02BC02, jest inhibitorem pompy protonowej stosowanym w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, zawierającym 40 mg substancji czynnej (pantoprazolu sodowego półtorawodnego) na fiolkę. Mechanizm działania polega na selektywnym, dawko-zależnym hamowaniu enzymu H+,K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych żołądka, co prowadzi do skutecznego zahamowania wydzielania kwasu solnego zarówno w warunkach bazalnych, jak i stymulowanych. Pantoprazol aktywuje się w kwaśnym środowisku komórek okładzinowych, a jego efekt terapeutyczny jest niezależny od drogi podania (doustnej lub dożylnej). U większości pacjentów obserwuje się ustąpienie objawów choroby w ciągu 2 tygodni od rozpoczęcia terapii.
antagonista receptora H2, blokowanie pompy protonowej, chromogranina A, enzym H+, guz neuroendokrynny, inhibitor pompy protonowej, K+-ATP-aza, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa żołądka, kwas solny, kwaśność treści żołądkowej, kwaśność wewnątrzżołądkowa, pantoprazol, parametr wewnątrzwydzielniczy tarczycy, pochodna benzoimidazolu, poziom gastryny, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, rakowiak żołądka, rozrost gruczolakowaty, wydzielanie gastryny, wydzielanie kwasu, zmiana przedrakowiakowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Helicid Forte 40 mg
Badania przedkliniczne dotyczące omeprazolu, substancji czynnej leku Helicid Forte (40 mg), wykazały, że długotrwałe hamowanie wydzielania kwasu solnego w żołądku prowadzi do charakterystycznych zmian histopatologicznych, takich jak przerost komórek enterochromaffinopodobnych (ECL) oraz rozwój rakowiaków neuroendokrynnych u szczurów. Zmiany te są wtórne do przewlekłego wzrostu stężenia gastryny w soku żołądkowym, co jest konsekwencją farmakologicznego działania omeprazolu. Warto podkreślić, że obserwowane efekty nie są specyficzne dla omeprazolu, lecz dotyczą całej grupy inhibitorów pompy protonowej oraz antagonistów receptora histaminowego H2, a także mogą występować po częściowej resekcji dna żołądka.
antagonista receptora histaminowego H2, błona śluzowa żołądka, hamowanie wydzielania kwasu solnego, Helicid Forte, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka neuroendokrynna, omeprazol, rakowiak, resekcja dna żołądka, sok żołądkowy, zmiana histopatologiczna, zwiększenie stężenia gastryny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omeprazol Biofarm 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa omeprazolu wykazały, że długotrwałe podawanie tego inhibitora pompy protonowej u szczurów prowadzi do charakterystycznych zmian histopatologicznych w błonie śluzowej żołądka, takich jak hiperplazja komórek enterochromaffinopodobnych (ECL) oraz rozwój rakowiaków. Zmiany te są wynikiem utrzymującej się hipergastrynemii, będącej fizjologiczną odpowiedzią na przewlekłe hamowanie wydzielania kwasu solnego, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym omeprazolu. Podobne efekty obserwowano także po stosowaniu antagonistów receptorów H2 (np. ranitydyna, famotydyna) oraz innych inhibitorów pompy protonowej, a także po częściowym wycięciu dna żołądka, co potwierdza mechanizm adaptacyjny żołądka do zmniejszonej kwaśności soku żołądkowego.
antagonista receptora H2, badanie przedkliniczne, błona śluzowa żołądka, famotydyna, hamowanie wydzielania kwasu solnego, hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, hipergastrinemia, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórka enterochromaffinopodobna, omeprazol, rakowiak, ranitydyna, receptor histaminowy H2, sok żołądkowy, wycięcie dna żołądka, wydzielanie kwasu solnego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Asteloc 40 mg
Pantoprazol, substancja czynna leku Asteloc 40 mg, jest inhibitorem pompy protonowej (IPP) o kodzie ATC A02BC02, działającym poprzez specyficzne, nieodwracalne hamowanie enzymu H+/K+ ATP-azy w komórkach okładzinowych żołądka. Mechanizm ten prowadzi do istotnego zmniejszenia wydzielania kwasu solnego, zarówno podstawowego, jak i stymulowanego, co umożliwia skuteczne leczenie schorzeń związanych z nadmierną kwasowością żołądka. Efekt farmakologiczny jest proporcjonalny do dawki i obserwuje się ustąpienie objawów już po około 2 tygodniach terapii. Pantoprazol wykazuje unikatową zdolność do blokowania pompy protonowej niezależnie od stymulacji przez acetylocholinę, histaminę czy gastrynę, a jego działanie jest identyczne przy podaniu doustnym i dożylnym.
acetylocholina, benzimidazol, chromogranina A, gastryna, guz neuroendokrynny, H+ K+ ATP-aza, histamina, inhibitor pompy protonowej, inhibitor receptora H2, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa żołądka, kwasowość wewnątrzżołądkowa, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, podstawiony benzimidazol, rakowiak żołądka, receptor komórkowy, rozrost gruczolakowaty, wydzielanie kwasu solnego, wydzielanie żołądkowe, zmiana przedrakowiakowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Esomeprazol Alugastrin 20 mg
Ezomeprazol, będący S-izomerem omeprazolu i inhibitorem pompy protonowej (ATC: A02BC05), skutecznie redukuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku poprzez hamowanie H+/K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych. Po podaniu doustnym w dawkach 20 mg lub 40 mg, początek działania następuje w ciągu 1 godziny, a po 5 dniach terapii dawką 20 mg obserwuje się 90% redukcję maksymalnego wydzielania kwasu po stymulacji pentagastryną. Terapia utrzymuje pH wewnątrzżołądkowe powyżej 4 przez średnio 13 godzin (20 mg) i 17 godzin (40 mg) u pacjentów z GERD, z odpowiednio 76% i 97% pacjentów utrzymujących pH >4 przez co najmniej 8 godzin. Leczenie powoduje wzrost stężenia gastryny i chromograniny A (CgA), co może wpływać na diagnostykę guzów neuroendokrynnych, dlatego zaleca się przerwanie terapii PPI na 5 dni do 2 tygodni przed oznaczeniem CgA. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zwiększenia liczby komórek ECL w błonie śluzowej żołądka. Ponadto, zmniejszenie kwaśności żołądka zwiększa ryzyko zakażeń przewodu pokarmowego bakteriami Salmonella, Campylobacter oraz Clostridium difficile u pacjentów hospitalizowanych.
błona śluzowa żołądka, Campylobacter, choroba refluksowa przełyku, chromogranina A, Clostridium difficile, gastryna, guz neuroendokrynny, H⁺/K⁺-ATP-aza, inhibitor pompy protonowej, izomer omeprazolu, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa, kwaśność wewnątrzżołądkowa, leczenie przeciwwydzielnicze, mikrobiota przewodu pokarmowego, pH wewnątrzżołądkowe, placebo, refluks żołądkowy, Salmonella, surowica, wydzielanie kwasu solnego, zgaga - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bioprazol Bio Control 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa omeprazolu pochodzą z długoterminowych badań na modelach zwierzęcych, głównie szczurach, którym podawano lek przez całe życie. W badaniach tych zaobserwowano istotne zmiany histopatologiczne w błonie śluzowej żołądka, w tym hiperplazję komórek enterochromaffinopodobnych (ECL) oraz występowanie rakowiaków żołądka. Zmiany te nie wynikają z bezpośredniej toksyczności omeprazolu, lecz są konsekwencją utrzymującej się hipergastrynemii, która pojawia się wtórnie do długotrwałego hamowania wydzielania kwasu solnego w żołądku.
antagonista receptora H2, badanie obserwacyjne, błona śluzowa żołądka, częściowe wycięcie żołądka, hamowanie wydzielania kwasu solnego, hipergastrynaemia, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórka enterochromaffinopodobna, komórki ECL, omeprazol, rakowiak żołądka, resekcja żołądka, wydzielanie kwasu żołądkowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Controloc 40 mg
Pantoprazol, substancja czynna Controloc 40 mg, jest inhibitorem pompy protonowej (IPP) o kodzie ATC A02BC02, który selektywnie hamuje enzym H+K+-ATP-azę w komórkach okładzinowych żołądka, prowadząc do skutecznego zmniejszenia wydzielania kwasu solnego. Mechanizm działania pantoprazolu jest niezależny od rodzaju stymulacji (acetylocholina, histamina, gastryna) i umożliwia kontrolę zarówno podstawowego, jak i stymulowanego wydzielania kwasu. Efekt kliniczny, czyli ustąpienie objawów nadkwaśności, obserwuje się zwykle w ciągu 2 tygodni terapii. Długotrwałe stosowanie może powodować wtórny wzrost stężenia gastryny, typowo do dwukrotności wartości wyjściowych, co jest zjawiskiem odwracalnym po zakończeniu leczenia.
acetylocholina, antagonista receptora H2, blokowanie pompy protonowej, chromogranina A, Controloc, enzym H+K+-ATP-aza, guz neuroendokrynny, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa, pantoprazol, parametr wewnątrzwydzielniczy tarczycy, pochodna benzoimidazolu, rakowiak żołądka, rozrost gruczolakowaty, stężenie gastryny, wydzielanie kwasu solnego, zmiana przedrakowiakowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mesopral 20 mg
Ezomeprazol, będący S-izomerem omeprazolu i składnikiem leku Mesopral w dawkach 20 mg oraz 40 mg, jest inhibitorem pompy protonowej stosowanym w terapii chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego w żołądku. Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu H+K+-ATP-azy w komórkach okładzinowych, co skutkuje znacznym zmniejszeniem zarówno podstawowego, jak i stymulowanego wydzielania kwasu. Po podaniu doustnym efekt terapeutyczny pojawia się już po godzinie, a dawka 20 mg podawana raz na dobę przez 5 dni redukuje maksymalne wydzielanie kwasu o 90%. W leczeniu refluksowego zapalenia przełyku (GERD) utrzymanie pH soku żołądkowego powyżej 4 wynosi odpowiednio 13 godzin dla dawki 20 mg i 17 godzin dla dawki 40 mg, z wysokim odsetkiem pacjentów osiągających ten efekt przez co najmniej 8, 12 i 16 godzin (dla 40 mg: 97%, 92%, 56%).
choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa dwunastnicy, eradykacja Helicobacter pylori, ezomeprazol, GERD, H+,K+-ATP-aza, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, pentagastryna, rakowiak, refluksowe zapalenie przełyku, S-izomer omeprazolu, selektywny inhibitor COX-2, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, wydzielanie kwasu solnego, zakażenie Helicobacter pylori, zanikowe zapalenie żołądka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bioprazol Bio Max 20 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa omeprazolu, substancji czynnej preparatu Bioprazol Bio Max, wykazały, że długotrwałe podawanie tego inhibitora pompy protonowej u szczurów prowadzi do rozwoju hiperplazji komórek enterochromafinopodobnych (ECL) oraz powstawania rakowiaków w błonie śluzowej żołądka. Zmiany te są wynikiem utrzymującej się hipergastrynemii, spowodowanej przewlekłym hamowaniem wydzielania kwasu solnego, a nie bezpośrednim działaniem toksycznym omeprazolu na tkanki żołądka. Warto podkreślić, że mechanizm ten jest charakterystyczny dla całej klasy leków zmniejszających kwaśność soku żołądkowego.
antagonista receptora H2, badanie przedkliniczne, błona śluzowa żołądka, częściowe wycięcie żołądka, gastryna, hamowanie wydzielania kwasu solnego, hipergastrinemia, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórka ECL, komórka enterochromaffinopodobna, komórka okładzinowa żołądka, omeprazol, profil bezpieczeństwa, rakowiak, sok żołądkowy, substancja lecznicza, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omeprazole Genoptim 20 mg
Badania przedkliniczne dotyczące omeprazolu wykazały, że długotrwałe podawanie tego inhibitora pompy protonowej u szczurów prowadzi do charakterystycznych zmian histopatologicznych w śluzówce żołądka, w tym hiperplazji komórek enterochromaffinopodobnych (ECL) oraz rozwoju rakowiaków. Zmiany te są wynikiem utrzymującej się hipergastrynemii, powstałej wtórnie do zahamowania wydzielania kwasu solnego i obniżenia kwaśności soku żołądkowego. Wzrost stężenia gastryny we krwi stymuluje proliferację komórek ECL, co stanowi adaptacyjną odpowiedź organizmu na długotrwałe zmniejszenie wydzielania kwasu.
antagonista receptora H2, błona śluzowa żołądka, gastryna, hamowanie wydzielania kwasu żołądkowego, hipergastrynemia, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórka enterochromaffinopodobna, komórka żołądka, komórki ECL, kwas solny, omeprazol, rakowiak, receptor histaminowy, śluzówka żołądka, sok żołądkowy, wycięcie dna żołądka, zmiana histopatologiczna