strychnina i brucyna

Strychnina i brucyna są alkaloidami pochodzącymi z nasion kulczyby wroniego oka (Strychnos nux-vomica), które charakteryzują się silnym działaniem toksycznym na organizm. Obie substancje są antagonistami receptorów glicynowych w rdzeniu kręgowym i pniu mózgu, co prowadzi do zniesienia hamowania w ośrodkowym układzie nerwowym.

Strychnina, będąc silniejszym z tych dwóch alkaloidów, powoduje wzmożone pobudzenie neuronów ruchowych, co klinicznie objawia się silnymi, bolesnymi skurczami mięśni szkieletowych, początkowo twarzy i karku, a następnie całego ciała. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi zaledwie 30-100 mg. Zatrucie charakteryzuje się występowaniem drgawek toniczno-klonicznych, które mogą prowadzić do niewydolności oddechowej i śmierci.

Brucyna ma podobne działanie do strychniny, jednak jest około 100 razy mniej toksyczna. W diagnostyce medycznej zatrucia tymi alkaloidami opierają się na wywiadzie, objawach klinicznych oraz badaniach toksykologicznych. Leczenie zatrucia obejmuje podawanie benzodiazepin w celu opanowania drgawek, wspomaganie oddechu oraz leczenie objawowe.

W praktyce klinicznej obecnie nie stosuje się tych alkaloidów jako leków ze względu na wąski indeks terapeutyczny i wysoką toksyczność. Historycznie strychnina była wykorzystywana w małych dawkach jako środek pobudzający, jednak współcześnie ma znaczenie głównie w toksykologii sądowej i weterynaryjnej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl