Właściwości farmakodynamiczne leku Xylometazolin WZF 0,1%

Xylometazolin WZF 0,1% to preparat w postaci kropli do nosa, który zawiera jako substancję czynną chlorowodorek ksylometazoliny w stężeniu 1 mg/ml. Każda pojedyncza kropla dostarcza 0,05 mg substancji czynnej. Produkt występuje w formie bezbarwnego lub prawie bezbarwnego, przezroczystego płynu przeznaczonego do stosowania miejscowego w jamie nosowej.¹

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Chlorowodorek ksylometazoliny należy do grupy farmakoterapeutycznej leków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa i innych produktów przeznaczonych do stosowania miejscowego do nosa. Klasyfikowany jest jako sympatykomimetyk w grupie leków prostych. Kod klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) dla tej substancji to R01AA07.²

Mechanizm działania

Z chemicznego punktu widzenia, ksylometazolina jest pochodną imidazoliny, która wykazuje działanie sympatykomimetyczne. Jej mechanizm działania polega na bezpośrednim pobudzaniu receptorów α-adrenergicznych znajdujących się w ścianie naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa. Aktywacja tych receptorów prowadzi do skurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych i zmniejszenia ich światła.³

Efekty miejscowe działania leku

Zastosowanie produktu Xylometazolin WZF 0,1% na błonę śluzową nosa wywołuje następujące efekty farmakodynamiczne:

• Zwężenie naczyń krwionośnych w błonie śluzowej nosa – efekt wazokonstrykcyjny prowadzący do zmniejszenia lokalnego przepływu krwi
• Redukcja obrzęku błony śluzowej jamy nosowo-gardłowej – zmniejszenie nadmiernego wypełnienia tkanek płynem tkankowym
• Zmniejszenie przekrwienia w obszarze aplikacji leku – ograniczenie nadmiernego nagromadzenia krwi w naczyniach
• Redukcja ilości wydzieliny nosowej – ograniczenie nadmiernej produkcji śluzu⁴

Efekty te prowadzą do udrożnienia przewodów nosowych i ułatwienia oddychania przez nos, co jest szczególnie istotne w przypadku obrzęku błony śluzowej związanego z ostrymi stanami zapalnymi górnych dróg oddechowych. Warto zauważyć, że produkt zawiera również jako substancję pomocniczą chlorek benzalkoniowy w stężeniu 0,1 mg/ml, który pełni funkcję środka konserwującego.⁵

Należy podkreślić, że działanie naczyniozwężające ksylometazoliny przy aplikacji miejscowej jest efektem pożądanym terapeutycznie w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej nosa, natomiast potencjalne działanie ogólnoustrojowe, które mogłoby wystąpić przy nadmiernym wchłanianiu substancji, należy traktować jako działanie niepożądane. Z tego względu istotne jest przestrzeganie zalecanego dawkowania i czasu stosowania produktu.⁶