fosfataza alkaliczna kostna
Fosfataza alkaliczna kostna (BAP – Bone Alkaline Phosphatase) to izoenzym fosfatazy alkalicznej, który jest produkowany głównie przez osteoblasty – komórki kościotwórcze. Stanowi specyficzny marker aktywności osteoblastów, co czyni go cennym wskaźnikiem w diagnostyce i monitorowaniu chorób metabolicznych kości.
Podwyższony poziom BAP w surowicy obserwuje się w stanach wzmożonego metabolizmu kostnego, takich jak choroba Pageta, osteomalacja, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzuty nowotworowe do kości oraz w okresie wzrostu kostnego u dzieci i młodzieży. Oznaczanie BAP ma szczególne znaczenie w diagnostyce osteoporozy i monitorowaniu skuteczności jej leczenia.
W przeciwieństwie do całkowitej fosfatazy alkalicznej, oznaczenie kostnego izoenzymu cechuje się większą swoistością dla tkanki kostnej, co pozwala na dokładniejszą ocenę metabolizmu kostnego, bez zakłóceń wynikających z aktywności innych tkanek. Badanie BAP często wykonuje się w połączeniu z oznaczeniem markerów resorpcji kostnej, co daje pełniejszy obraz przebudowy tkanki kostnej.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Cynakalcet, substancja czynna leku Micalcet, jest kalcymimetykiem działającym na receptory wapniowe głównych komórek przytarczyc, co prowadzi do obniżenia wydzielania parathormonu (PTH) i zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych u dializowanych pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek i wtórną nadczynnością przytarczyc (średnie wyjściowe stężenia iPTH: 683-733 pg/ml), cynakalcet znacząco obniżył stężenia iPTH, iloczynu Ca x P oraz wapnia i fosforu w surowicy. Pierwszorzędowy punkt końcowy (iPTH ≤ 250 pg/ml) osiągnęło 35-46% pacjentów leczonych cynakalcetem w porównaniu do 4-7% w grupie placebo. Długoterminowa skuteczność została potwierdzona w obserwacjach 12-miesięcznych, a leczenie było skuteczne niezależnie od typu dializy, stosowania witaminy D oraz początkowych wartości iPTH i Ca x P. W badaniu EVOLVE (n=3883) nie wykazano istotnego zmniejszenia ryzyka zgonu i zdarzeń sercowo-naczyniowych, jednak analiza wtórna sugerowała potencjalne korzyści (HR 0,88; 95% CI: 0,79-0,97).
ciężka hiperkalcemia, fosfataza alkaliczna kostna, gruczoł przytarczyczny, hipokalcemia, homeostaza wapnia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, intact PTH, iPTH, kalcymimetyk, marker metabolizmu kostnego, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obwodowe zdarzenie naczyniowe, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, receptor wapniowy, schyłkowa niewydolność nerek, sterol witaminy D, stężenie PTH, substancja przeciwprzytarczycowa, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe -
Leksykon leków
Cynakalcet, będący kalcymimetykiem, działa poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów wapniowych na powierzchni komórek przytarczyc, co prowadzi do obniżenia stężenia parathormonu (PTH) i wtórnie do zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych u 1136 pacjentów dializowanych ze schyłkową niewydolnością nerek i wtórną nadczynnością przytarczyc (HPT) wykazano, że cynakalcet istotnie obniżał stężenie iPTH (średnie wyjściowe 733 pg/ml), iloczyn wapniowo-fosforanowy (Ca x P), wapń i fosfor w surowicy. Pierwszorzędowy punkt końcowy (iPTH ≤ 250 pg/ml) osiągnęło 35-46% pacjentów leczonych cynakalcetem w porównaniu do 4-7% w grupie placebo. Efekt utrzymywał się przez 12 miesięcy i był niezależny od typu dializy, początkowego stężenia iPTH, stosowania witaminy D oraz czasu trwania dializy. Analizy wykazały także zmniejszone ryzyko złamań kości i paratyreoidektomii w grupie leczonej cynakalcetem.
cynakalcet, dializa otrzewnowa, fosfataza alkaliczna kostna, hemodializa, hiperkalcemia, hipokalcemia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, lek kalcymimetyczny, lek przeciwprzytarczycowy, marker metabolizmu kostnego, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrót kostny, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak przytarczyc, receptor wapniowy, schyłkowa niewydolność nerek, skorygowane stężenie wapnia, sterol witaminy D, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, złamanie kości
