lek o działaniu ogólnoustrojowym

Lek o działaniu ogólnoustrojowym to substancja lecznicza, która po podaniu rozprzestrzenia się w organizmie za pośrednictwem krążenia ogólnego, wywierając efekt terapeutyczny na cały organizm lub wiele narządów jednocześnie. W przeciwieństwie do leków działających miejscowo, które oddziałują tylko w miejscu podania, leki ogólnoustrojowe docierają do tkanek docelowych poprzez krew.

Drogi podania leków o działaniu ogólnoustrojowym obejmują przede wszystkim podanie doustne, dożylne, domięśniowe, podskórne, wziewne, przezskórne oraz doodbytnicze. Każda z tych dróg charakteryzuje się odmienną biodostępnością, szybkością wchłaniania oraz początkiem działania leku. Na efekt ogólnoustrojowy wpływają również procesy farmakokinetyczne: wchłanianie, dystrybucja, metabolizm oraz wydalanie.

Stosowanie leków o działaniu ogólnoustrojowym wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych w różnych narządach i układach, niezależnie od głównego miejsca działania terapeutycznego. Wymaga to szczególnej ostrożności przy ich przepisywaniu pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby, nerek czy u osób w wieku podeszłym. Monitorowanie stężenia leku we krwi (TDM – therapeutic drug monitoring) jest często niezbędne dla zapewnienia optymalnej skuteczności terapeutycznej przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka toksyczności.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl