peptydy proteolityczne
Peptydy proteolityczne to fragmenty białek powstałe w wyniku procesu proteolizy, czyli enzymatycznego rozkładu białek przez enzymy proteolityczne (proteazy). Proces ten prowadzi do powstania mniejszych peptydów o różnej długości, które często posiadają aktywność biologiczną odmienną od białek macierzystych.
W organizmie człowieka peptydy proteolityczne pełnią istotne funkcje fizjologiczne, uczestnicząc w regulacji ciśnienia krwi (np. angiotensyna), procesach trawienia, odpowiedzi immunologicznej czy przekazywaniu sygnałów międzykomórkowych. Niektóre z nich działają jako neurotransmitery (np. enkefaliny, endorfiny), hormony (np. insulina po obróbce proteolitycznej) lub czynniki wzrostu.
W diagnostyce medycznej badanie peptydów proteolitycznych znajduje zastosowanie w ocenie aktywności enzymów proteolitycznych, co może wskazywać na różne stany patologiczne, w tym choroby neurodegeneracyjne, nowotworowe czy zaburzenia trawienia. W terapii medycznej wykorzystuje się zarówno naturalne, jak i syntetyczne peptydy proteolityczne w leczeniu nadciśnienia tętniczego, cukrzycy czy chorób autoimmunologicznych.
Obecnie intensywnie rozwija się badania nad peptydami proteolitycznymi jako potencjalnymi biomarkerami różnych chorób oraz jako celami terapeutycznymi. Szczególne zainteresowanie budzą peptydy przeciwdrobnoustrojowe, przeciwnowotworowe oraz immunomodulujące, które mogą stanowić podstawę nowych strategii leczenia.