bufor octanowy
Bufor octanowy to jeden z podstawowych buforów stosowanych w praktyce laboratoryjnej i medycznej, składający się z kwasu octowego (CH₃COOH) i jego soli – octanu sodu (CH₃COONa). Działa on w zakresie pH około 3,7-5,6, z punktem środkowym przy pH około 4,76, co odpowiada wartości pKa kwasu octowego.
W medycynie bufor octanowy jest wykorzystywany m.in. w płynach infuzyjnych jako alternatywa dla buforu mleczanowego. W przeciwieństwie do mleczanów, octany mogą być metabolizowane w wielu tkankach organizmu, nie tylko w wątrobie, co czyni je bezpieczniejszymi dla pacjentów z niewydolnością wątroby. Metabolizm octanów prowadzi do powstawania wodorowęglanów, pomagając w korekcji kwasicy metabolicznej.
Bufor octanowy znajduje również zastosowanie w dializoterapii jako składnik płynów dializacyjnych, w preparatyce leków o kontrolowanym pH oraz w badaniach laboratoryjnych wymagających stabilnego środowiska kwasowego. Jest też wykorzystywany w technikach elektromiograficznych, gdzie stabilizuje pH roztworów stosowanych podczas badania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Epoprostenol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Epoprostenol (Veletri) jest silnym wazodilatorem stosowanym w tętniczym nadciśnieniu płucnym, podawanym w ciągłej infuzji do centralnego dostępu żylnego. Roztwór leku charakteryzuje się wysoką zasadowością, z pH wynoszącym 12,0 przy stężeniu 90 000 ng/ml, 11,7 przy 45 000 ng/ml oraz 11,0 przy 3000 ng/ml, co wymaga ograniczenia podawania do żył obwodowych do krótkiego czasu i niskich stężeń. Ze względu na brak konserwantów w rozpuszczalniku, fiolkę należy użyć jednorazowo. Monitorowanie ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca jest niezbędne, gdyż epoprostenol może powodować zarówno bradykardię, jak i tachykardię, a jego działanie ustępuje w ciągu 30 minut po zakończeniu infuzji. W przypadku nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego konieczne jest zmniejszenie dawki lub przerwanie podawania leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą wieńcową oraz ryzykiem krwawień, gdyż epoprostenol silnie hamuje agregację płytek krwi.
Podczas krótkotrwałego testowania dawek u pacjentów z tętniczym nadciśnieniem płucnym może wystąpić obrzęk płuc, zwłaszcza przy współistniejącej żylno-okluzyjnej chorobie płuc, co stanowi przeciwwskazanie do dalszego stosowania leku. Nagłe przerwanie infuzji grozi efektem odbicia z gwałtownym nasileniem nadciśnienia płucnego i poważnymi objawami klinicznymi, włącznie z ryzykiem zgonu. Leczenie wymaga zaangażowania pacjenta w aseptyczne przygotowanie i podawanie leku oraz pielęgnację centralnego dostępu żylnego, a także stałej edukacji. Epoprostenol może nasilać działanie hipotensyjne podczas hemodializy z buforem octanowym, a jego stosowanie jako alternatywy dla heparyny w dializie wiąże się z ryzykiem krzepnięcia w obiegu dializatora. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol sodu na fiolkę, co klasyfikuje go jako lek „wolny od sodu”.
agregacja płytek krwi, aseptyka, bufor octanowy, centralny dostęp żylny, choroba wieńcowa, ciągła infuzja, działanie niepożądane, efekt odbicia, epoprostenol, hemodializa, inhibitor agregacji płytek krwi, obrzęk płuc, stężenie glukozy w surowicy, tętnicze nadciśnienie płucne, wazodilatator, żylno-okluzyjna choroba płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Veletri
Produkt leczniczy VELETRI (epoprostenol) jest silnym wazodylatatorem stosowanym w terapii tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP), wymagającym ciągłej infuzji dożylnej przez centralny dostęp żylny. Roztwory do infuzji charakteryzują się wysokim pH, zależnym od stężenia: 12,0 przy 90 000 ng/ml, 11,7 przy 45 000 ng/ml oraz 11,0 przy 3 000 ng/ml, co ogranicza podawanie do żył obwodowych do krótkotrwałych infuzji i niskich stężeń ze względu na ryzyko wynaczynienia i uszkodzenia tkanek. Epoprostenol działa rozszerzająco na krążenie płucne i systemowe, z efektem ustępującym w ciągu 30 minut po zakończeniu infuzji. Konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca, gdyż lek może powodować zarówno hipotonię, jak i zaburzenia rytmu serca, a przedawkowanie grozi utratą przytomności. U pacjentów z chorobą wieńcową należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko niedokrwienia mięśnia sercowego.
aktywowany czas krzepnięcia, bufor octanowy, centralny dostęp żylny, choroba wieńcowa, działanie hipotensyjne, efekt odbicia, epoprostenol, hemodializa, inhibitor agregacji płytek krwi, krzepnięcie krwi, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, lek rozszerzający naczynia krwionośne, nagłe odstawienie leku, obrzęk płuc, pojemność minutowa serca, stężenie glukozy w surowicy, tętnicze nadciśnienie płucne, transport tlenu, trombocytopenia, wynaczynienie, zaburzenie krzepnięcia krwi, żylno-okluzyjna choroba płuc - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cipronex 0,3% 3 mg/ml
Produkt leczniczy Cipronex 0,3% to roztwór kropli do oczu zawierający 3 mg cyprofloksacyny (chlorowodorku jednowodnego) w 1 ml preparatu, stosowany miejscowo do worka spojówkowego. Substancją pomocniczą o istotnym działaniu jest benzalkoniowy chlorek w stężeniu 0,05 mg/ml, pełniący funkcję konserwantu przeciwbakteryjnego. Preparat zawiera również mannitol jako środek izotonizujący, bufor octanowy (sodu octan trójwodny i kwas octowy lodowaty) regulujący pH, disodu edetynian poprawiający stabilność roztworu oraz wodę oczyszczoną jako rozpuszczalnik. Cipronex 0,3% jest dostępny w butelce polietylenowej o pojemności 5 ml z kroplomierzem, przeznaczony do stosowania zewnętrznego, z zachowaniem aseptyki podczas aplikacji.
aplikacja kropli, aseptyka, bufor octanowy, chlorek benzalkoniowy, cyprofloksacyna, disodu edetynian, działanie terapeutyczne, interakcja chemiczna, konserwant przeciwbakteryjny, krople do oczu, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, produkt leczniczy, środek izotonizujący, stosowanie zewnętrzne, substancja pomocnicza, worek spojówkowy, związek chelatujący