stężenie PTH
Stężenie PTH (parathormon) to kluczowy parametr diagnostyczny w ocenie gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Parathormon jest hormonem peptydowym wydzielanym przez przytarczyce w odpowiedzi na obniżone stężenie wapnia w surowicy krwi, a jego główną funkcją jest regulacja homeostazy wapnia i fosforanów.
Oznaczenie stężenia PTH ma istotne znaczenie w diagnostyce różnicowej zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, w tym pierwotnej i wtórnej nadczynności przytarczyc, niedoczynności przytarczyc oraz chorób nerek wpływających na metabolizm mineralny. Wartości referencyjne PTH zwykle mieszczą się w zakresie 15-65 pg/ml, jednak mogą różnić się w zależności od stosowanej metody laboratoryjnej.
W interpretacji wyników stężenia PTH kluczowa jest jednoczesna ocena stężenia wapnia i fosforanów w surowicy. Podwyższone stężenie PTH przy hipokalcemii sugeruje wtórną nadczynność przytarczyc, natomiast wysokie PTH z hiperkalcemią wskazuje na pierwotną nadczynność przytarczyc. Szczególnie istotne jest monitorowanie PTH u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, u których wtórna nadczynność przytarczyc jest częstym powikłaniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cynakalcet – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cynakalcet stosowany u dorosłych oraz dzieci i młodzieży z wtórną nadczynnością przytarczyc (HPT) w przebiegu schyłkowej choroby nerek (ESRD) może powodować hipokalemię, która w niektórych przypadkach prowadziła do zdarzeń zagrażających życiu, w tym zgonów. Objawy hipokalcemii obejmują parestezje, bóle mięśni, skurcze, tężyczkę i drgawki, a także wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego QT lub przyjmujących leki wydłużające QT. Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy jest obowiązkowe w ciągu 1 tygodnia od rozpoczęcia lub zmiany dawki cynakalcetu, a leczenie nie powinno być rozpoczynane przy stężeniu wapnia poniżej dolnej granicy normy. U dializowanych pacjentów około 30% doświadczyło stężenia wapnia < 7,5 mg/dl (1,9 mmol/l). Cynakalcet nie jest zalecany u niedializowanych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek ze względu na wyższe ryzyko hipokalcemii (stężenie wapnia < 8,4 mg/dl [2,1 mmol/l]).
adynamiczna choroba kości, ból mięśni, ciężka hipokalcemia, cynakalcet, drgawka, dziedziczna nietolerancja galaktozy, etelkalcetyd, hipokalcemia, klasyfikacja Childa-Pugha, komorowe zaburzenie rytmu serca, niedobór laktazy, niedociśnienie, niewydolność serca, odstęp QT, pacjent niedializowany, parestezja, przewlekła choroba nerek, schyłkowa choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, skurcz mięśni, stężenie PTH, tężyczka, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności mięśnia sercowego, zaburzenie czynności wątroby, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aristo 60 mg
Cinacalcet Aristo stosuje się w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych, w tym osób powyżej 65 lat, z początkową dawką 30 mg raz na dobę, dostosowywaną co 2-4 tygodnie do osiągnięcia docelowego stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Maksymalna dawka wynosi 180 mg/dobę. Monitorowanie PTH powinno odbywać się nie wcześniej niż 12 godzin po podaniu leku, z kontrolą po 1-4 tygodniach od rozpoczęcia lub zmiany dawki, a następnie co 1-3 miesiące. W leczeniu raka przytarczyc i pierwotnej nadczynności przytarczyc dawka początkowa to 30 mg dwa razy na dobę, zwiększana co 2-4 tygodnie do maksymalnie 90 mg cztery razy na dobę, z celem obniżenia stężenia wapnia w surowicy do górnej granicy normy lub poniżej. Stężenie wapnia należy kontrolować w ciągu tygodnia od rozpoczęcia terapii, a następnie co 2-3 miesiące.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dawka podtrzymująca, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie PTH, stężenie wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Sandoz 60 mg
Cinacalcet Sandoz stosuje się w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc, z dawką początkową u dorosłych i osób starszych (>65 lat) wynoszącą 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnej dawki 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) u pacjentów dializowanych w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie iPTH powinno odbywać się po 1-4 tygodniach od rozpoczęcia lub zmiany dawki, a następnie co 1-3 miesiące. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy musi być na poziomie co najmniej dolnej granicy normy przed rozpoczęciem leczenia i monitorowane często w pierwszym tygodniu oraz co miesiąc po ustaleniu dawki podtrzymującej. W przypadku hipokalcemii (wapń <8,4 mg/dl lub <2,1 mmol/l) zaleca się modyfikację terapii wapniem, witaminą D lub zmniejszenie dawki cynakalcetu, a przy stężeniu ≤7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) lub utrzymujących się objawach hipokalcemii – przerwanie leczenia do czasu normalizacji wapnia.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, objawy hipokalcemii, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie PTH, stężenie wapnia w surowicy, suplement wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aristo 90 mg
Cinacalcet Aristo jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, a dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych. W leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie stężenia PTH powinno odbywać się po minimum 12 godzinach od ostatniej dawki, początkowo co 1-4 tygodnie, a następnie co 1-3 miesiące. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy musi być na poziomie co najmniej dolnej granicy normy laboratoryjnej przed rozpoczęciem leczenia, a jego kontrola powinna być szczególnie intensywna w pierwszym tygodniu terapii oraz po każdej zmianie dawki, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokalcemii zaleca się odpowiednie postępowanie, w tym modyfikację dawki leku oraz suplementację wapnia i witaminy D, zgodnie z określonymi progami stężeń wapnia (np. <8,4 mg/dl [2,1 mmol/l], ≤7,5 mg/dl [1,9 mmol/l]).
bio-intact PTH, biodostępność leku, cynakalcet, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie PTH, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aristo 30 mg
Cinacalcet Aristo jest wskazany do leczenia wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych i osób starszych (>65 lat), rozpoczynając od dawki 30 mg raz na dobę, z możliwością dostosowania co 2-4 tygodnie w celu osiągnięcia docelowego stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Maksymalna dawka wynosi 180 mg na dobę. W przypadku raka przytarczyc oraz pierwotnej nadczynności przytarczyc dawka początkowa to 30 mg dwa razy na dobę, stopniowo zwiększana do maksymalnie 90 mg cztery razy na dobę, z celem obniżenia stężenia wapnia w surowicy do górnej granicy normy lub poniżej. Monitorowanie stężenia PTH powinno odbywać się co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące, z pomiarem wykonywanym minimum 12 godzin po podaniu leku. Do oceny można stosować testy intact PTH (iPTH) lub bio-intact PTH (biPTH), gdyż lek nie wpływa na ich wzajemne relacje.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, hipokalcemia, intact PTH, objawy hipokalcemii, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak przytarczyc, sterole witaminy D, stężenie PTH, stężenie wapnia w surowicy, tabletki powlekane, wapń w płynie dializacyjnym, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany