inhibitory kinazy Janusowej
Inhibitory kinazy Janusowej (JAK), znane również jako inhibitory JAK, to klasa leków stosowanych w leczeniu chorób zapalnych i autoimmunologicznych. Działają one poprzez blokowanie aktywności enzymów z rodziny kinaz Janusowych (JAK1, JAK2, JAK3 i TYK2), które odgrywają kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów cytokinowych w komórkach.
Mechanizm działania inhibitorów JAK polega na blokowaniu szlaku sygnałowego JAK-STAT (Signal Transducer and Activator of Transcription), co hamuje transdukcję sygnału od receptorów cytokinowych do jądra komórkowego. Dzięki temu zmniejsza się produkcja mediatorów zapalnych i modulowana jest odpowiedź immunologiczna organizmu.
Inhibitory JAK znajdują zastosowanie w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, łuszczycy, łuszczycowego zapalenia stawów, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, atopowego zapalenia skóry oraz innych chorób o podłożu immunologicznym. Do tej grupy leków należą m.in. tofacytynib, baricitynib, upadacytynib, ruksolitynib i fedratynib.
Leki z tej grupy mogą być stosowane w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami modyfikującymi przebieg choroby. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zwiększone ryzyko infekcji (w tym zakażeń oportunistycznych), zaburzenia hematologiczne, zwiększenie stężenia lipidów w surowicy oraz potencjalnie zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – Leczenie
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) to przewlekła choroba zapalna charakteryzująca się nawracającymi zaostrzeniami i remisjami. Podstawą leczenia farmakologicznego są aminosalicylany (np. mesalazyna, sulfasalazyna) stosowane w indukcji i podtrzymaniu remisji, szczególnie w łagodnych i umiarkowanych postaciach choroby. Kortykosteroidy (prednizon, budezonid, hydrokortyzon) są zarezerwowane do indukcji remisji w umiarkowanych i ciężkich przypadkach, ze względu na działania niepożądane niezalecane do długotrwałego stosowania. Immunomodulatory (azatiopryna, 6-merkaptopuryna, metotreksat) oraz leki biologiczne (inhibitory TNF-alfa: infliksymab, adalimumab, golimumab; inhibitory integryn: wedolizumab; inhibitory interleukin: ustekinumab, risankizumab, guselkumab) są stosowane u pacjentów opornych na konwencjonalne terapie lub wymagających leczenia podtrzymującego. Nowoczesne doustne leki celowane, takie jak inhibitory kinazy janusowej (tofacitinib, upadacitinib, filgotynib) oraz modulatory receptora S1P (ozanimod, etrasimod), oferują alternatywę dla terapii biologicznej, z wygodą podania doustnego. W ciężkich zaostrzeniach stosuje się dożylne kortykosteroidy (np. hydrokortyzon 400 mg/dobę, metyloprednizolon 60 mg/dobę) oraz terapię ratunkową infliksymabem lub cyklosporyną. Leczenie chirurgiczne (proktokolektomia z ileostomią lub J-pouch) jest wskazane w przypadku oporności na leczenie, powikłań takich jak toksyczne rozdęcie okrężnicy, perforacja, masywne krwawienie, dysplazja lub rak jelita grubego.
adalimumab, aminosalicylany, azatiopryna, budezonid, cyklosporyna, dysplazja, gojenie śluzówki, golimumab, guselkumab, hydrokortyzon, ileostomia, infliksymab, inhibitory kinazy Janusowej, inhibitory TNF-alfa, kalprotektyna, kortykosteroidy, laktoferyna, leki biologiczne, leki immunomodulujące, megacolon toxicum, merkaptopuryna, mesalazyna, metotreksat, mikrobiota jelitowa, perforacja jelita, prednizon, proktokolektomia, remisja, remisja kliniczna, risankizumab, stan zapalny, sulfasalazyna, takrolimus, tofacytynib, toksyczne rozdęcie okrężnicy, upadacytynib, ustekinumab, wedolizumab, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie odbytnicy, zbiornik jelitowy