imidazolina

Imidazolina to grupa związków chemicznych będących pochodnymi imidazolu, które znajdują zastosowanie w medycynie głównie jako leki o działaniu sympatykomimetycznym. Związki te działają jako agoniści receptorów α-adrenergicznych, szczególnie podtypu α2, co skutkuje zwężeniem naczyń krwionośnych.

W praktyce klinicznej imidazoliny (np. ksylometazolina, oksymetazolina, nafazolina) są powszechnie stosowane jako składniki leków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa. Po miejscowym podaniu wywołują skurcz naczyń krwionośnych, co prowadzi do zmniejszenia obrzęku błony śluzowej i ułatwienia oddychania przez nos w przebiegu nieżytów górnych dróg oddechowych.

Należy pamiętać o działaniach niepożądanych imidazolin, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Mogą one powodować tzw. efekt z odbicia (nasilenie objawów po zaprzestaniu stosowania), miejscowe podrażnienie błony śluzowej, a także działania ogólnoustrojowe jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca czy bezsenność. Z tego powodu zaleca się krótkotrwałe stosowanie (nie dłużej niż 3-5 dni) i zachowanie ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sudafed XyloSpray HA dla dzieci 0,5 mg/ml

Ksylometazolina, będąca składnikiem aktywnym preparatu Sudafed XyloSpray HA dla dzieci (0,5 mg/ml), jest sympatykomimetykiem z grupy leków obkurczających naczynia krwionośne nosa (kod ATC: R01AA07). Po miejscowej aplikacji na błonę śluzową nosa wywołuje szybkie i długotrwałe zwężenie naczyń poprzez pobudzenie postsynaptycznych receptorów alfa, co skutkuje udrożnieniem przewodów nosowych. Preparat zawiera 0,5 mg ksylometazoliny chlorowodorku w 1 ml roztworu, a pojedyncza dawka aerozolu (70 µl) dostarcza 35 µg substancji czynnej. Ksylometazolina powinna być stosowana doraźnie lub jako terapia wspomagająca w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa, ułatwiając podanie innych leków miejscowych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, imidazolina, ksylometazolina, kwas hialuronowy, leczenie, nabłonek oddechowy, niedrożność nosa, noradrenalina, objaw z odbicia, obkurczanie naczyń krwionośnych, obrzęk błony śluzowej nosa, receptor adrenergiczny beta, receptor alfa, receptor presynaptyczny alfa2, sympatykomimetyk, tachyfilaksja, zwężenie naczyń krwionośnych
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Xylometazolin WZF 0,1% 1 mg/ml

Xylometazolin WZF 0,1% to krople do nosa zawierające chlorowodorek ksylometazoliny w stężeniu 1 mg/ml, gdzie pojedyncza kropla dostarcza 0,05 mg substancji czynnej. Ksylometazolina, będąca pochodną imidazoliny i sympatykomimetykiem (kod ATC R01AA07), działa miejscowo poprzez pobudzanie receptorów α-adrenergicznych w ścianie naczyń błony śluzowej nosa. Mechanizm ten prowadzi do skurczu mięśni gładkich naczyń, co skutkuje wazokonstrykcją, zmniejszeniem przekrwienia, redukcją obrzęku oraz ograniczeniem wydzieliny nosowej. Preparat zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml) jako środek konserwujący. Efekty farmakodynamiczne umożliwiają udrożnienie przewodów nosowych i poprawę drożności nosa, co jest szczególnie korzystne w ostrych stanach zapalnych górnych dróg oddechowych.
chlorek benzalkoniowy, chlorowodorek ksylometazoliny, działanie naczyniozwężające, imidazolina, klasyfikacja ATC, obrzęk błony śluzowej, przekrwienie, przekrwienie błony śluzowej nosa, receptor α-adrenergiczny, sympatykomimetyk, wazokonstrykcja, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie górnych dróg oddechowych, zwężenie naczyń krwionośnych
Leksykon leków
Przedawkowanie – Xylometazoline + Dexpanthenol Teva (1 mg + 50 mg)/ml

Przedawkowanie aerozolu do nosa Xylometazoline + Dexpanthenol Teva (1 mg + 50 mg/mL) wiąże się głównie z toksycznym działaniem ksylometazoliny, szczególnie niebezpiecznym u niemowląt i dzieci. Objawy przedawkowania obejmują naprzemienne fazy pobudzenia i zahamowania ośrodkowego układu nerwowego (OUN), manifestujące się lękiem, pobudzeniem, omamami, drgawkami, a także letargiem, sennością i śpiączką. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca (tachykardia, bradykardia, zatrzymanie akcji serca), zmiany ciśnienia tętniczego (nadciśnienie tętnicze, następnie niedociśnienie), zaburzenia oddychania, w tym bezdech i obrzęk płuc, a także objawy autonomiczne jak zmiany źreniczne, pocenie się i gorączka. Deksopantenol, druga substancja czynna, charakteryzuje się niską toksycznością i nie wymaga specjalistycznego leczenia w przypadku przedawkowania.
bezdech, bradykardia, ciśnienie tętnicze, deksopantenol, drgawki, fentolamina, imidazolina, ksylometazolina, kwas pantotenowy, leczenie przeciwdrgawkowe, lek wazopresyjny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, obrzęk płuc, oddział intensywnej opieki medycznej, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, receptor alfa-adrenergiczny, siarczan sodu, tachykardia, węgiel aktywowany, zaburzenia oddychania, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie OUN, zatrzymanie akcji serca, źrenice
Leksykon substancji czynnych
Ksylometazolina – Działania niepożądane

Ksylometazolina, α-adrenomimetyczna pochodna imidazoliny, jest skutecznym środkiem zmniejszającym przekrwienie błony śluzowej nosa, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęstsze objawy dotyczą układu oddechowego i obejmują suchość błony śluzowej nosa, uczucie dyskomfortu, pieczenie oraz kichanie (często), a także krwawienia z nosa (niezbyt często). Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują ból głowy (często), zawroty głowy (rzadko), a bardzo rzadko obserwuje się pobudzenie, bezsenność, zmęczenie, halucynacje i drgawki, szczególnie u dzieci. Działania sercowo-naczyniowe, takie jak palpitacje, tachykardia (rzadko), arytmie i nadciśnienie tętnicze (bardzo rzadko), stanowią istotne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia. U niemowląt i noworodków odnotowano bardzo rzadkie przypadki bezdechu, co wymaga szczególnej ostrożności.
arytmia serca, atrofia błony śluzowej, bezdech, bezsenność, błona śluzowa nosa, ból głowy, drgawki, duszność, efekt z odbicia, halucynacje, imidazolina, kołatanie serca, krwawienie z nosa, ksylometazolina, lek sympatykomimetyczny, lek α-adrenomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, przekrwienie reaktywne, reakcja nadwrażliwości, rhinitis medicamentosa, suche zapalenie błony śluzowej nosa, suchość błony śluzowej, tachykardia, zaburzenia akomodacji, zawroty głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Xylogel 0,1% 1 mg/g

Ksylometazolina, będąca substancją czynną Xylogel 0,1%, jest sympatykomimetykiem prostym z grupy leków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa (kod ATC: R01AA07). Mechanizm działania opiera się na bezpośredniej stymulacji receptorów α-adrenergicznych w błonie śluzowej nosa, co prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych, zmniejszenia obrzęku i przekrwienia oraz zahamowania nadmiernego wydzielania śluzu. Efektem jest poprawa drożności przewodów nosowych i ułatwienie oddychania u pacjentów z niedrożnością nosa. Preparat zawiera ksylometazoliny chlorowodorek w stężeniu 1 mg/g (0,1%) i jest stosowany miejscowo w jamie nosowej.
chlorowodorek ksylometazoliny, drożność dróg oddechowych, drożność nosa, imidazolina, jama nosowo-gardłowa, ksylometazolina, nadmierne wydzielanie, nawilżanie błony śluzowej, obrzęk błony śluzowej nosa, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewody nosowe, receptory α-adrenergiczne, sympatykomimetyk, wydzielina nosowa, zatoki przynosowe, zwężenie naczyń krwionośnych
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Visine Classic 0,5 mg/ml

Tetryzolina chlorowodorek, substancja czynna preparatu Visine Classic w stężeniu 0,5 mg/ml, jest sympatykomimetykiem o działaniu obkurczającym naczynia krwionośne oka. Mechanizm jej działania polega na selektywnej stymulacji receptorów alfa-adrenergicznych w zakończeniach współczulnego układu nerwowego, co prowadzi do przejściowego zwężenia małych naczyń krwionośnych spojówki i redukcji przekrwienia oraz obrzęku. Preparat jest klasyfikowany pod kodem ATC S01GA02 i stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu w celu objawowego leczenia stanów przekrwienia spojówek. Działanie tetryzoliny pojawia się szybko po aplikacji i zapewnia czasową ulgę w podrażnieniu oczu.
boran sodu, chlorek benzalkoniowy, imidazolina, kwas borowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, obrzęk spojówki, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, regulator pH, stymulacja receptorów alfa-adrenergicznych, substancja buforująca, sympatykomimetyk, tetryzolina, wazokonstrykcja, współczulny układ nerwowy, zaczerwienienie spojówki

imidazolina

Powiązane wpisy

Właściwości farmakodynamiczne – Sudafed XyloSpray HA dla dzieci 0,5 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne – Xylometazolin WZF 0,1% 1 mg/ml

Przedawkowanie – Xylometazoline + Dexpanthenol Teva (1 mg + 50 mg)/ml

Ksylometazolina – Działania niepożądane

Właściwości farmakodynamiczne – Xylogel 0,1% 1 mg/g

Właściwości farmakodynamiczne – Visine Classic 0,5 mg/ml